{"id":1031,"date":"2025-08-24T18:23:37","date_gmt":"2025-08-24T16:23:37","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=1031"},"modified":"2025-12-29T16:20:58","modified_gmt":"2025-12-29T15:20:58","slug":"o-tym-jak-jerzego-grotowskiego-z-opola-wypedzono-do-wroclawia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/08\/24\/o-tym-jak-jerzego-grotowskiego-z-opola-wypedzono-do-wroclawia\/","title":{"rendered":"O tym jak Jerzego Grotowskiego z Opola wyp\u0119dzono do Wroc\u0142awia"},"content":{"rendered":"

W powojennym Opolu Jerzy Grotowski (1933-1999) obok pisarza Stanis\u0142awa Wasilewskiego nale\u017ca\u0142 do najbardziej barwnych i oryginalnych postaci w \u015bwiecie kultury. Jeden i drugi tw\u00f3rca nie mieli absolutnie szcz\u0119\u015bcia do w\u0142adz w tym prowincjonalnym mie\u015bcie. Partyjni bonzowie uwa\u017cali, \u017ce zorganizowany przez Grotowskiego teatr pn. \u201e13 Rz\u0119d\u00f3w\u201d szkodzi miastu i jego \u201esocjalistycznej kulturze\u201d. Tak dopiekli arty\u015bcie, \u017ce zmuszony zosta\u0142 wynie\u015b\u0107 si\u0119 wraz ze swoj\u0105 ca\u0142\u0105 trup\u0105 do Wroclawia.<\/b><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dzi\u0119ki dw\u00f3m poetom Stanis\u0142awowi Nyczajowi i Edwardowi Zymanowi mia\u0142em zaszczyt jako student by\u0107 statyst\u0105 w parateatralnych \u201eDziadach\u201d wg Adama Mickiewicza, \u201e<\/b>Akropolis\u201d wed\u0142ug Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego i w \u201eKordianie\u201d wg Juliusza S\u0142owackiego w opolskim Teatrze-Laboratorium. Tu pozna\u0142em wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycieli teatru Ludwika Flaszena, Zbigniewa Cynkutisa., s\u0142ynne aktorki Maj\u0119 Komorowsk\u0105, Ew\u0119 Lubowieck\u0105 i mieszka\u0144ca moich rodzinnych Sio\u0142kowic poet\u0119 i aktora\u00a0<\/b>Adama Kurczyn\u0119. Adam pouczy\u0142 nas student\u00f3w:\u00a0<\/b>– \u201eMusicie u Jerzego uczestniczy\u0107 w jego tw\u00f3rczych kontemplacjach le\u017c\u0105c na nieludzko twardych \u0142awach dok\u0142adnie godzin\u0119\u00a0 przed rozpocz\u0119ciem spektaklu\u201d. Redaktor Edward Pochro\u0144, kt\u00f3ry\u00a0 kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w Pa\u0144stwowym Liceum Stanis\u0142awa Konarskiego razem z Grotowskim w Rzeszowie, opowiada\u0142 nam studentom, jaki Jerzy by\u0142 dla kole\u017canek i koleg\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W trakcie pracy dziennikarskiej w Warszawie artysta grafik i malarz W\u0142adys\u0142aw Pocz\u0105tek, prezes Klubu Zwi\u0105zku Tw\u00f3rczych w Opolu, poprosi\u0142\u00a0 mnie, bym zgodzi\u0142 si\u0119 zosta\u0107 sekretarzem zarz\u0105du wszystkich tw\u00f3rczych organizacji, gdzie przecie\u017c w tej samej rynkowej zabytkowej kamienicy swoje teatralne kr\u00f3lestwo mia\u0142 Jerzy Grotowski. Wyobra\u017acie sobie, jaka by\u0142a moja rado\u015b\u0107, a jednocze\u015bnie pora\u017cenie, gdy odkry\u0142em zakurzon\u0105 teczk\u0119 straszliwych donos\u00f3w na – cytuj\u0119 – \u201epsychola Grota\u201d kierowanych do Komitetu Wojew\u00f3dzkiego PZPR w Opolu i do Komitetu Centralnego w latach 1958-1965. Nazwisk tych recenzent\u00f3w nie warto cytowa\u0107, najcz\u0119\u015bciej owi sygnali\u015bci nie widzieli ani jednej re\u017cyserii Grotowskiego.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/div>\n
<\/div>\n
Lata pracy i dzia\u0142alno\u015bci Laboratorium \u201eDrugiego Studium Wroc\u0142awskiego\u201d i nast\u0119pnie \u201eO\u015brodka Bada\u0144 Tw\u00f3rczo\u015bci Jerzego Grotowskiego i\u00a0 Poszukiwa\u0144 Teatralno-Kulturalnych\u201d, czy Instytutu im. Jerzego Grotowskiego przy Przej\u015bciu \u017bela\u017aniczym nie b\u0119d\u0119 omawia\u0142, gdy\u017c wszystkie\u00a0 te poczynania s\u0105 znane zainteresowanym. Szeroko opisana jest r\u00f3wnie\u017c praca i eksperymenty jednego z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie teoretyk\u00f3w teatru poza granicami Polski. Wspomnie\u0107 trzeba, \u017ce zar\u00f3wno Opole, jak Wroc\u0142aw nada\u0142y mistrzowi tytu\u0142y Honorowego Obywatela. I jeszcze jeden mi\u0142y akcent.<\/div>\n
<\/div>\n
\"\"<\/a>
\nNa wzg\u00f3rzu uniwersyteckim w Opolu mi\u0119dzy Collegium Maius i Collegium Minus stan\u0105\u0142 w 2004 roku odlany w br\u0105zie pomnik Jerzego Grotowskiego autorstwa Mariana Molendy. W\u015br\u00f3d du\u017cej ilo\u015bci go\u015bci i mnie wywo\u0142ano do przemowy. Najcieplejszy spicz o arty\u015bcie wyg\u0142osi\u0142 Waldemar D\u0105browski, \u00f3wczesny minister kultury.<\/div>\n
<\/div>\n
Engelbert Mi\u015b<\/b><\/div>\n
<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W powojennym Opolu Jerzy Grotowski (1933-1999) obok pisarza Stanis\u0142awa Wasilewskiego nale\u017ca\u0142 do najbardziej barwnych i oryginalnych postaci w \u015bwiecie kultury. Jeden i drugi tw\u00f3rca nie mieli absolutnie szcz\u0119\u015bcia do w\u0142adz …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1034,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10,35,11],"tags":[],"class_list":["post-1031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-kultura","category-mis-engelbert","category-obyczaje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1031"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1038,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031\/revisions\/1038"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1034"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}