{"id":1115,"date":"2025-09-20T19:00:42","date_gmt":"2025-09-20T17:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=1115"},"modified":"2025-12-29T16:15:12","modified_gmt":"2025-12-29T15:15:12","slug":"35-lat-temu-w-berlinie-bylem-swiadkiem-jednoczenia-sie-niemcow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/09\/20\/35-lat-temu-w-berlinie-bylem-swiadkiem-jednoczenia-sie-niemcow\/","title":{"rendered":"35 lat temu w Berlinie by\u0142em \u015bwiadkiem jednoczenia si\u0119 Niemc\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Dzi\u0119ki Hansowi-Dietrichowi Genscherowi, z kt\u00f3rym w Sejmie przeprowadzi\u0142em tydzie\u0144 wcze\u015bniej wywiad, znalaz\u0142em si\u0119 noc\u0105 z 2 na 3 pa\u017adziernika 1990 roku pod Reichstagiem, by z odleg\u0142o\u015bci 10 metr\u00f3w m\u00f3c patrze\u0107 na rozja\u015bnione twarze Kohla, von Weizs\u00e4ckera, w\u0142a\u015bnie Genschera. W dwumilionowym zgie\u0142ku przeszcz\u0119\u015bliwych Niemc\u00f3w zgromadzonych na Placu Republiki raz po raz strzela\u0142y niemieckie i rosyjskie szampany. Po\u0142owa Placu niemal ca\u0142kowicie zadymiona od fajerwerk\u00f3w i wybuchaj\u0105cych dusz\u0105cych gard\u0142a rac. Nie spos\u00f3b by\u0142o wykona\u0107 dobrych reporterskich zdj\u0119\u0107, zupe\u0142nie nie by\u0142o s\u0142ycha\u0107 przemawiaj\u0105cych polityk\u00f3w.<\/b><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Z archiwum Wochenblatt<\/span><\/p><\/div>\n

Lipsk rozpocz\u0105\u0142 rewolucj\u0119<\/strong><\/span><\/p>\n

9 pa\u017adziernika 1989 mia\u0142a miejsce 70 tysi\u0119czna demonstracja ludzi ze \u015bwiecami w Lipsku. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej 9 listopada rozwalono mur berli\u0144ski. W historiografii niemieckiej to wydarzenie okre\u015bla si\u0119\u00a0 terminem Wende czyli prze\u0142om. Chocia\u017c przecie\u017c 18 stycznia 1989 lider SED Erich Honecker og\u0142osi\u0142 wszem i wobec, i\u017c mur berli\u0144ski b\u0119dzie sta\u0142 najmniej \u201e50 a nawet 100 lat\u201d, a trzy tygodnie p\u00f3\u017aniej 6 lutego tego\u017c roku pod berli\u0144skim murem zastrzelono ostatniego enerdowca, kt\u00f3ry chcia\u0142 przep\u0142yn\u0105\u0107 Szprew\u0119. \u0141\u0105cznie pod przekl\u0119tym murem zgin\u0119\u0142o 78 os\u00f3b. Z 7 na 8 pa\u017adziernika – w 40 lecie NRD – podczas brutalnej interwencji komunistycznych si\u0142 porz\u0105dku zatrzymano 700 os\u00f3b. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej 8 listopada politbiuro powierzy\u0142o funkcj\u0119 sekretarza generalnego Egonowi Krenzowi. 28 listopada kanclerz Helmut Kohl podczas posiedzenia Bundestagu przedstawi\u0142 dziesi\u0119ciopunktowy program \u201eKonfederacji Niemiec\u201d. 3 grudnia 1989 roku Egon Krenz staje na czele szpicy enerdowskiego politbiura. Swoje posady trac\u0105 w tym dniu m. in. Erich Honecker, Willi Stoph (\u00f3wczesny premier), Erich Mielke (szef Stasi). Niemal jednocze\u015bnie zaczynaj\u0105 si\u0119 rozmowy \u201eokr\u0105g\u0142ego sto\u0142u\u201d, w kt\u00f3rych bierze udzia\u0142 30 os\u00f3b tak\u017ce z opozycji i ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Przed Wigili\u0105 22 grudnia Helmut Kohl, enerdowski premier Hans Modrow, burmistrz Berlina Walter Momper otwieraj\u0105 dla pieszych Bram\u0119 Brandenbursk\u0105.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Z archiwum Wochenblatt<\/span><\/p><\/div>\n

W nowym roku 1990, dok\u0142adnie na 18 marca zwo\u0142ano po 40 latach pierwsze demokratyczne wybory enerdowskich Niemc\u00f3w. Zwyci\u0119stwo odni\u00f3s\u0142 ,,Konserwatywny Alians\u201d CDU\/DSU – 47,7 % g\u0142os\u00f3w, SPD dosta\u0142a 24,8 % g\u0142os\u00f3w, komuni\u015bci 16,3 % g\u0142os\u00f3w. W tej sytuacji Izbie Ludowej nie pozosta\u0142o nic tylko uzna\u0107 zwyci\u0119stwo si\u0142 demokratycznych i po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z Bundesrepublik\u0105. Decyzj\u0119 t\u0119 podj\u0119to 23 sierpnia z sugesti\u0105, i\u017c historyczne wydarzenie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce 3 pa\u017adziernika. No i mamy jeszcze d\u0142ugo oczekiwane krymskie spotkania \u201enajwi\u0119kszych\u201d w dniu 12 wrze\u015bnia 1990 roku, tj. ow\u0105 s\u0142ynn\u0105 konferencj\u0119 zjednoczeniow\u0105 \u201e2 plus 4\u201d – z udzia\u0142em delegacji USA, Zwi\u0105zku Radzieckiego, Francji i Wielkiej Brytanii oraz dw\u00f3ch pa\u0144stw niemieckich, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a na zrzeczenie si\u0119 praw i odpowiedzialno\u015bci za Niemcy i Berlin przez mocarstwa. To faktycznie zwie\u0144czy\u0142o koniec podzia\u0142u Niemiec.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Z archiwum Wochenblatt<\/span><\/p><\/div>\n

Niesamowita noc <\/span><\/strong><\/p>\n

Glejt z Federalnego Prasowego Biura pozwala\u0142 memu kierowcy podje\u017cd\u017ca\u0107 coraz bli\u017cej i bli\u017cej pod Reichstag. Sympatyczny policjant pozwoli\u0142 w ko\u0144cu na zaparkowanie naszej wys\u0142u\u017conej Warszawy ca\u0142ej obklejonej plakietkami Presse. Co chwil\u0119 kto\u015b cz\u0119stowa\u0142 mnie sowieckim szampanem wzgl\u0119dnie sektem. Ruda dziewczyna zaci\u0105gn\u0119\u0142a mnie do ta\u0144ca. Ch\u0142opak w kowbojskiej kurtce zacz\u0105\u0142 \u015bpiewa\u0107 \u201eEinichkeit und Rech und Freiheit\u201d.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Z archiwum autora<\/span><\/p><\/div>\n

\n
I kolejny kieliszek mam teraz z w\u00f3dk\u0105 pn. nikita. Wylewam kielich pod nogi w t\u0119 \u201eupaln\u0105\u201d noc. Musz\u0119\u00a0 by\u0107 przytomny. Wszyscy \u015bpiewaj\u0105 hymn, czyli jest p\u00f3\u0142noc. Nad g\u0142owami ogromne ilo\u015bci flag. Ju\u017c jakby nie aktualn\u0105 enerdowsk\u0105 kto\u015b pr\u00f3buje podpali\u0107. Policja natychmiast interweniuje. Oko\u0142o trzeciej nad ranem pr\u00f3bujemy opu\u015bci\u0107 Plac Republiki. Pod nogami 5 centymetr\u00f3w pot\u0142uczonego szk\u0142a, przebijemy opony, gdy zechcemy st\u0105d ruszy\u0107 do domu. Policjant uspokaja nas: – Za godzin\u0119 zrobimy korytarz wolny od szk\u0142a, pomo\u017cemy przy wyje\u017adzie<\/em> – m\u00f3wi inspektor. Nasza droga powrotna po opuszczeniu stolicy Berlina prowadzi przez Ludwigsfelde, L\u00fcben, nadodrza\u0144ski Frankfurt, Cottbus, Forst. Pr\u00f3buj\u0119 sprawdzi\u0107 zainteresowania obywateli tych miast wielkim \u015bwi\u0119tem. Ciocia Anna mieszkaj\u0105ca pod Magdeburgu wyt\u0142umaczy\u0142a mi t\u0119 nie przespan\u0105 przez enerdowc\u00f3w noc nast\u0119puj\u0105co:- Przecie\u017c teraz zacznie si\u0119 okres wielkiego strachu, bo ludzie strac\u0105 prac\u0119 i wyjd\u0105 na jaw ich powi\u0105zania ze Stasi<\/em>.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Na rynku we Wroc\u0142awiu te\u017c pito<\/strong><\/span><\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n
Pod wroc\u0142awski pomnik Fredry dotarli\u015bmy po czternastej. Piwnic\u0119 \u015awidnick\u0105 opuszcza\u0142a w\u0142a\u015bnie rozradowana wycieczka Niemc\u00f3w z jakimi\u015b flaszkami w d\u0142oniach. Pr\u00f3bowali rozmawia\u0107\u00a0 z wroc\u0142awianami zapewne o tym, co dzi\u015b czuj\u0105. By\u0107 mo\u017ce chcieli wyt\u0142umaczy\u0107 zaczepianym przechodniom, \u017ce nadszed\u0142 bardzo d\u0142ugo oczekiwany koniec podzia\u0142u Niemiec, ponowny dzie\u0144 jedno\u015bci i nowe \u015bwi\u0119to narodowe naszego zachodniego s\u0105siada. 35 lat temu jednak Polacy – s\u0142usznie, nies\u0142usznie – bali si\u0119\u00a0 zjednoczonych Niemc\u00f3w, chocia\u017c du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107\u00a0 uwa\u017ca\u0142a, \u017ce\u00a0 teraz dopiero mo\u017ce zacz\u0105\u0107 si\u0119 prawdziwa wsp\u00f3\u0142praca pomi\u0119dzy tymi dwoma krajami. Jedno ju\u017c w\u00f3wczas\u00a0 by\u0142o\u00a0 pewne: usadowienie si\u0119\u00a0 Polski w wolnej, zjednoczonej Europie, prowadzi\u0107 b\u0119dzie mi\u0119dzy innymi przez wrota niemieckie.<\/span><\/div>\n
\n
<\/div>\n
Engelbert Mi\u015b<\/b><\/span><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u0119ki Hansowi-Dietrichowi Genscherowi, z kt\u00f3rym w Sejmie przeprowadzi\u0142em tydzie\u0144 wcze\u015bniej wywiad, znalaz\u0142em si\u0119 noc\u0105 z 2 na 3 pa\u017adziernika 1990 roku pod Reichstagiem, by z odleg\u0142o\u015bci 10 metr\u00f3w m\u00f3c patrze\u0107 …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1118,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10,35,22],"tags":[],"class_list":["post-1115","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-kultura","category-mis-engelbert","category-niemcy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1115"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1126,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1115\/revisions\/1126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}