{"id":1349,"date":"2025-11-03T12:43:48","date_gmt":"2025-11-03T11:43:48","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=1349"},"modified":"2025-12-28T16:27:50","modified_gmt":"2025-12-28T15:27:50","slug":"pierwszy-rezerwat-przyrody-we-wroclawiu-coraz-blizej-list-intencyjny-podpisany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/11\/03\/pierwszy-rezerwat-przyrody-we-wroclawiu-coraz-blizej-list-intencyjny-podpisany\/","title":{"rendered":"Pierwszy rezerwat przyrody we Wroc\u0142awiu coraz bli\u017cej – list intencyjny podpisany"},"content":{"rendered":"

Wroc\u0142aw stawia historyczny krok w stron\u0119 ochrony przyrody. Miasto i Regionalna Dyrekcja Ochrony \u015arodowiska rozpocz\u0119\u0142y formalny proces tworzenia pierwszego wroc\u0142awskiego rezerwatu na Polach Irygacyjnych, jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszar\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska. Podpisany list intencyjny to nie tylko deklaracja, ale pocz\u0105tek konkretnych dzia\u0142a\u0144: od przywracania naturalnych warunk\u00f3w wodnych po przygotowanie plan\u00f3w ochrony i obj\u0119cie terenu sta\u0142\u0105 opiek\u0105 przyrodnicz\u0105.<\/b><\/p>\n

\"\"<\/a>

Fot. Maciej Kulczy\u0144ski<\/p><\/div>\n

Podpisany list intencyjny pomi\u0119dzy Prezydentem Wroc\u0142awia Jackiem Sutrykiem a Regionaln\u0105 Dyrektor Ochrony \u015arodowiska Katarzyn\u0105 \u0141api\u0144sk\u0105 formalnie rozpoczyna proces tworzenia pierwszego rezerwatu przyrody w granicach miasta. Miasto zobowi\u0105za\u0142o si\u0119 do przygotowania pe\u0142nej dokumentacji niezb\u0119dnej do utworzenia rezerwatu, uregulowania gospodarki wodnej oraz ewentualnej remediacji terenu. Miasto ma r\u00f3wnie\u017c przej\u0105\u0107 nadz\u00f3r nad rezerwatem i finansowa\u0107 jego utrzymanie. Z kolei RDO\u015a zadeklarowa\u0142a wsparcie merytoryczne i przygotowanie opinii niezb\u0119dnych do powo\u0142ania rezerwatu oraz opracowanie dokument\u00f3w, takich jak zadania ochronne czy plan ochrony.<\/p>\n

\u2013\u00a0Pola Irygacyjne to \u017cywy dow\u00f3d na to, \u017ce przyroda potrafi sama si\u0119 odbudowa\u0107. Je\u015bli damy jej czas i odpowiednie warunki, powraca z ogromn\u0105 si\u0142\u0105. Zale\u017cy nam, by chroni\u0107 ten proces i wzmocni\u0107 go poprzez \u015bwiadome dzia\u0142ania. Zgodnie z rekomendacj\u0105 wybitnych przyrodnik\u00f3w wyst\u0105pi\u0142em do RDO\u015a z wnioskiem o utworzenie rezerwatu, bo to najwy\u017csza forma ochrony przyrody. Ten krok to realna inwestycja w przysz\u0142o\u015b\u0107 miasta: w retencj\u0119, w bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, w adaptacj\u0119 do zmian klimatu<\/i>– podkre\u015bla Jacek Sutryk, prezydent Wroc\u0142awia.<\/b><\/p>\n

Pola Irygacyjne, po\u0142o\u017cone w s\u0105siedztwie Lasu R\u0119dzi\u0144skiego oraz dolin Odry i Widawy, pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 naturalnego zasobu ekologicznego i klimatycznego. Chroni\u0105 przed susz\u0105, \u0142agodz\u0105 skutki upa\u0142\u00f3w i zwi\u0119kszaj\u0105 bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107.
\n\u2013\u00a0RDO\u015a b\u0119dzie koordynowa\u0107 proces tworzenia rezerwatu od strony formalnej i merytorycznej. Naszym zadaniem jest przygotowanie planu ochrony a tak\u017ce zapewnienie, \u017ce wszelkie dzia\u0142ania prowadzone przez miasto b\u0119d\u0105 zgodne z celami ochrony przyrody. Wsp\u00f3lnie d\u0105\u017cymy do tego, by Pola Irygacyjne by\u0142y miejscem, gdzie przyroda mo\u017ce si\u0119 regenerowa\u0107, a jednocze\u015bnie przestrzeni\u0105 edukacji i obserwacji dla mieszka\u0144c\u00f3w<\/i>– m\u00f3wi\u00a0Katarzyna \u0141api\u0144ska, Regionalny Dyrektor Ochrony \u015arodowiska we Wroc\u0142awiu<\/b>.<\/p>\n

Od p\u00f3l \u015bciekowych do oazy bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci<\/b><\/p>\n

Pola Irygacyjne przez ponad 130 lat wykorzystywane jako naturalna oczyszczalnia \u015bciek\u00f3w, dzi\u015b s\u0105 jednym z najcenniejszych przyrodniczo teren\u00f3w w granicach miasta. Ich powierzchnia – dziesi\u0119ciokrotnie wi\u0119ksza od Parku Szczytnickiego \u2013 to siedlisko setek gatunk\u00f3w zwierz\u0105t i ro\u015blin. \u00a0Miasto zleci\u0142o na tym obszarze przeprowadzenie szczeg\u00f3\u0142owej inwentaryzacji przyrodniczej. Obejmowa\u0142a ona zar\u00f3wno szat\u0119 ro\u015blinn\u0105, jak i wszystkie grupy zwierz\u0105t. Badania zrealizowa\u0142 zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w z Wydzia\u0142u Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. Ich celem by\u0142o zaktualizowanie informacji na temat zr\u00f3\u017cnicowania zbiorowisk ro\u015blinnych i fauny \u00a0\u2013 ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem gatunk\u00f3w cennych, chronionych prawnie lub zagro\u017conych wygini\u0119ciem.
\n\u2013\u00a0W trakcie inwentaryzacji obserwowali\u015bmy aktywno\u015b\u0107 zwierz\u0105t, wyszukiwali\u015bmy stanowiska ro\u015blin i mapowali\u015bmy siedliska. Czasami wspierali\u015bmy si\u0119 technologi\u0105, np. fotopu\u0142apkami, kt\u00f3re rejestrowa\u0142y zachowania zwierz\u0105t. Pola Irygacyjne to \u017cywy, z\u0142o\u017cony ekosystem, kt\u00f3ry po latach eksploatacji sam rozpocz\u0105\u0142 proces regeneracji. To unikatowa przestrze\u0144, gdzie w granicach du\u017cego miasta mo\u017cna zaobserwowa\u0107 pe\u0142ne spektrum zjawisk przyrodniczych – od sukcesji ro\u015blin po powr\u00f3t rzadkich gatunk\u00f3w ptak\u00f3w<\/i>–\u00a0wyja\u015bnia prof. Marcin Kadej, dziekan Wydzia\u0142u Nauk Biologicznych, Uniwersytet Wroc\u0142awski. \u00a0<\/b><\/p>\n

Wyniki bada\u0144 potwierdzi\u0142y, \u017ce teren P\u00f3l Irygacyjnych jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych ostoi przyrodniczych w granicach du\u017cego miasta. O jego wyj\u0105tkowej warto\u015bci decyduj\u0105: du\u017ca powierzchnia (ok. 1110 ha), blisko\u015b\u0107 dolin Odry i Widawy, s\u0105siedztwo Lasu R\u0119dzi\u0144skiego oraz brak zabudowy i sztucznego o\u015bwietlenia.<\/p>\n

Na obszarze P\u00f3l wyst\u0119puje\u00a0206\u00a0<\/b>cennych gatunk\u00f3w ro\u015blin, grzyb\u00f3w i porost\u00f3w oraz zwierz\u0105t. \u00a0Obszar ten jest szczeg\u00f3lnie cenny ze wzgl\u0119du na wyst\u0119puj\u0105ce tam gatunki ptak\u00f3w. \u00a0Pola Irygacyjne s\u0105 jedn\u0105 ze\u00a0170 wyznaczonych w Polsce l\u0105dowych ostoi ptasich IBA<\/b>\u00a0(Important Bird Areas) o znaczeniu mi\u0119dzynarodowym, a jednocze\u015bnie jedyn\u0105 po\u0142o\u017con\u0105 w ca\u0142o\u015bci w granicach administracyjnych miasta. Powierzchnia ostoi obejmuje ca\u0142y obszar P\u00f3l Irygacyjnych. Zosta\u0142 on wpisany na list\u0119 IBA ze wzgl\u0119du na liczn\u0105 populacj\u0119 l\u0119gow\u0105 podr\u00f3\u017cniczka.\u00a0Najcenniejszymi wyst\u0119puj\u0105cymi gatunkami ptak\u00f3w s\u0105<\/b>: podr\u00f3\u017cniczek, jarz\u0119batka, derkacz, lerka, bocian bia\u0142y, b\u0142otniak stawowy, \u0142ab\u0119d\u017a krzykliwy, dzi\u0119cio\u0142 \u015bredni, dzi\u0119cio\u0142 czarny, czapla bia\u0142a, \u017curaw, g\u0105siorek.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Fot. Maciej Kulczy\u0144ski<\/p><\/div>\n

Na Polach Irygacyjnych wyst\u0119puje \u0142\u0105cznie\u00a0428 gatunk\u00f3w ro\u015blin, 19 z nich to gatunki cenne<\/b>\u00a0– w tym 6 obj\u0119tych jest ochron\u0105 prawn\u0105. To m.in.\u00a0czosnek k\u0105towy i w\u0119\u017cowy, salwinia p\u0142ywaj\u0105ca, r\u00f3\u017ca francuska. Dodatkowo na Polach wyst\u0119puje tak\u017ce turzyca Bueka \u2013 gatunek uznany za wymar\u0142y na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n

Na Polach Irygacyjnych wyst\u0119puje co najmniej\u00a0180 gatunk\u00f3w zwierz\u0105t<\/b>. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 22 ssaki obj\u0119te ochron\u0105 – to m.in. b\u00f3br europejski, mopek zachodni czy karlik drobny. S\u0105 tak\u017ce 4 chronione gatunki gad\u00f3w – m.in. jaszczurka zwinka czy jaszczurka \u017cyworodna oraz 10 chronionych gatunk\u00f3w p\u0142az\u00f3w – ropucha zielona, kumak nizinny, rzekotka drzewna.<\/p>\n

Przywracanie wody \u2013 fundament ochrony<\/b><\/p>\n

Kluczowym elementem planu ochrony jest przywr\u00f3cenie w\u0142a\u015bciwych warunk\u00f3w wodnych. W czasach, gdy Pola Irygacyjne funkcjonowa\u0142y jako oczyszczalnia, system kana\u0142\u00f3w, row\u00f3w i zastawek utrzymywa\u0142 teren stale podmok\u0142y. Po zako\u0144czeniu irygacji w 2015 roku wiele tych struktur uleg\u0142o degradacji, a obszar w du\u017cej mierze wyschn\u0105\u0142.
\nPrzywr\u00f3cenie odpowiedniego poziomu w\u00f3d gruntowych ma fundamentalne znaczenie dla zachowania tutejszych siedlisk – torfowisk, trzcinowisk i \u0142\u0105k wilgotnych. Bez wody wiele z nich zanika, a wraz z nimi gatunki ro\u015blin i zwierz\u0105t, kt\u00f3re s\u0105 z nimi zwi\u0105zane.
\nW tym celu powstaje projekt pi\u0119trzenia wody na ciekach Trzciana i Mokrzyca oraz stworzenia naturalnego rozlewiska o powierzchni niespe\u0142na 10 hektar\u00f3w. To nie b\u0119dzie betonowy zbiornik, ale otwarty obszar retencyjny z wyp\u0142yceniami, gdzie b\u0119d\u0105 mog\u0142y \u017cy\u0107 i rozmna\u017ca\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cne gatunki. W tym roku planowane jest uzyskanie niezb\u0119dnych pozwole\u0144, a w przysz\u0142ym – rozpocz\u0119cie prac pod nadzorem przyrodnik\u00f3w.
\n\u2013 Przywracaj\u0105c wod\u0119, przywracamy \u017cycie. Nie chcemy tworzy\u0107 sztucznych zbiornik\u00f3w. Chcemy, \u017ceby woda wr\u00f3ci\u0142a w spos\u00f3b naturalny, rozlewaj\u0105c si\u0119 po niecce dawnego meandru Odry, stworzy\u0142a miejsca dla p\u0142az\u00f3w i ptak\u00f3w<\/i>–\u00a0t\u0142umaczy Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Strategii i Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju.<\/b>
\nCzym jest rezerwat przyrody?<\/b>
\nRezerwat przyrody to najwy\u017csza forma ochrony przyrody w Polsce – na r\u00f3wni z parkiem narodowym. Chroni faun\u0119, flor\u0119, ogranicza ingerencj\u0119 cz\u0142owieka i pozwala na prowadzenie bada\u0144 naukowych oraz dzia\u0142a\u0144 ochronnych. Na terenie rezerwatu obowi\u0105zuj\u0105 ograniczenia w dost\u0119pie – porusza\u0107 si\u0119 mo\u017cna jedynie po wyznaczonych \u015bcie\u017ckach i punktach obserwacyjnych. Zabronione jest prowadzenie inwestycji i niszczenie przyrody. W przypadku P\u00f3l Irygacyjnych oznacza to, \u017ce na ca\u0142ym obszarze \u201erz\u0105dzi\u0107” b\u0119dzie przyroda – a blisko\u015b\u0107 Odry, Widawy i Lasu R\u0119dzi\u0144skiego zapewni naturaln\u0105 otulin\u0119 dla przysz\u0142ego rezerwatu i jego mieszka\u0144c\u00f3w.
\nCo dalej?<\/b><\/p>\n

W 2025 roku planowane jest zako\u0144czenie przygotowa\u0144 dokumentacyjnych i uzyskanie wymaganych decyzji \u015brodowiskowych. W latach 2026\/2027 przeprowadzone zostan\u0105 prace hydrotechniczne pod nadzorem przyrodnik\u00f3w, a po ich zako\u0144czeniu – procedura formalnego ustanowienia rezerwatu. Je\u015bli wszystko przebiegnie zgodnie z planem, rezerwat mo\u017ce zosta\u0107 oficjalnie utworzony za oko\u0142o 3 lata. B\u0119dzie to pierwszy rezerwat przyrody w granicach administracyjnych Wroc\u0142awia i trzeci co do wielko\u015bci na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n

ap<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wroc\u0142aw stawia historyczny krok w stron\u0119 ochrony przyrody. Miasto i Regionalna Dyrekcja Ochrony \u015arodowiska rozpocz\u0119\u0142y formalny proces tworzenia pierwszego wroc\u0142awskiego rezerwatu na Polach Irygacyjnych, jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszar\u00f3w Dolnego …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1351,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,29],"tags":[],"class_list":["post-1349","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-ploch-andrzej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1349"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1349\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1353,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1349\/revisions\/1353"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}