{"id":1401,"date":"2025-11-10T10:53:18","date_gmt":"2025-11-10T09:53:18","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=1401"},"modified":"2026-01-17T14:54:48","modified_gmt":"2026-01-17T13:54:48","slug":"pierwsza-brygada-mojego-dziadka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/11\/10\/pierwsza-brygada-mojego-dziadka\/","title":{"rendered":"\u201ePierwsza Brygada\u2026 \u201d mojego dziadka"},"content":{"rendered":"

\u201e<\/strong>My pierwsza brygada, <\/span>strzelecka gromada, <\/span>na stos rzucili\u015bmy, nasz \u017cycia los, <\/span>na stos na stos…\u201d. <\/strong><\/span><\/span><\/strong>S\u0142owa tej pie\u015bni s\u0142ysza\u0142am w dzieci\u0144stwie, kiedy \u015bpiewa\u0142 ze wzruszeniem, siedz\u0105c przy kaflowym piecu, m\u00f3j dziadek. Zawsze na jego twarzy wida\u0107 by\u0142o du\u017ce wzruszenie, nie rozumia\u0142am znaczenia tej chwili, chocia\u017c wiedzia\u0142am, \u017ce jest to rodzinna tajemnica i nikomu nie wolno by\u0142o o tym m\u00f3wi\u0107. Takie to by\u0142o w\u00f3wczas czasy.<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Moja historia rodzinna \u201epo k\u0105dzieli\u201d si\u0119ga wschodnich teren\u00f3w Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w, a nast\u0119pnie lat zabor\u00f3w i ich niebytu oraz walki o powr\u00f3t tych ziem do Polski. Dziadek m\u00f3j Jan Mazur\u00a0<\/b><\/i>s\u0142u\u017cy\u0142 w armii austriackiej. Jego opowie\u015bci o tej s\u0142u\u017cbie to \u017cywy scenariusz filmu C.K. Dezerterzy – Janusza Majewskiego. Cz\u0119sto wtr\u0105ca\u0142 s\u0142owa w\u0119gierskie i opowiada\u0142 \u017carty z tego okresu. Walczy\u0142 w sk\u0142adzie armii austro-w\u0119gierskiej w Legionach Polskich. Kiedy nasta\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 budowy Niepodleg\u0142ej i utworzenia zal\u0105\u017ck\u00f3w Wojska Polskiego, odpowiadaj\u0105c na apel J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego<\/i> zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do pododdzia\u0142u piechoty Pierwszej Kompanii Kadrowej i przeby\u0142 wraz z bra\u0107mi drog\u0119 do Kielc, dzi\u015b symbolu narodzi\u0142 or\u0119\u017ca polskiego po 123 latach zabor\u00f3w. Nast\u0119pnie udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej, a za ni\u0105 Krzy\u017c Virtuti Militari V klasy i decyzja o nadaniu ziemi dla Legionist\u00f3w na Kresach Wschodnich II RP oraz s\u0142u\u017cba w Korpusie Ochrony Pogranicza. Przysi\u0119ga wojskowa sta\u0142a si\u0119 jego mottem \u017cyciowym i wiernie jej s\u0142u\u017cy\u0142 do ko\u0144ca swoich dni.<\/span><\/p>\n

By\u0142am ma\u0142\u0105 dziewczynk\u0105 i bajki na dobranoc mojego dziadka o czasach wojny nie przera\u017ca\u0142y. Pami\u0119tam te s\u0142owa: \u201e siedzieli\u015bmy w okopach, a kule nad nami tylko <\/i><\/span><\/p>\n

\u015bwista\u0142y \u2013 fji, fji, fji ( fon). Dryl wojskowy towarzyszy\u0142 mu na co dzie\u0144. Zas\u0142ane \u0142\u00f3zko, jak tafla lodu. Pokazywa\u0142 mi, jak to si\u0119 robi:\u201eWe\u017a szczotk\u0119 i kijem r\u00f3wnaj, patrz\u0105c, aby na \u0142\u00f3\u017cku nie by\u0142o wida\u0107 \u017cadnych pag\u00f3rk\u00f3w\u201d<\/em>.<\/em><\/strong> Czynno\u015b\u0107 ta wymaga\u0142a nie lada wprawy. I moja pierwsza w \u017cyciu zupa kartoflanka \u2013 cebulowa. Smaczna i aromatyczna, a co najwa\u017cniejsze bardzo syta. Nauczy\u0142 mnie j\u0105 przyrz\u0105dza\u0107 w\u0142a\u015bnie m\u00f3j dziadek. M\u00f3wi\u0142, ze gotowali j\u0105 na stra\u017cnicy, s\u0142u\u017cy\u0142 w korpusie podoficerskim, nad Zbruczem w Okopach \u015aw. Tr\u00f3jcy na granicy Polski. <\/span><\/p>\n

I kolejne bajki, kt\u00f3re opowiada\u0142 mi przed za\u015bni\u0119ciem : \u201eP\u0142yn\u0119li\u015bmy \u0142\u00f3dk\u0105, w szuwarach cisza, a w tu nagle zza tataraku pokazali si\u0119 szabrownicy, na \u0142\u00f3dkach z workami, przemycaj\u0105cy za granic\u0119 zrabowany \u0142up z transport\u00f3w. Wyskoczyli\u015bmy z \u0142\u00f3dki i zacz\u0119\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy nami walka. Jeden z nich mia\u0142 bagnet i ugodzi\u0142 mnie w plecy. Zosta\u0142em ranny\u201d. <\/i><\/span><\/p>\n

To tragiczne zdarzenie zadecydowa\u0142o, \u017ce dziadek zosta\u0142 przeniesiony na kilka lat do rezerwy i w tym czasie przyj\u0105\u0142 obowi\u0105zki opiekuna \u201eStrzelca\u201d. Zwi\u0105zek Strzelecki to w II RP organizacja m\u0142odzie\u017cowa i paramilitarna, kt\u00f3rej celem by\u0142o wychowanie obywatelskie i przysposobienie wojskowe m\u0142odego pokolenia, zwi\u0105zek by\u0142 \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z obozem pi\u0142sudczyk\u00f3w. Mama moja i kuzynka wielokrotnie wspomina\u0142y: \u201e w sieni domu sta\u0142y b\u0142yszcz\u0105ce karabiny, a na podw\u00f3rku odbywa\u0142y si\u0119 \u0107wiczenia Strzelczy\u0144 i Strzelc\u00f3w\u201d. <\/i>To wzbudza\u0142o du\u017ce zainteresowanie okolicznych gospodarzy i w\u0142a\u015bcicieli maj\u0105tk\u00f3w. W tym czasie m\u00f3j dziadek zosta\u0142 te\u017c pos\u0142em na Sejmik Wojew\u00f3dzki w Tarnopolu. \u201ePrzyje\u017cd\u017ca\u0142 po niego hrabia i wsp\u00f3lnie wyje\u017cd\u017cali na prawie tydzie\u0144 na obrady do Tarnopola<\/i>\u201d – to s\u0142owa mojej Mamy. Dziadek by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku \u2013 du\u017cego gospodarstwa rolnego we wsi Babi\u0144ce w gminie D\u017awiniaczka, powiat Borszcz\u00f3w<\/strong>.<\/span><\/p>\n

I przyszed\u0142 dzie\u0144 1 wrze\u015bnia 1939 roku, nast\u0119pnie 17 wrze\u015bnia, a 19 wrze\u015bnia przyszli po niego pod karabinami bolszewicy.<\/span><\/p>\n

Jan Mazur, polski patriota by\u0142 na ich li\u015bcie do zag\u0142ady. Zosta\u0142 aresztowany i \u015blad po nim zagin\u0105\u0142. Moja Mama z woreczkiem cebuli i kawa\u0142kami s\u0142oniny oraz chleba zje\u017adzi\u0142a wiele wi\u0119zie\u0144 pytaj\u0105c o swojego Tat\u0119. Zawsze odpowied\u017a by\u0142a taka sama: \u201etakowo u nas niet\u201d.<\/i> I faktycznie nie by\u0142o. Dziadek m\u00f3j, jako wr\u00f3g sowiet\u00f3w, zosta\u0142 osadzony w twierdzy w Berdyczowie. Bity i nad wyraz wychudzony, jako jeden z o\u015bmiu wi\u0119\u017ani\u00f3w zdo\u0142a\u0142 prze\u017cy\u0107. W natarciu niemieckich oddzia\u0142\u00f3w na te tereny bolszewicy podpalili twierdz\u0119. W jego celi by\u0142a uko\u015bna wn\u0119ka i do niej w\u0142a\u015bnie si\u0119 schowa\u0142. Uciek\u0142 stamt\u0105d poparzony i z licznymi ranami. Ale to nie by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy comeback. Czekali w Babi\u0144cach na niego ju\u017c banderowcy. Przez dwa lata ukrywa\u0142 si\u0119 w skrzyni wozu zakopanym w gnoju. Prze\u017cy\u0142 i wraz z rodzin\u0105 zosta\u0142 zmuszony ucieka\u0107, pozostawiaj\u0105c ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek. Ocaleniem sta\u0142y si\u0119 Ziemie Zachodnie. I tak drugim transportem w maju 1945 roku moja Mama i Dziadkowie rozpocz\u0119li nowy etap swojego \u017cycia.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Nostalgiczne chwile powrotu pami\u0119ci\u0105 do pi\u0119knych chwil \u017cycia prze\u017cywa\u0142 przychodz\u0105c z laseczk\u0105 do nas w niedziel\u0119 i zasiadaj\u0105c w rodzinnym fotelu ogl\u0105da\u0142 z wypiekami na twarzy telewizyjny serial \u201ePan Wo\u0142odyjowski\u201d. Tre\u015b\u0107 \u017cycia bohater\u00f3w uto\u017csamia\u0142 z w\u0142asnymi prze\u017cyciami. Odszed\u0142 30 czerwca 1970 roku.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W 100-lecie Odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 – Instytut Pami\u0119ci Narodowej, oddzia\u0142 we Wroc\u0142awiu i Wojewoda Wroc\u0142awski realizuj\u0105c program \u201eMoja Niepodleg\u0142a\u201d uhonorowa\u0142a gr\u00f3b Jana Mazura napisem Ojczyzna Swemu Obro\u0144cy.<\/span><\/p>\n

Aleksandra Dankowiakowska \u2013 Korman<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eMy pierwsza brygada, strzelecka gromada, na stos rzucili\u015bmy, nasz \u017cycia los, na stos na stos…\u201d. S\u0142owa tej pie\u015bni s\u0142ysza\u0142am w dzieci\u0144stwie, kiedy \u015bpiewa\u0142 ze wzruszeniem, siedz\u0105c przy kaflowym piecu, m\u00f3j dziadek. Zawsze na jego twarzy wida\u0107 by\u0142o du\u017ce wzruszenie, nie rozumia\u0142am znaczenia tej chwili, chocia\u017c wiedzia\u0142am, \u017ce jest to rodzinna tajemnica i nikomu nie wolno by\u0142o o tym m\u00f3wi\u0107. Takie to by\u0142o w\u00f3wczas czasy.<\/p>\n Czytaj dalej →<\/span><\/a>","protected":false},"author":2,"featured_media":1378,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30,5],"tags":[],"class_list":["post-1401","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dankowiakowska-korman-aleksandra","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1401"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1803,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1401\/revisions\/1803"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}