{"id":155,"date":"2025-03-02T21:28:09","date_gmt":"2025-03-02T20:28:09","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=155"},"modified":"2025-12-29T21:17:27","modified_gmt":"2025-12-29T20:17:27","slug":"36-spacer-historyczno-krajoznawczy-do-centrum-przyrodniczo-edukacyjnego-kpn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/03\/02\/36-spacer-historyczno-krajoznawczy-do-centrum-przyrodniczo-edukacyjnego-kpn\/","title":{"rendered":"36. spacer historyczno-krajoznawczy \u2013 do Centrum Przyrodniczo-Edukacyjnego KPN"},"content":{"rendered":"

26 lutego 2025 roku zaprosi\u0142em ch\u0119tnych na 36. spacer historyczno-krajoznawczy organizowany przez Muzeum Karkonoskie i Regionaln\u0105 Pracowni\u0119 Krajoznawcz\u0105 Karkonoszy dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w Oddziale PTTK \u201eSudety Zachodnie\u201d w Jeleniej G\u00f3rze. Tym razem odwiedzili\u015bmy Centrum Przyrodniczo-Edukacyjne Karkonoskiego Parku Narodowego \u2013 Pa\u0142ac Sobiesz\u00f3w.<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W imieniu kierowniczki pani Justyny Wierzchuckiej-Saj\u00f3r przyj\u0119\u0142a nas Marta Mejer, pracownik Centrum ale tak\u017ce przewodnik sudecki. Przybli\u017cy\u0142a nam histori\u0119 powstawania Centrum, zwi\u0105zane z tym problemy ale tak\u017ce efekty wykonanych prac. Dzisiaj nikomu nie trzeba t\u0142umaczy\u0107, \u017ce powstanie takiego miejsca by\u0142o bardzo wa\u017cne ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzielenia si\u0119 ze spo\u0142ecze\u0144stwem wiedz\u0105 o zasobach przyrodniczych naszego regionu, o zagro\u017ceniach jakie na nie czyhaj\u0105 oraz u\u015bwiadamiania turyst\u00f3w jak ich zachowanie wp\u0142ywa na \u015brodowisko. Dzi\u0119ki stworzeniu takiego miejsca zar\u00f3wno mieszka\u0144cy Jeleniej G\u00f3ry jak i przybywaj\u0105cy tu z ca\u0142ego kraju tury\u015bci dowiaduj\u0105 si\u0119 o wyj\u0105tkowo\u015bci przyrody Karkonoszy. Poprzez zabaw\u0119 w trakcie zwiedzania Centrum ucz\u0105 si\u0119 jak rozpoznawa\u0107 gatunki drzew czy zwierz\u0119ta zamieszkuj\u0105ce w g\u00f3rach. Dowiaduj\u0105 si\u0119 dlaczego nie powinni\u015bmy schodzi\u0107 z wyznaczonych szlak\u00f3w a tak\u017ce jak wa\u017cne jest nie pozostawianie w g\u00f3rach \u015bmieci. <\/span><\/p>\n

Tym razem mieli\u015bmy okazj\u0119 obejrzenia ciekawego filmu zrealizowanego podczas prac remontowo-budowlanych. Mogli\u015bmy zatem naocznie zobaczy\u0107 w jakim stanie by\u0142 obiekt ostatnio u\u017cytkowany jako szko\u0142a rolnicza, w momencie przej\u0119cia go przez Karkonoski Park Narodowy, a w jakim widzimy go dzisiaj. Ogrom pracy jaki zosta\u0142 w\u0142o\u017cony w doprowadzenie do za\u0142o\u017conego przez projektant\u00f3w efektu jest niewyobra\u017calny. To co zosta\u0142o zaplanowane i wykonane budzi dzisiaj podziw zwiedzaj\u0105cych. Cz\u0119sto zastanawiaj\u0105 si\u0119 oni jakich bod\u017ac\u00f3w do\u015bwiadcza\u0142y osoby projektuj\u0105ce nie tylko ca\u0142e za\u0142o\u017cenie ale przede wszystkim poszczeg\u00f3lne efekty.<\/span><\/p>\n

Pierwsz\u0105 ekspozycj\u0105 przygotowan\u0105 dla zwiedzaj\u0105cych s\u0105 \u201eKlimatyczne Karkonosze\u201d. To tutaj przenosimy si\u0119 w zdawa\u0142oby si\u0119 \u015bwiat fantazji. Nic jednak bardziej mylnego. Pocz\u0105tkowo poznajemy proces powstawania \u015bwiata oraz naszej ziemi. Prezentowane zjawiska s\u0105 tak realistyczne, \u017ce nie spos\u00f3b przej\u015b\u0107 ko\u0142o nich oboj\u0119tnie. Kolorystyka efekt\u00f3w ukazywanych na wielkiej przestrzeni jest niezwyk\u0142a. W kolejnej sali przygotowano wiele zdj\u0119\u0107 i map ukazuj\u0105cych pi\u0119kno Karkonoszy. Dzi\u0119ki nowoczesnemu sposobowi prezentacji ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 wyszuka\u0107 sobie czy to miejsce kt\u00f3re go interesowa\u0142o czy te\u017c sprawdzi\u0107 swoich si\u0142 w dopasowaniu element\u00f3w uk\u0142adanki przyrodniczej pozwalaj\u0105cej zgadn\u0105\u0107 jakiego okazu przyrodniczego one dotycz\u0105. Podczas zwiedzania ca\u0142y czas towarzyszy\u0142a nam \u201ekropla\u201d wody p\u0142yn\u0105ca umieszczonym pod pod\u0142og\u0105 ciekiem. U\u015bwiadamia nam to jak wa\u017cn\u0105 jest dla przyrody czy \u017cyj\u0105cych w lesie zwierz\u0105t woda. Zreszt\u0105 doskonale wiemy, \u017ce bez niej i cz\u0142owiek nie po\u017cy\u0142by zbyt d\u0142ugo. Woda to \u017cycie.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce wizyta w Centrum to strza\u0142 w dziesi\u0105tk\u0119. Moi tury\u015bci nie tylko podziwiali efekty pracy tw\u00f3rc\u00f3w tego miejsca ale po prostu bawili si\u0119 jak dzieci. Wyraz ich twarzy m\u00f3wi\u0142 sam za siebie. U\u015bmiechy, rado\u015b\u0107, zaskoczenie. To wszystko wyra\u017ca\u0142o zachwyt temu co widzieli, czego si\u0119 dowiedzieli. Teraz ju\u017c s\u0105 pewni, \u017ce gdy przyjedzie do nich rodzina czy znajomi pierwszym co im poka\u017c\u0105 gdy b\u0119d\u0105 si\u0119 pyta\u0107 o ciekawe miejsce w naszym regionie na pewno b\u0119dzie Centrum. Bo s\u0105 tego pewni \u2013 ich go\u015bcie po wizycie tutaj b\u0119d\u0105 im zazdro\u015bci\u0107 takiego miejsca. Tym bardziej, \u017ce miejsce to, to nie tylko ekspozycje, budynki, pa\u0142ac, ale tak\u017ce jest to miejsce do kt\u00f3rego warto przyj\u015b\u0107 by dowiedzie\u0107 si\u0119 czego\u015b nowego a tak\u017ce porozmawia\u0107 z fachowcami, poradzi\u0107 si\u0119 ich w wa\u017cnych sprawach. Do tego s\u0142u\u017c\u0105 tzw. \u201eSpotkania s\u0105siedzkie\u201d.<\/span><\/p>\n

Wracaj\u0105c do zwiedzania to jeszcze nie wszystko. Bo dalej przygotowano wielkopowierzchniowe ekrany na kt\u00f3rych mo\u017cemy obejrze\u0107 wybrane przez nas z listy zjawiska meteorologiczne. Ju\u017c sam fakt obejrzenia ich w tak du\u017cym formacie wywo\u0142uje u nas emocje jakie normalnie towarzyszy\u0142yby nam w naturze. Bo huk piorun\u00f3w, mg\u0142a, wichura, czasami towarzysz\u0105ce nam podczas g\u00f3rskich w\u0119dr\u00f3wek ukazuj\u0105 jaka pot\u0119ga drzemie w naturze. Tutaj w Centrum ujrzenie nietypowych zjawisk atmosferycznych jest dla nas ciekawym ale bezpiecznym prze\u017cyciem. Jest tak\u017ce pewne, \u017ce przy kolejnej wizycie zn\u00f3w je ujrzymy. Niestety w terenie nie zawsze mo\u017cemy trafi\u0107 na takie zjawisko a do tego wyst\u0119puj\u0105 one przewa\u017cnie podczas pogody nie koniecznie przez nas po\u017c\u0105danej. Aby nie by\u0107 go\u0142os\u0142ownym podam przyk\u0142ad. Gdy ujrzymy widmo Brockenu zwiastuje nam to niechybn\u0105 \u015bmier\u0107 w g\u00f3rach. Aby tego unikn\u0105\u0107 musimy zobaczy\u0107 widmo po raz drugi. Poniewa\u017c jest to niezwykle rzadkie zjawisko lepiej obejrze\u0107 je tutaj. Tutaj bowiem nic nam nie grozi. A gdy chcemy prze\u017cy\u0107 troch\u0119 emocji mo\u017cemy uruchomi\u0107 maszyn\u0119, kt\u00f3ra da nam odczu\u0107 jak silne potrafi\u0105 wia\u0107 wiatry w Karkonoszach.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie teren Centrum jest na tyle du\u017cy, \u017ce po tych wszystkich emocjach mo\u017cemy wyj\u015b\u0107 na zewn\u0105trz by ogrza\u0107 si\u0119 w promieniach s\u0142onecznych i przej\u015b\u0107 do najpi\u0119kniejszego, a co za tym idzie, najbardziej po\u017c\u0105danego obiektu czyli pa\u0142acu. <\/span><\/p>\n

Pa\u0142ac Sobiesz\u00f3w to dawna siedziba rycerskiego rodu Schaffgotsch\u00f3w, kt\u00f3rzy to po tym jak w 1675 roku po\u017car wywo\u0142any uderzeniem pioruna w wie\u017c\u0119 strawi\u0142 zamek Chojnik, postanowili pozostawi\u0107 warowni\u0119 jako trwa\u0142\u0105 ruin\u0119 a w Sobieszowie wybudowa\u0107 dla siebie now\u0105 siedzib\u0119. To tutaj organizowano bibliotek\u0119, kt\u00f3ra dzi\u0119ki coraz to nowym nabytkom po kilku wiekach szczyci\u0142a si\u0119 mianem \u201eSkarbca \u015al\u0105ska\u201d. Niestety po II wojnie \u015bwiatowej zbiory zosta\u0142y rozproszone po ca\u0142ej Polsce. <\/span><\/p>\n

Dzisiaj na parterze pa\u0142acu przygotowano kilka ciekawych ekspozycji. Wy\u017csze pi\u0119tra zosta\u0142y zagospodarowane na biura KPN. Zobaczymy tutaj wspominany po\u017car zamku Chojnik, zapoznamy si\u0119 z genealogi\u0105 rodu Schaffgotsch\u00f3w. Ba, nawet b\u0119dziemy mieli okazj\u0119 wys\u0142ucha\u0107 kilkoro z przedstawicieli rodziny. Cho\u0107by Hansa Ulricha \u015bci\u0119tego w Ratyzbonie za z\u0142o\u017cenie przysi\u0119gi Albrechtowi von Wallenstajnowi, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 knu\u0107 przeciwko cesarzowi.<\/span><\/p>\n

Mogli\u015bmy tutaj ponownie zabawi\u0107 si\u0119 wcielaj\u0105c si\u0119 w sk\u00f3r\u0119 urz\u0119dnika czy petenta chc\u0105cego otrzyma\u0107 zgod\u0119 np. na wyci\u0119cie drzewa. Inni pr\u00f3bowali swoich si\u0142 przy r\u017cni\u0119ciu grubego pnia. I musz\u0119 przyzna\u0107, ca\u0142kiem dobrze im to posz\u0142o, chocia\u017c nie powiem \u017ce si\u0119 troch\u0119 nie zasapali.<\/span><\/p>\n

W ostatniej sali mo\u017cemy zapozna\u0107 si\u0119 z histori\u0105 zar\u00f3wno terenu, podejmowanych dzia\u0142a\u0144 ochrony przyrody, maj\u0105cych miejsce kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych. Ale tak naprawd\u0119 ca\u0142a ta historia, kt\u00f3r\u0105 tworzyli Schaffgotschowie, a przede wszystkim doprowadzony do \u015bwietno\u015bci ich olbrzymi maj\u0105tek w du\u017cej mierze sta\u0142 si\u0119 dzisiaj zal\u0105\u017ckiem za\u0142o\u017conego w 1959 roku Karkonoskiego Parku Narodowego. I to chyba jest najwa\u017cniejsze, \u017ce zar\u00f3wno same obiekty w Sobieszowie jak i tereny wchodz\u0105ce dzisiaj w sk\u0142ad Karkonoskiego Parku Narodowego wci\u0105\u017c s\u0105 pod opiek\u0105 ludzi, kt\u00f3rzy znaj\u0105 si\u0119 na tym co robi\u0105.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Wizyta w Centrum Przyrodniczo-Edukacyjnym KPN Pa\u0142ac Sobiesz\u00f3w dostarczy\u0142a nam wielu cennych wiadomo\u015bci, u\u015bwiadomi\u0142a jak cenne przyrodniczo mamy tereny, pokaza\u0142a jak wa\u017cna jest ich ochrona, i da\u0142a impuls do wychodzenia z domu na spacery po Karkonoszach tak by to co zobaczyli\u015bmy tutaj prze\u017cy\u0107 w naturze.<\/span><\/p>\n

Ja, ze swej strony, jako organizator Spacer\u00f3w dzi\u0119kuj\u0119 pani Marcie Mejer za \u017cyczliwe przyj\u0119cie, za pomoc podczas pobytu w Centrum. Dzi\u0119kuj\u0119 tak\u017ce pani Justynie Wierzchuckiej-Saj\u00f3r za przygotowanie prezentacji oraz dyrektorowi KPN panu Andrzejowi Rajowi za zaproszenie nas do Centrum.<\/span><\/p>\n

Krzysztof T\u0119cza<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

26 lutego 2025 roku zaprosi\u0142em ch\u0119tnych na 36. spacer historyczno-krajoznawczy organizowany przez Muzeum Karkonoskie i Regionaln\u0105 Pracowni\u0119 Krajoznawcz\u0105 Karkonoszy dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w Oddziale PTTK \u201eSudety Zachodnie\u201d w Jeleniej G\u00f3rze. Tym razem …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":158,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36,4],"tags":[],"class_list":["post-155","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tecza-krzysztof","category-wydarzenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=155"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":161,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155\/revisions\/161"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}