{"id":1621,"date":"2025-12-30T15:32:35","date_gmt":"2025-12-30T14:32:35","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=1621"},"modified":"2026-01-10T13:24:47","modified_gmt":"2026-01-10T12:24:47","slug":"jak-pionier-falszowal-rzeczywistosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/12\/30\/jak-pionier-falszowal-rzeczywistosc\/","title":{"rendered":"Jak dolno\u015bl\u0105ski \u201ePionier\u201d fa\u0142szowa\u0142 rzeczywisto\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"

\"\"7 wrze\u015bnia 1945 roku odby\u0142a si\u0119 w Berlinie pewne wa\u017cne wydarzenie, jakim by\u0142a wsp\u00f3lna defilada wojsk sprzymierzonych. O jej przebiegu wiemy jednak bardzo ma\u0142o, jest ono i by\u0142o przez dziesi\u0105tki lat medialnie \u201enieaktywne\u201d.<\/strong> (na ilustracji strona tytu\u0142owa \u201ePioniera\u201d z artyku\u0142em o berli\u0144skiej defiladzie)\u00a0<\/span><\/p>\n

Rosjanie lubili i lubi\u0105 defilady i wszelkie tego typu uroczysto\u015bci, dlatego te\u017c z inicjatywy radzieckiej, marsza\u0142ek Gieorgij \u017bukow wyst\u0105pi\u0142 do sprzymierze\u0144c\u00f3w z propozycj\u0105 zorganizowania wsp\u00f3lnej uroczysto\u015bci, kt\u00f3ra u\u015bwietni\u0142aby zdobycie Berlina i zako\u0144czenie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

Wyra\u017cono zgod\u0119, ale szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w uroczysto\u015bci tej nie we\u017amie udzia\u0142 ameryka\u0144ski dow\u00f3dca genera\u0142 armii Dwight Eisenhower. To spowodowa\u0142o zamieszanie, bowiem udzia\u0142u w imprezie odm\u00f3wili r\u00f3wnie\u017c\u00a0 brytyjski marsza\u0142ek Bernard Montgomery oraz dow\u00f3dca francuski genera\u0142 Jean de Latrre de Tassigny, czyli wszyscy najwa\u017cniejsi dow\u00f3dcy alianccy r\u00f3wni \u017bukowowi.<\/p>\n

Kiedy radziecki marsza\u0142ek dowiedzia\u0142 si\u0119 o tym, natychmiast skontaktowa\u0142 si\u0119 ze Stalinem, aby pozna\u0107 jego zdanie, co w takiej sytuacji nale\u017cy dalej czyni\u0107. Generalissimus zdecydowa\u0142, \u017ce mimo wszystko uroczysto\u015b\u0107 ma si\u0119 odby\u0107. Tak te\u017c uczyniono.<\/p>\n

Sprzymierzeni przys\u0142ali \u201edrugi garnitur\u201d swoich dow\u00f3dc\u00f3w. Amerykan\u00f3w reprezentowa\u0142 s\u0142ynny gen. George Paton, Anglik\u00f3w za\u015b gen. Robertson, r\u00f3wnie\u017c i Francuzi przys\u0142ali miej znacz\u0105cego dow\u00f3dc\u0119.<\/p>\n

Niedawno uda\u0142o mi si\u0119 dotrze\u0107 do filmu z tej uroczysto\u015bci, jest to zaledwie trzyminutowa sekwencja produkcji radzieckiej, kt\u00f3ra pokazana by\u0142a zaledwie jeden raz. Uznano bowiem, \u017ce impreza politycznie zosta\u0142a mocno \u201ezdewaluowana\u201d i dlatego nie bardzo wypada si\u0119 ni\u0105 chwali\u0107.<\/p>\n

Na filmie wyra\u017anie wida\u0107 gen Pattona ubranego jak zawsze w ciemnozielon\u0105 bluz\u0119 od munduru polowego, \u00a0jasne spodnie i he\u0142m, za nic nie przypomina\u0142 ona gen. Eisenhowera.<\/p>\n

Miejscem wydarzenia by\u0142a aleja ci\u0105gn\u0105ca si\u0119 od Kolumny Zwyci\u0119stwa do Bramy Brandenburskiej zwana w\u00f3wczas Alej\u0105 Zwyci\u0119stwa, a obecnie Bundestrasse i Strasse des 17 Juni.<\/p>\n

Parada rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 o godzinie 11:15, po wyg\u0142oszeniu przem\u00f3wienia przez marsza\u0142ka \u017bukowa., brali w niej udzia\u0142 jedynie przedstawiciele si\u0142 l\u0105dowych. Pierwsza wyruszy\u0142a piechota radziecka, za nimi pod\u0105\u017cali \u017co\u0142nierze francuscy, nast\u0119pnie Brytyjczycy i na ko\u0144cu Amerykanie.<\/p>\n

Defilad\u0119 zako\u0144czy\u0142 przemarsz jednostek zmechanizowanych. Najpierw przejecha\u0142y 24 czo\u0142gi angielskie i 30 innych pojazd\u00f3w opancerzonych z 6 Dywizji Pancernej. Nast\u0119pni w kolejno\u015bci byli Francuzi, kt\u00f3rzy wystawili 24 czo\u0142gi \u015brednie, 24 transportery opancerzone i 32 inne pojazdy pancerne. Stosunkowo skromna by\u0142a reprezentacja ameryka\u0144ska, bowiem przed trybun\u0105 honorow\u0105 przejecha\u0142o zaledwie 16 ameryka\u0144skich czo\u0142g\u00f3w i 52 pojazdy opancerzone.<\/p>\n

Defilad\u0119 za\u015b zamyka\u0142y jednostki radzieckie, w\u015br\u00f3d prezentowanych tam pojazd\u00f3w szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142y trzy nowe ci\u0119\u017ckie czo\u0142gi IS-2 z Gwardyjskiej Armii Pancernej.<\/p>\n

Po przej\u015bciu czo\u0142g\u00f3w, odegrano hymny pa\u0144stw sprzymierzonych i uroczysto\u015b\u0107 zako\u0144czono<\/p>\n

Defilad\u0119 ogl\u0105da\u0142a niewielka ilo\u015b\u0107 widz\u00f3w, Niemcom wst\u0119p by\u0142 wzbroniony. Byli te\u017c przedstawiciele prasy, a w\u015br\u00f3d nich i korespondent \u201ePioniera\u201d M. Andruszkiewicz (imienia nie uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107). Jego sprawozdanie by\u0142o w\u0142a\u015bciwie rzetelne, tylko\u2026, no w\u0142a\u015bnie. R\u00f3\u017cni si\u0119 ono bardzo od stanu faktycznego Andruszkiewicz pisze, \u017ce na defiladzie byli obecni gen. Eisenhowera, marsza\u0142ek Montgomery i gen. de Tasigne. W \u00f3wczesnym \u015bwiecie medi\u00f3w trudno by\u0142o ustali\u0107 prawd\u0119, szczeg\u00f3lnie, gdy w Polsce nie wy\u015bwietlano kr\u00f3tkiego filmu radzieckiego o tej defiladzie, nikt nie m\u00f3g\u0142 wi\u0119c sprawdzi\u0107, kto by\u0142 tam obecny, a kogo tam nie by\u0142o.<\/p>\n

By\u0142a to oczywi\u015bcie ewidentna manipulacja i \u015bwiadome przek\u0142amanie. Pisz\u0105c nieprawd\u0119 chciano podnie\u015b\u0107 rang\u0119 tej imprezy i presti\u017c naszego \u00f3wczesnego sojusznika.<\/p>\n

Poni\u017cej mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 ze sprawozdaniem z \u00a0\u201ePioniera\u201d redaktora Andruszkiewicza oraz obejrze\u0107 radziecki film o tej defiladzie.<\/p>\n

Poni\u017cej ilustracje wycink\u00f3w tytu\u0142u \u00a0\u201ePioniera\u201d<\/em><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Poni\u017cej przedruk oryginalnego tekstu z \u201ePioniera\u201d:\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u201e<\/span>Defilada zwyci\u0119stwa w Berlinie<\/em><\/p>\n

(Od naszego specjalnego wys\u0142annika)<\/em><\/p>\n

W dniu 7 wrze\u015bnia w Berlinie w alei Zwyci\u0119stwa, gdzie przed tym odbywa\u0142y si\u0119 wszystkie defilady hitlerowskie, odby\u0142a si\u0119 wielka defilada wojak sojuszniczych wobec marsza\u0142ka \u017bukowa, gen.\u00a0Eisenhowera, marsza\u0142ka Montgomery i gen. de Tasigne.\u00a0W defiladzie wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 odzia\u0142 oddzia\u0142y radzieckie, angielskie, ameryka\u0144skie i francuskie. Trasa gdzie odbywa\u0142a si\u0119 defilada, udekorowana by\u0142a chor\u0105giewkami pa\u0144stw sprzymierzonych i barwami narodowymi czterech mocarstw okupuj\u0105cych Niemcy. Nie brak te\u017c i chor\u0105giewki polskiej. Udekorowane trybuny, na kt\u00f3rych miejsce zaj\u0119li przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, wy\u017csi oficerowie, prasa i film. Polsk\u0119 reprezentowa\u0142 gen. broni \u015awierczewski. S\u0142ycha\u0107 warkot motoru \u2013 to zbli\u017ca si\u0119\u00a0marsza\u0142ek Montgomery\u00a0w otoczeniu stra\u017cy. Za nim nadje\u017cd\u017caj\u0105: Eisenhower, marsz. \u017bukow i gen. de Tassigny.\u00a0Wszyscy z wielkim zainteresowaniem przypatruj\u0105 si\u0119 wielkim dow\u00f3dcom, kt\u00f3rzy po przywitaniu si\u0119 odjechali w kierunku pomnika Zwyci\u0119stwa, gdzie przeszli przed frontem wojsk. Setki reporter\u00f3w utrwalaj\u0105 te momenty na kliszach. Rozlegaj\u0105 sie suche trzaski aparat\u00f3w. Reporterzy dos\u0142ownie pe\u0142zaj\u0105 na kolanach, by uchwyci\u0107 najciekawsze chwile wielkiej parady.<\/em><\/p>\n

O godzinie jedenastej minut 30 marsza\u0142ek\u00a0\u017bukow, Eisenhower, Montgomery i gen. de Tassigny\u00a0zajmuj\u0105 miejsca na trybunie.\u00a0genera\u0142 Eisenhower\u00a0w mundurze polowym i w he\u0142mie.\u00a0Marsza\u0142ek \u017bukow\u00a0w galowym mundurze udekorowany dziesi\u0105tkami najwy\u017cszych odznacze\u0144 krajowych i zagranicznych.\u00a0Marsza\u0142ek \u017bukow\u00a0wyg\u0142osi\u0142 kr\u00f3tk\u0105 mow\u0119, w kt\u00f3rej podkre\u015bli\u0142\u00a0 wielkie znaczenie zako\u0144czenia wojny z Japoni\u0105 i wielki wysi\u0142ek dokonany przez wojska sprzymierzone. Imperializm niemiecki na Zachodzie i japo\u0144ski na Wschodzie rozbity. Na stra\u017cy pokoju b\u0119d\u0105 sta\u0107 nasi \u017co\u0142nierze. Nast\u0119pnie\u00a0marsza\u0142ek \u017bukow\u00a0pozdrawia wszystkie wojska sojusznicze. S\u0142awa\u00a0 zbrojnym si\u0142om Stan\u00f3w Zjednoczonych, Anglii, Francji i ZSRR. S\u0142owami \u2013 \u201eNiech \u017cyje nasze wielkie zwyci\u0119stwo\u201d \u2013\u00a0marsza\u0142ek \u017bukow\u00a0zako\u0144czy\u0142 swoje\u00a0 przem\u00f3wienie, kt\u00f3re w t\u0142umaczeniu przeczytano w j\u0119zyku angielskim i francuskim.<\/em><\/p>\n

Rozlega si\u0119 wystrza\u0142 artyleryjski i rozpoczyna si\u0119 defilada. Pierwsza ruszy\u0142a sowiecka piechota\u00a0 gwardyjska i strzelcy. R\u00f3wnym spr\u0119\u017cystym krokiem przeszli zwyci\u0119zcy spod Moskwy, Stalingradu, Budapesztu, Warszawy. Za oddzia\u0142ami radzieckimi przedefilowa\u0142a piechota francuska w zielonych uniformach i bia\u0142ych r\u0119kawiczkach, po nich piechota angielska, a nast\u0119pnie wolnym krokiem piechota ameryka\u0144ska.<\/em><\/p>\n

Po przemarszu piechoty ruszy\u0142a bro\u0144 pancerna angielska. Pi\u0119kne czo\u0142gi, lufy kt\u00f3rych b\u0142yszcz\u0105 si\u0119 w s\u0142o\u0144cu, gdy\u017c zako\u0144czenie luf poniklowane. Potem sun\u0105 si\u0119 samochody pancerne francuskie, ameryka\u0144ska bro\u0144 pancerna i zamykaj\u0105c defilad\u0119 ruszy\u0142y ci\u0119\u017ckie czo\u0142gi radzieckie. Zadr\u017ca\u0142a ziemia pod pot\u0119\u017cnym cielskiem pancernym. Z podziwem przygl\u0105dali si\u0119 Anglicy, Amerykanie i Francuzi przeje\u017cd\u017caj\u0105cym kolosom.<\/em><\/p>\n

Defilad\u0119 zako\u0144czono odegraniem hymn\u00f3w narodowych: radzieckiego, francuskiego,\u00a0 angielskiego i ameryka\u0144skiego.<\/em><\/p>\n

Defiladzie w Alei Zwyci\u0119stwa przygl\u0105da\u0142o si\u0119 kilka tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy i oficer\u00f3w armii okupacyjnych. Niemcom wst\u0119p by\u0142 wzbroniony.<\/em><\/p>\n

Defilada zwyci\u0119stwa by\u0142a wielk\u0105 manifestacj\u0105 przyja\u017ani anglo- ameryka\u0144sko-francusko-radzieckiej. Tu w Alei Zwyci\u0119stwa przeszli ci spod Stalingradu i Or\u0142a, spod Moskwy i Charkowa, z linii Maginota i Flandrii i ci z Tobruku i Narviku i ci z Sycylii i Monte Casino i ci z Normandii i Bordeaux. Noga w nog\u0119 szed\u0142 Iwan z Moskwy, Boy z New Yorku, Poilu z Pary\u017ca i Tommy z Londynu. To by\u0142a manifestacja przyja\u017ani i gwarancji pokoju na \u015bwiecie.<\/em><\/p>\n

M. Andruszkiewicz<\/em><\/p>\n

Berlin, 7 wrze\u015bnia 1945 r.\u201d<\/span><\/em><\/p>\n

Autor: Grzegorz Wojciechowski<\/strong><\/span><\/h3>\n

Obejrzyj film:<\/strong><\/p>\n