{"id":2051,"date":"2026-02-20T18:00:35","date_gmt":"2026-02-20T17:00:35","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=2051"},"modified":"2026-02-21T13:36:44","modified_gmt":"2026-02-21T12:36:44","slug":"o-ludziach-wybitnych-ktorzy-powinni-zostac-utrwaleni-w-zbiorowej-dolnoslaskiej-pamieci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/02\/20\/o-ludziach-wybitnych-ktorzy-powinni-zostac-utrwaleni-w-zbiorowej-dolnoslaskiej-pamieci\/","title":{"rendered":"O ludziach wybitnych, kt\u00f3rzy powinni zosta\u0107 utrwaleni w zbiorowej dolno\u015bl\u0105skiej pami\u0119ci"},"content":{"rendered":"<p><b>\u201eMuza nie da umrze\u0107 m\u0119\u017cowi godnemu chwa\u0142y\u201d &#8211; t\u0119 znan\u0105 maksym\u0119 Horacego przywo\u0142a\u0142a wybitna znawczyni literatury greckiej profesor Joanna Rostropowicz my\u015bl\u0105c o setkach wybitnych dolno\u015bl\u0105zak\u00f3w, o kt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142cze\u015bni w\u0142a\u015bciwie bardzo ma\u0142o wiedz\u0105. Owi tw\u00f3rcy, wynalazcy i uczeni wywodz\u0105cy si\u0119 st\u0105d swoj\u0105 ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 i osi\u0105gni\u0119ciami zmieniali w minionych dziesi\u0119cioleciach \u015bwiat na lepszy. Dlaczego nie upami\u0119tniono ich cho\u0107by przy nazewnictwie ulic, gdy np. w samym Wroc\u0142awiu dziesi\u0105tki nazw starszych i nowszych ulic nie ma nic wsp\u00f3lnego z histori\u0105 Dolnego \u015al\u0105ska. Ale nic straconego. Bo oto o wielu tych wybitnych postaciach mo\u017cemy przeczyta\u0107 w kolejnym, \u00f3smym ju\u017c, leksykonie Joanny Rostropowicz zatytu\u0142owanym \u201e\u015al\u0105zacy od czas\u00f3w najdawniejszych do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\/Schlesier von den fr\u00fchesten Zeiten bis zur Gegenwart\u201d. <\/b><\/p>\n<p>Studiowa\u0142 ze mn\u0105 w Opolu \u015bwietny grajek na harmoszce Wojciech P\u0142ucienniczak. Kole\u017canki studentki pami\u0119taj\u0105 go. Wojciech po wypiciu kolejnego kielonka m\u00f3wi\u0142 nam w akademiku o niejakim Cimbalu, s\u0142awnym w \u015bwiecie zi\u0119bickim hodowcy \u201ekrzy\u017c\u00f3wkowych\u201d ziemniak\u00f3w. Kompletnie nie wiedzieli\u015bmy, o kogo chodzi tym bardziej, \u017ce Wojtek z Zi\u0119bic cz\u0119sto konfabulowa\u0142. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Otto Cimbal eksperymenty z krzy\u017c\u00f3wk\u0105 i uszlachetnianiem r\u00f3\u017cnych odmian ziemniak\u00f3w, krzew\u00f3w, zb\u00f3\u017c i ro\u015blin uprawnych prowadzi\u0142 na polach swego ojca na bardzo szerok\u0105 skal\u0119. \u015awiat pozna\u0142 go szybko z licznych wystaw i gie\u0142d. By\u0142 po studiach weterynaryjnych w Berlinie, ale przede wszystkim z pasj\u0105 sztucznie zapyla\u0142 k\u0142osy r\u00f3\u017cnych zb\u00f3\u017c, zwalcza\u0142 zapadania na choroby grzybicze dziesi\u0105tki ro\u015blin i bylin prezentowanych potem na \u015bwiatowych wystawach w Londynie, Brukseli, Pary\u017cu. Jedna z odmian nowego ziemniaka frytkowego otrzyma\u0142a nazw\u0119 \u201eSilesia\u201d. Zmar\u0142 Otto Cimbal w 1912 roku w M\u00fcnsterberg (Czer\u0144czyce k. Zi\u0119bic).<\/p>\n<div id=\"attachment_2054\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/otto_cimbal.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2054\" class=\"size-large wp-image-2054\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/otto_cimbal-700x513.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"513\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/otto_cimbal-700x513.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/otto_cimbal-280x205.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/otto_cimbal-150x110.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/otto_cimbal-768x563.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/otto_cimbal.jpg 983w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2054\" class=\"wp-caption-text\">Otto Cimbal w towarzystwie syna, c\u00f3rki i asystentki dziedzinie swego maj\u0105tku w Czer\u0144czycach w roku 1910<\/p><\/div>\n<p>W tomie znalaz\u0142o si\u0119\u00a0 kilka tekst\u00f3w o s\u0142awnych wroc\u0142awianach. Wspomn\u0119 cho\u0107by o\u00a0 jednym. G\u00fcnther K\u00fcchenhoff, rocznik1907 (Breslau), zmar\u0142 w 1983 w W\u00fcrzburgu. Jego praca doktorska w Breslauer Universit\u00e4t oceniona jako \u201esumma cum laude\u201d nios\u0142a go daleko. Kiedy w 1957 roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 eksploracja kosmosu, G\u00fcnther K\u00fcchenhoff odkry\u0142 prawo kosmiczne jako now\u0105 dyscyplin\u0119 prawn\u0105. Chodzi\u0142o o odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkody w przypadku zderzenia satelity z nasz\u0105 matk\u0105 Ziemi\u0105. Profesor postawi\u0142 o\u015brodkom kosmicznym kluczowe pytanie, czy satelita jednego kraju mo\u017ce lata\u0107 nad wszystkimi innymi krajami, a w\u0142a\u015bciwie gdzie ko\u0144czy si\u0119 przestrze\u0144 powietrzna a gdzie zaczyna si\u0119 przestrze\u0144 kosmiczna, kt\u00f3ra w tamtym czasie by\u0142a jeszcze wolna od prawa. K\u00fcchenhoffa uwa\u017cano odt\u0105d za pioniera prawa\u00a0 kosmicznego.<\/p>\n<div id=\"attachment_2055\" style=\"width: 319px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Gunther-Kuchenhoff.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2055\" class=\" wp-image-2055\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Gunther-Kuchenhoff-525x700.jpg\" alt=\"\" width=\"309\" height=\"412\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Gunther-Kuchenhoff-525x700.jpg 525w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Gunther-Kuchenhoff-210x280.jpg 210w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Gunther-Kuchenhoff-113x150.jpg 113w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Gunther-Kuchenhoff.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 309px) 100vw, 309px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2055\" class=\"wp-caption-text\">G\u00fcnther K\u00fcchenhoff<\/p><\/div>\n<p>Waldenburg\/Wa\u0142brzych wyda\u0142 na \u015bwiat znakomitego aptekarza i chemika, profesora i dyrektora Instytutu Farmaceutycznego w Marburgu i Breslau Georga Johannesa Gadamera. Jemu specjali\u015bci przypisuj\u0105 skuteczne pocz\u0105tki leczenia choroby Parkinsona, rozwini\u0119cie bada\u0144 ca\u0142ej rodziny alkaloid\u00f3w, leczenia chor\u00f3b tropikalnych, zw\u0142aszcza malarii. Nad Odr\u0105 we Wroc\u0142awiu, gdzie Johannes Gadamera sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107, w lutym 2004 roku ods\u0142oni\u0119to na \u015bcianie Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego marmurow\u0105 tablic\u0119 \u201eFundacja pami\u0119ci\u201d, gdzie przywo\u0142uje si\u0119 jego pami\u0119\u0107 oraz jego syna Hansa-Georga, wybitnego filozofa dwudziestego wieku.<\/p>\n<div id=\"attachment_2056\" style=\"width: 341px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Georg-Johannes-Gadamer.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2056\" class=\" wp-image-2056\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Georg-Johannes-Gadamer-536x700.jpg\" alt=\"\" width=\"331\" height=\"433\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Georg-Johannes-Gadamer-536x700.jpg 536w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Georg-Johannes-Gadamer-214x280.jpg 214w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Georg-Johannes-Gadamer-115x150.jpg 115w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Georg-Johannes-Gadamer.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 331px) 100vw, 331px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2056\" class=\"wp-caption-text\">Georg Johannes Gadamer<\/p><\/div>\n<p>Z Ohlau\/0\u0142awy pochodzi\u0142 Alfred Pringsheim, geniusz twierdze\u0144 dotycz\u0105cych przemienno\u015bci dodawania, analizy i kompleksowych funkcji matematycznych oraz teorii u\u0142amk\u00f3w okresowych. Jednocze\u015bnie Pringsheim jakby obok matematyki by\u0142 wszechstronnie uzdolnionym artyst\u0105: pianist\u0105, zdolnym re\u017cyserem, bibliofilem, kolekcjonerem obraz\u00f3w, rze\u017aby i protektorem artyst\u00f3w. Uwielbia\u0142 kompozycje Richarda Wagnera. \u017bycie nagrodzi\u0142o go m. in. c\u00f3rk\u0105 Kati\u0105 Mann-Pringsheim, kt\u00f3ra by\u0142a znan\u0105 autork\u0105 i feministk\u0105, wp\u0142ywow\u0105 \u017con\u0105 pisarza noblisty Thomasa Manna. Tym samym Alfred Pringsheim zosta\u0142 te\u015bciem noblisty. Starszy syn Alfreda, Peter Pringsheim by\u0142 profesorem fizyki molekularnej w Berlinie, Brukseli i Chicago. Nazi\u015bci osadzili go w obozie koncentracyjnym w Camp de Gurs i dopiero starania szwagra, noblisty Thomasa Manna, doprowadzi\u0142y do uwolnienia go. Esej o wybitnej familii Pringsheim napisa\u0142 do leksykonu wsp\u00f3lny przyjaciel profesor Rostropowicz i m\u00f3j dr Manfred Kutyma.<\/p>\n<div id=\"attachment_2057\" style=\"width: 302px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Alfred-Pringsheim.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2057\" class=\" wp-image-2057\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Alfred-Pringsheim-525x700.jpg\" alt=\"\" width=\"292\" height=\"389\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Alfred-Pringsheim-525x700.jpg 525w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Alfred-Pringsheim-210x280.jpg 210w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Alfred-Pringsheim-113x150.jpg 113w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Alfred-Pringsheim.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 292px) 100vw, 292px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2057\" class=\"wp-caption-text\">Alfred Pringsheim<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_2053\" style=\"width: 306px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/syn-Peter-Pringsheim.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2053\" class=\"wp-image-2053\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/syn-Peter-Pringsheim-639x700.jpg\" alt=\"\" width=\"296\" height=\"325\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/syn-Peter-Pringsheim-639x700.jpg 639w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/syn-Peter-Pringsheim-256x280.jpg 256w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/syn-Peter-Pringsheim-137x150.jpg 137w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/syn-Peter-Pringsheim.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 296px) 100vw, 296px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2053\" class=\"wp-caption-text\">Peter Pringsheim<\/p><\/div>\n<p>W \u00f3smym tomie leksykonu znale\u017ali si\u0119 ponadto: wybitny germanista akademicki z Liegnitz\/Legnicy Louis F. Helbig, malarz i librecista August Kopisch z Breslau rodem, kompozytor Ignaz Reimann z Albendorf\/Wambierzyce i pisarz Arnold Zweig z Glogau\/G\u0142ogowa.<\/p>\n<p><b>Engelbert Mi\u015b<\/b><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eMuza nie da umrze\u0107 m\u0119\u017cowi godnemu chwa\u0142y\u201d &#8211; t\u0119 znan\u0105 maksym\u0119 Horacego przywo\u0142a\u0142a wybitna znawczyni literatury greckiej profesor Joanna Rostropowicz my\u015bl\u0105c o setkach wybitnych dolno\u015bl\u0105zak\u00f3w, o kt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142cze\u015bni w\u0142a\u015bciwie bardzo <span class=\"excerpt-dots\">&hellip;<\/span> <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/02\/20\/o-ludziach-wybitnych-ktorzy-powinni-zostac-utrwaleni-w-zbiorowej-dolnoslaskiej-pamieci\/\"><span class=\"more-msg\">Czytaj dalej &rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2054,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,35],"tags":[],"class_list":["post-2051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-mis-engelbert"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2051"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2062,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2051\/revisions\/2062"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}