{"id":2214,"date":"2026-03-10T11:51:25","date_gmt":"2026-03-10T10:51:25","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=2214"},"modified":"2026-03-10T13:35:17","modified_gmt":"2026-03-10T12:35:17","slug":"moj-berlin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/03\/10\/moj-berlin\/","title":{"rendered":"M\u00f3j Berlin"},"content":{"rendered":"

– Wytypowa\u0142em ci\u0119 na wylot rejsowym samolotem na mi\u0119dzynarodow\u0105 konferencj\u0119. Uczestniczysz w Berliner Konferenz w dniach 20-22 listopada. Za\u0142atwi\u0142em ci pi\u0119ciominutowe wyst\u0105pienie w kwestii pastoralnej \u201eGaudium et spes\u201d realizowanej u nas w Polsce. Ja b\u0119d\u0119 cz\u0142onkiem prezydium BK – zadekretowa\u0142 Witold Jankowski, redaktor naczelny \u201eS\u0142owa Powszechnego\u201d. Szefowi si\u0119 nie odmawia takiego wyr\u00f3\u017cnienia, chocia\u017c propozycja spad\u0142a na mnie jak grom z jasnego nieba. Starszy kolega ze \u201eS\u0142owa Powszechnego\u201d znany wojenny reporter Ryszard Kapu\u015bci\u0144ski, uczestnik I BK, postraszy\u0142 mnie, \u017ce po pierwsze przejd\u0119 razem z innymi nuworyszami specjalne szkolenie w MSW, jak nale\u017cy zachowywa\u0107 si\u0119 podczas rozm\u00f3w z dziennikarzami z Zachodu i po drugie organizatorzy konferencji przeprowadz\u0105 nas noc\u0105 wiadomym przej\u015bciem do Berlina Zachodniego na ma\u0142\u0105 czarn\u0105.<\/b><\/span><\/p>\n

No to bomba. Jest rok 1974. To m\u00f3j kt\u00f3ry\u015b wyjazd do NRD. Cz\u0119sto je\u017adzi\u0142em do mojej cioci mieszkaj\u0105cej blisko Magdeburga. Jej szwagier – szef powa\u017cnej LPG (Landwirtschafliche Produktionsgenossenschaft) – uczy\u0142 mnie, jak nale\u017cy zachowywa\u0107 si\u0119 wobec ro\u017cnych prowokator\u00f3w enerdowskich spod znaku Stasi. Berlin wschodni te\u017c zna\u0142em jako tako, no ale czynny udzia\u0142 w mi\u0119dzynarodowej konferencji z przewag\u0105 propagandzist\u00f3w z Zachodu, to dla pocz\u0105tkuj\u0105cego publicysty mo\u017ce by\u0107 powa\u017cnym do\u015bwiadczeniem.<\/span><\/div>\n
\n
\"\"<\/a>

Maria-Teresa de Borbon, ksi\u0119\u017cniczka hiszpa\u0144ska<\/p><\/div>\n<\/div>\n

<\/div>\n
Ju\u017c podczas rejestracji pochodz\u0105cych z 23 kraj\u00f3w 230 uczestnik\u00f3w Berliner Konferenz w Pa\u0142acu Kongresowym m\u00f3wiono w kuluarach o szykuj\u0105cych si\u0119 przemianach w Europie. Od ksi\u0119\u017cnej Marii-Teresy de Borbon, kieruj\u0105c\u0105 lewicow\u0105 Kastylijsk\u0105 Parti\u0105, dowiedzieli\u015bmy, i\u017c w Portugalii ma doj\u015b\u0107 w kr\u00f3tkim czasie do powa\u017cnego przesilenia. Rafael Dominguez Daly, prezydent Mi\u0119dzynarodowej Unii M\u0142odych Chrze\u015bcija\u0144skich Demokrat\u00f3w z Wenezueli, rozwiesi\u0142 transparent wzywaj\u0105cy uczestnik\u00f3w do spisania rezolucji skierowanych do \u201efaszystowskich rz\u0105d\u00f3w Ameryki \u0141aci\u0144skiej\u201d, jak to okre\u015bli\u0142. Zapa\u0142 buntownik\u00f3w t\u0142umi\u0142 wys\u0142annik Watykanu sekretarz stanu kard. Agostino Casaroli, kt\u00f3remu ju\u017c w nowszych czasach nadano przydomek \u201eKardyna\u0142 Pierestrojka\u201d.<\/span><\/div>\n
\n
\"\"<\/a>

Engelbert Mi\u015b pierwszy od prawej<\/p><\/div>\n<\/div>\n

<\/div>\n
Przepraszam, nie poda\u0142em tytu\u0142u berli\u0144skiej konferencji w 1974 roku. Ot\u00f3\u017c musia\u0142o by\u0107 pryncypialnie – \u201eKatolicy dla pokoju i sprawiedliwo\u015bci. Ka\u017cdy solidarnie jest powo\u0142any do g\u0142oszenia tych imponderabili\u00f3w\u201d, – jak nam to t\u0142umaczy\u0142 Gerald G\u00f6tting, przewodnicz\u0105cy wschodnioniemieckiej Unii Chrze\u015bcija\u0144sko-Demokratycznej (CDU). Prowadz\u0105cy obrady wicelider CDU Otto Hartmut Fuchs w swoim zagajeniu nawi\u0105za\u0142 do encyklik Jana XIII, zw\u0142aszcza do \u201ePacem in terris\u201d \u015awiat chrze\u015bcija\u0144ski jest zobligowany do g\u0142oszenia dobra b\u0119d\u0105cego udzia\u0142em wielu jego cz\u0142onk\u00f3w, ale niestety obok ludzi prawych funkcjonuj\u0105 jednostki, kt\u00f3rym wadzi pok\u00f3j i praworz\u0105dno\u015b\u0107. Jak\u017ce aktualne jest to dzisiaj w ca\u0142ym niemal \u015bwiecie, tak\u017ce przecie\u017c w Europie, na bliskim Wschodzie i niestety r\u00f3wnie\u017c w Polsce.<\/span><\/div>\n
\n
\"\"<\/a>

Lista polskich uczestnik\u00f3w z paxowskich redakcji<\/p><\/div>\n<\/div>\n

<\/div>\n
Zasadniczy bardzo dobrze przyj\u0119ty referat V sesji wyg\u0142osi\u0142 prof. dr Jean-Yves Jolif, m\u0142odziutki dominikanin z Lyonu. Nie ma czego\u015b takiego na \u015bwiecie jak \u201epax sovjetika\u201d podkre\u015bli\u0142 w 1974 r. filozof francuski w Berlinie wschodnim przy aplauzie nawet duchownych z seminari\u00f3w z Kowna i Wilna. Rektorzy tych fakultet\u00f3w bali si\u0119 po berli\u0144skim szczycie wraca\u0107 do swoich macierzystych seminari\u00f3w w Zwi\u0105zku Radzieckim. M\u00f3wili mi o tych obawach podczas realizowania w dyskontach zakup\u00f3w deficytowych towar\u00f3w, kt\u00f3rych nie by\u0142o ani na Litwie ale i przecie\u017c w Polsce. Du\u017co konkret\u00f3w dotycz\u0105cych ucisku moralnego obywateli znalaz\u0142o si\u0119 u jednego z co-referent\u00f3w. Sw\u00f3j niezale\u017cny spicz przedstawi\u0142 mianowicie czechos\u0142owacki uczony prof. Ludvik Horky, kandydat na biskupa. Z tego, co wiem, nawet Watykan przyblokowa\u0142 jego nominacj\u0119.<\/span><\/div>\n
\n
\"\"<\/a>

Prezydium konferencji<\/p><\/div>\n<\/div>\n

<\/div>\n
Polska delegacja wywalczy\u0142a szefostwo trzeciego kr\u0119gu roboczego V. Konferencji zatytu\u0142owanego \u201eSolidarno\u015b\u0107 i prawa ludzko\u015bci\u201d. Przewodniczy\u0142a tej sesji Anna Borowska, redaktor naczelna tygodnika \u201eKierunki\u201d. Jerzego \u015amiechowskiego i Jana Majdeckiego zatrudniono do redagowania dokumentu ko\u0144cowego konferencji. Ni\u017cej podpisany zarysowa\u0142 odbi\u00f3r w Polsce soborowej konstytucji \u201eO Ko\u015bciele w \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym\u201d. Doda\u0107 wypada\u0142oby, i\u017c j\u0119zykami obrad by\u0142 francuski, angielski i niemiecki. Rosyjskim prawos\u0142awnym pozwolono dodatkowo wypowiada\u0107 si\u0119\u00a0 po rosyjsku.<\/span><\/div>\n
\n
\"\"<\/a>

Medal pami\u0105tkowy z wizerunkiem Jana XXIII<\/p><\/div>\n<\/div>\n

<\/div>\n
W katedrze berli\u0144skiej mieli\u015bmy msz\u0119 pontyfikaln\u0105. W operze wys\u0142uchali\u015bmy koncertu mistrz\u00f3w niemieckiego baroku. W trzech mi\u0119dzynarodowych konferencjach uczestniczyli sprawozdawcy z AFP, RIAS, Reutersa, DPA, Belga, ANSA, Prensa Latina i setka dziennikarzy prasowych. Z pi\u0119ciu kontynent\u00f3w przyby\u0142o ponad trzydziestu obserwator\u00f3w. W dow\u00f3d uznania i wdzi\u0119czno\u015bci wr\u0119czono uczestnikom obrad pami\u0105tkowy medal z wizerunkiem papie\u017ca pokoju Jana XIII z napisem na odwrocie upami\u0119tniaj\u0105cym dziesi\u0119ciolecie katolickiego forum w Berlinie. A ten nocny spacer po Berlinie Zachodnim by\u0142 zaledwie trzygodzinny. Towarzyszyli naszej mikrowycieczce przewodnicy, czy jak kto woli ochroniarze ze Stasi. Na Kudammie pozwolono nam wypi\u0107 kaw\u0119 i \u0142ykn\u0105\u0107 troch\u0119 owego West Luftu.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n

Engelbert Mi\u015b<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

– Wytypowa\u0142em ci\u0119 na wylot rejsowym samolotem na mi\u0119dzynarodow\u0105 konferencj\u0119. Uczestniczysz w Berliner Konferenz w dniach 20-22 listopada. Za\u0142atwi\u0142em ci pi\u0119ciominutowe wyst\u0105pienie w kwestii pastoralnej \u201eGaudium et spes\u201d realizowanej u …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2216,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-2214","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mis-engelbert"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2214"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2230,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2214\/revisions\/2230"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}