{"id":2339,"date":"2026-03-30T16:24:04","date_gmt":"2026-03-30T14:24:04","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=2339"},"modified":"2026-04-02T20:20:39","modified_gmt":"2026-04-02T18:20:39","slug":"zurek-baby-i-mazurki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/03\/30\/zurek-baby-i-mazurki\/","title":{"rendered":"\u017burek, baby i mazurki"},"content":{"rendered":"

Krz\u0105tanina w miejscu \u017cycia w czasie przed\u015bwi\u0105tecznym i si\u0119ganie pami\u0119ci\u0105, jak to by\u0142o w domu rodzinnym, to pi\u0119kny czas blisko\u015bci i kultywowania polskiej tradycji. Tak si\u0119 w\u0142a\u015bnie teraz czuj\u0119. Te dwa tygodnie przed i \u201ewielki tydzie\u0144\u201d od lat zapisuj\u0105 si\u0119 si\u0119 prac\u0105 w przygotowywaniu domu, a my\u015bli skupiaj\u0105 si\u0119 na sensie nieustannego przemijania…<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

M\u0105\u017c mnie wspiera w swojej codzienno\u015bci i wr\u0119cz pilnuje, aby poszczeg\u00f3lne elementy obyczaju, g\u0142\u00f3wnie w kulinariach znalaz\u0142y si\u0119 na wielkanocnym stole. My tutaj na Dolnym \u015al\u0105sku jeste\u015bmy potomkami powojennej wie\u017cy Babel z dominacj\u0105 kresowej obyczajowo\u015bci II Najja\u015bniejszej. I tak jest r\u00f3wnie\u017c w naszym domu. <\/span><\/p>\n

Przygotowania i sporz\u0105dzanie samemu pokarm\u00f3w to zwyczaj, rytua\u0142 rodzinny. Nie kupujemy gotowych produkt\u00f3w, a sami je przyrz\u0105dzamy. M\u00f3wimy, \u017ce inaczej smakuj\u0105, po prostu po naszemu. Trzeba zrobi\u0107 pasztet – to domena mojego m\u0119\u017ca. Zazwyczaj dwa razy do roku, na ka\u017cde wa\u017cne \u015bwi\u0119ta: na Wielkanoc i na Bo\u017ce Narodzenie. Wieprzowina, wo\u0142owina, dr\u00f3b, dziczyzna, w\u0105tr\u00f3bka. Mi\u0119sa gotowane w jarzynach z licznymi przyprawami, namoczone w bu\u0142ce pszennej i trzykrotnie przepuszczone przez maszynk\u0119. Nast\u0119pnie do foremek i do pieczenia na godzin\u0119. Do pasztetu w\u0142asna \u0107wik\u0142a z burak\u00f3w i chrzanu. W moim rodzinnym domu u Dziadk\u00f3w, w czasach s\u0142usznie minionych, Tato wcze\u015bniej za\u0142atwia\u0142 w\u0119dliny – kie\u0142basy i szynk\u0119, kt\u00f3re suszy\u0142y si\u0119 dos\u0142ownie na kiju od szczotki \u201e za szaf\u0105\u201d. Kiedy wchodzi\u0142o si\u0119 do mieszkania zapach w\u0119dzonki \u0142askota\u0142 nozdrza. To jedno ze wspomnie\u0144 mojego dzieci\u0144stwa. Dzisiaj m\u0105\u017c kupuje w\u0119dliny u znajomego my\u015bliwego i susz\u0105 si\u0119 te\u017c na kiju, ale w kuchni.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

M\u0105\u017c do wielkanocnego menu wni\u00f3s\u0142 jajka faszerowane z natk\u0105 pietruszki. I tak od lat sam dzielnie je przyrz\u0105dza. Ja za\u015b jestem odpowiedzialna za przepisy dotycz\u0105ce mi\u0119s pieczonych, bia\u0142ej kie\u0142basy i \u017curku, kt\u00f3ry kr\u00f3luje podczas niedzielnego obiadu Wielkiej Nocy. Ciasta: sernik, baby dro\u017cd\u017cow\u0105 i paskow\u0105, dwa pischingery kakaowy i kajmakowy wsp\u00f3lnie we dwoje robimy do p\u00f3\u017anej, czwartkowej nocy. Te\u015bciowa moja piek\u0142a wspania\u0142y migda\u0142owy mazurek z mielonymi w\u0142oskimi orzechami i czekoladow\u0105, gorzk\u0105 polew\u0105. Musz\u0119 z ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 po latach stwierdzi\u0107, \u017ce powt\u00f3rka tego smaku jest trudna, chocia\u017c mazurek znika, jako pierwszy z naszego sto\u0142u. Zawsze towarzyszy mu ma\u0142a czarna. Z napoi, kt\u00f3ry utkwi\u0142 mnie i mojemu m\u0119\u017cowi w pami\u0119ci, to robiony przez naszych Rodzic\u00f3w podpiwek. By\u0142 wyj\u0105tkowo smaczny i gasi\u0142 pragnienie. Robi\u0142o si\u0119 go po kilkana\u015bcie butelek, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie noc\u0105 \u201ewybucha\u0142y\u201d z powodu nadmiaru naturalnego gazu. \u015amiechu by\u0142o co nie miara. Dojrzali Polacy zapewne go pami\u0119taj\u0105, nap\u00f3j z j\u0119czmienia, kupowany w opakowaniach w ma\u0142ych, prostok\u0105tnych pude\u0142eczkach i rozrabiany wraz z dro\u017cd\u017cami itd. itd.<\/span><\/p>\n

\u015awi\u0119towa\u0107 rozpoczynamy, jeszcze na roboczo, w wielki pi\u0105tek w \u201ewielki post\u201d – w polskich domach r\u00f3\u017cnie rozumiany. My nie jemy mi\u0119sa. Kr\u00f3luj\u0105 \u015bledzie w dw\u00f3ch wersjach. Kiedy\u015b kupowa\u0142am z beczki solone, musia\u0142y by\u0107 dwa z mleczem i dwa z ikr\u0105. Robi\u0142o si\u0119 na dwa dni przed, w\u0142asn\u0105 zalew\u0119 w occie z li\u015b\u0107mi laurowymi, zielem angielskim oraz du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 cebuli. M\u00f3j Tato do bezpo\u015bredniej konsumpcji z jab\u0142kiem i \u015bmietan\u0105, ja z kiszonym lub konserwowym og\u00f3rkiem, koperkiem i w oleju. Do \u015bledzi oczywi\u015bcie jarzynowa sa\u0142atka lub ziemniaki gotowane prosto z wody. Pycha.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Wielka sobota i \u015bwi\u0119conka czyli koszyczek obfito\u015bci symbolicznej. Zawsze u nas jajka ugotowane w \u0142uskach cebuli, baranek z cukru lub z ciasta, kawa\u0142ek suszonej kie\u0142basy, kromka chleba, s\u00f3l, chrzan, ma\u0142a babeczka. Koszyczek przystrojony zielonym mirtem i bia\u0142ymi serwetkami z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 kolorowych kokard. W czasach panie\u0144skich to mnie przypada\u0142 zaszczyt bycia w ko\u015bciele na \u015bwieceniu pokarm\u00f3w. Pami\u0119tam, \u017ce przeznaczali\u015bmy dwa jajka dla os\u00f3b ubogich. Ministranci zbierali je w du\u017ce kosze i nast\u0119pnie roznosili po biednych domach. Obecno\u015b\u0107 oraz modlitwa przy grobie Chrystusa rokrocznie nale\u017ca\u0142a do koniecznych. Ocena kompozycji tego miejsca, ilo\u015bci przepi\u0119knych hortensji nale\u017cy nadal do sobotniego rytua\u0142u \u015awi\u0105t. Dzisiaj m\u0105\u017c wraz z s\u0105siadem od lat umawiaj\u0105 si\u0119 na konkretn\u0105 godzin\u0119 i \u015bwiec\u0105 w ko\u015bciele parafialnym symboliczne pokarmy. Powr\u00f3t ze \u015bwi\u0119cenia oznacza koniec \u015bcis\u0142ego postu. <\/span><\/p>\n

I clou Wielkanocy \u015bniadanie. W gronie najbli\u017cszych zasiadamy do sto\u0142u przystrojonego w symbole wiosny i odrodzenia \u017cycia. Sk\u0142adamy nawzajem \u017cyczenia zdrowia, rado\u015bci i bycia razem, i w tym momencie na naszych talerzach pojawiaj\u0105 si\u0119 z koszyczka \u015bwi\u0119cone pokarmy. Rozpoczynamy biesiadowanie. Wje\u017cd\u017caj\u0105 jajka, w\u0119dliny, pasztet i sa\u0142atki. Smakujemy wspominaj\u0105c, tych, kt\u00f3rzy ju\u017c odeszli i jak to u nas drzewiej bywa\u0142o. Aby przerwa\u0107 spo\u017cywanie nadmiaru kalorii obowi\u0105zkowy ko\u0142o po\u0142udnia spacer.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Szukanie objaw\u00f3w wiosny i tutaj w zale\u017cno\u015bci od pogody – zimna, ch\u0142odu czy ciep\u0142ego powiewu wiatru oraz \u015bwiec\u0105cego s\u0142o\u0144ca. Jak b\u0119dzie tym razem zobaczymy.<\/span><\/p>\n

Pora obiadu i s\u0142ynny gor\u0105cy \u017curek z bia\u0142\u0105 kie\u0142bas\u0105. W tygodniu przed, w dobrze prosperuj\u0105cym \u201ewarzywniaku\u201d kupujemy zakwas w butelce. W wielkanocn\u0105 niedziel\u0119 przed podaniem doprawiamy \u017curek zakwasem i w zale\u017cno\u015bci od smaku boczkiem, majerankiem, chrzanem, sol\u0105 i pierzem. Wrzucamy surow\u0105, bia\u0142\u0105 kie\u0142bas\u0119 i doprowadzamy do wrzenia. Gor\u0105cy podajemy biesiadnikom. Danie to jest s\u0142ynne nawet w dalekich nam kontynentach, jako przysmak z Polski. Nast\u0119pnie serwujemy r\u00f3\u017cne pieczone mi\u0119sa, w tym kaczk\u0119 francusk\u0105 w asy\u015bcie klusek \u015bl\u0105skich i modrej kapusty zrobionej na kwa\u015bno, gruszkami i \u015bliwkami w occie. \u015awi\u0105teczny obiad ko\u0144cz\u0105 baby, sernik, mazurek oraz pischingery z fili\u017cank\u0105 gorzkiej, czarnej herbaty lub kawy i kieliszeczkiem w\u0142asnego, zrobionego przez mistrza nalewek – ajerkoniaku. Rozleniwieni \u015bwi\u0105tecznym ucztowaniem nasi najbli\u017csi udaj\u0105 si\u0119 do swoich dom\u00f3w. Wcze\u015bniej ustalamy u kogo spotkamy si\u0119 nast\u0119pnego dnia, w drugim dniu \u015bwiat w \u201elany poniedzia\u0142ek\u201d.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Moi Dziadkowie du\u017co uwagi przywi\u0105zywali do sfery duchowej i modlitwy. Historia \u015bmierci Chrystusa i jego zmartwychwstania to wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 serc wszystkich wierz\u0105cych Polak\u00f3w. Uczestnictwo cho\u0107by w Drodze Krzy\u017cowej, a nast\u0119pnie \u201eczuwanie\u201d to identyfikacja przynale\u017cno\u015bci i chocia\u017c jeste\u015bmy w wi\u0119kszo\u015bci katolikami dzisiaj rozmowa z Bogiem jest ca\u0142kowicie inna lub jest jej brak. Wiara nale\u017cy do sfery intymnej ka\u017cdego z nas.<\/span><\/p>\n

\u201eChrystus zmartwychwsta\u0142, prawdziwy powsta\u0142.\u201d<\/span><\/span><\/em><\/p>\n

Aleksandra Dankowiakowska-Korman<\/i><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

kwiecie\u0144 2026 r.<\/span> <\/span><\/p>\n