{"id":2387,"date":"2026-04-07T10:21:48","date_gmt":"2026-04-07T08:21:48","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=2387"},"modified":"2026-04-07T10:21:48","modified_gmt":"2026-04-07T08:21:48","slug":"wroclawska-ksiega-walonska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/04\/07\/wroclawska-ksiega-walonska\/","title":{"rendered":"Wroc\u0142awska Ksi\u0119ga Walo\u0144ska"},"content":{"rendered":"

Sabina Kwiecie\u0144 w swoich poszukiwaniach materia\u0142\u00f3w zbieranych do pracy magisterskiej odnosi si\u0119 do wyj\u0105tkowego r\u0119kopisu znanego jako \u201eWroc\u0142awska Ksi\u0119ga Walo\u0144ska\u201d. Jak w swojej ksi\u0105\u017cce pisze sama autorka temat poszukiwaczy kruszc\u00f3w w Sudetach, nazywanych \u201eWalo\u0144czykami\u201d rozpala wyobra\u017ani\u0119 krajoznawc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 przede wszystkim rejonem Karkonoszy i G\u00f3r Izerskich.<\/strong><\/p>\n

Autorka zadaje sobie pytanie czy mamy jakie\u015b materialne potwierdzenia dotycz\u0105ce pracy owych legendarnych poszukiwaczy skarb\u00f3w. Jednym ze \u015blad\u00f3w prowadzenia takiej dzia\u0142alno\u015bci by\u0142 manuskrypt z XV wieku, kt\u00f3ry na prze\u0142omie XIX\/XX wieku zacz\u0119to okre\u015bla\u0107 mianem \u201eWroc\u0142awskiej Ksi\u0119gi Walo\u0144skiej\u201d. Jak si\u0119 jednak okazuje dzie\u0142o to jest zbiorem opracowa\u0144 o tematyce alchemicznej. Jedynie tylko jego pierwsze karty to to co pos\u0142u\u017cy\u0142o za tytu\u0142 ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Kodeks ten do czas\u00f3w drugiej wojny \u015bwiatowej przechowywano w Bibliotece Miejskiej we Wroc\u0142awiu. Jednak podczas ewakuacji zbior\u00f3w w 1945 roku zagin\u0105\u0142 i zosta\u0142 oficjalnie uznany za utracony. Dopiero w 2020 roku okaza\u0142o si\u0119, \u017ce znajduje si\u0119 on obecnie w zbiorach Biblioteki Pa\u0144stwowej w Berlinie. Przypadkowe odkrycie sta\u0142o si\u0119 pocz\u0105tkiem ponownego zainteresowania badaczy tym dzie\u0142em. Nic te\u017c dziwnego, \u017ce autorka r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 w tym kierunku i zacz\u0119\u0142a bada\u0107 to wydanie, co w rezultacie doprowadzi\u0142o do opisania poszczeg\u00f3lnych temat\u00f3w tam zawartych w jej obecnym opracowaniu.<\/p>\n

Autorce przede wszystkim zale\u017ca\u0142o na znalezieniu twardych dowod\u00f3w na omawian\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Wiemy, \u017ce termin \u201eWalonowie\u201d wszed\u0142 do powszechnego u\u017cycia za spraw\u0105 wydawanego przez powsta\u0142e w 1880 roku w Jeleniej G\u00f3rze Towarzystwo Karkonoskie czasopisma, w kt\u00f3rym systematycznie opisywano ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 na naszym terenie. Mianem \u201eWalon\u00f3w\u201d okre\u015blano poszukiwaczy surowc\u00f3w mineralnych przyby\u0142ych w Karkonosze z zagranicy.<\/p>\n

Po 1945 roku okre\u015blenie to spopularyzowa\u0142 w swoich publikacjach Tadeusz Ste\u0107, kt\u00f3ry by\u0142 prekursorem powojennego krajoznawstwa w Sudetach. Prawdziwy renesans dzia\u0142alno\u015bci \u201eWalo\u0144czyk\u00f3w\u201d rozkwit\u0142 w 1999 roku kiedy to w Szklarskiej Por\u0119bie z inicjatywy Juliusza Naumowicza powsta\u0142o \u201eSudeckie Bractwo Walo\u0144skie\u201d. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Bractwa doprowadzi\u0142a do rozkwitu bran\u017cy mineralogicznej na niespotykan\u0105 do tej pory skal\u0119.<\/p>\n

Sabina Kwiecie\u0144 swoj\u0105 prac\u0119 podzieli\u0142a na trzy cz\u0119\u015bci zamieszczone po przedmowie i wprowadzeniu.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza \u201eMarzenia o z\u0142ocie \u2013 kodeks alchemiczny z akcentem g\u00f3rniczym\u201d zawiera dzieje kodeksu, opis zewn\u0119trzny oraz czas i \u015brodowisko powstania kodeksu a teksty alchemiczne.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 druga \u201e\u015aredniowieczne mapy skarb\u00f3w \u2013 przewodniki po bogactwach naturalnych Sudet\u00f3w\u201d to w zasadzie przedstawienia zawartych tam przewodnik\u00f3w. Pierwszy z nich obejmuje tereny G\u00f3r \u0141u\u017cyckich, drugi Kotlin\u0119 Jeleniog\u00f3rsk\u0105, trzeci G\u00f3ry Izerskie, czwarty Sudety Zachodnie i Wschodnie, a pi\u0105ty Przedg\u00f3rze Sudeckie i G\u00f3ry Z\u0142ote.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 trzecia \u201eTre\u015b\u0107 przewodnik\u00f3w \u2013 edycja manuskryptu wroc\u0142awskiego\u201d to zasady na jakich autorka opar\u0142a si\u0119 podczas swojej pracy. Celem pracy by\u0142o bowiem jak najwierniejsze oddanie oryginalnego brzmienia tekstu. Dlatego ograniczy\u0142a si\u0119 tylko do niewielkiej ingerencji w sprawach ortografii.<\/p>\n

Niezwykle ciekawie przedstawia si\u0119 podsumowanie ca\u0142ej pracy, w kt\u00f3rym autorka odnosi si\u0119 do r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w zwi\u0105zanych z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 poszukiwaczy kruszc\u00f3w okre\u015blanych powszechnie mianem \u201eWalo\u0144czycy\u201d. Aby nie by \u0107 go\u0142os\u0142ownym zacytuj\u0119 s\u0142owa autorki z tej cz\u0119\u015bci jej publikacji.<\/p>\n

\u201e\u2026Manuskrypt dostarcza informacji na temat dziej\u00f3w g\u00f3rnictwa, wczesnego rozwoju toponimii oraz historii szklarstwa \u2026 zawiera w\u0105tki z zakresu folklorystyki, m.in. w postaci wczesnego zapisu legendy o skarbach przy Zamku Wieczornym \u2026<\/i><\/p>\n

Trasy opisane w manuskrypcie, kt\u00f3re w niniejszej publikacji zobrazowano na mapie, mog\u0105 stanowi\u0107 inspiracj\u0119 do odkrywania krajobrazu wyobra\u017conego dawnego \u015bl\u0105ska i jego sudeckich skarb\u00f3w<\/i>\u2026\u201d<\/p>\n

Sabina Kwiecie\u0144 \u201eWroc\u0142awska Ksi\u0119ga Walo\u0144ska\u201d. Na tropie XV-wiecznych przewodnik\u00f3w po sudeckich skarbach. Wydawnictwo Chronicom Wroc\u0142aw 2025. Str. 154.<\/p>\n

Krzysztof T\u0119cza<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sabina Kwiecie\u0144 w swoich poszukiwaniach materia\u0142\u00f3w zbieranych do pracy magisterskiej odnosi si\u0119 do wyj\u0105tkowego r\u0119kopisu znanego jako \u201eWroc\u0142awska Ksi\u0119ga Walo\u0144ska\u201d. Jak w swojej ksi\u0105\u017cce pisze sama autorka temat poszukiwaczy kruszc\u00f3w …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2388,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-2387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tecza-krzysztof"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2387"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2389,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2387\/revisions\/2389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}