![\"\"](\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Andrzej-Hamada.jpeg\")
<\/a>Andrzej Hamada. \u0179r\u00f3d\u0142o Wikipedia<\/p><\/div>\n
Podczas okupacji Andrzej ucz\u0119szcza do podwawelskiej szko\u0142y handlowo-budowlanej, jednocze\u015bnie dorabia w s\u0142ynnym zak\u0142adzie Oskara Schindlera ratuj\u0105cego \u017byd\u00f3w. Ci\u0105gle brakuje mu matury. Robi j\u0105 b\u0142yskawicznie w Gda\u0144sku, \u017ceni si\u0119 i na dodatek dok\u0142ada pi\u0119\u0107 lat studi\u00f3w politechnicznych pod Mot\u0142aw\u0105. Ale \u017conie nie s\u0142u\u017cy nadmorski klimat, a architekta Andrzeja \u015bciga nakaz pracy. M\u0142odzi przenosz\u0105 si\u0119 do \u0141odzi, nast\u0119pnie do zniszczonego Wroc\u0142awiu. W weekend in\u017cynier wybra\u0142 si\u0119 do Opola. Gdy zobaczy\u0142 ratusz zbudowany wed\u0142ug projektu Friedricha Schindla, stylowy dworzec kolejowy i dobrze wygl\u0105daj\u0105cy urz\u0105d pocztowy, zadzwoni\u0142 do \u017cony Hanny obwieszczaj\u0105c: – Koniec tu\u0142aczki, mo\u017cesz ju\u017c jutro przyjecha\u0107 do tysi\u0105cletniego piastowskiego grodu!<\/p>\n
Ja pozna\u0142em Andrzeja podczas studi\u00f3w polonistycznych w opolskim archiwum. Grzeba\u0142 w projektach czego\u015b, co by\u0142o teraz zwyk\u0142ym domem towarowym. Na dachach rynkowego obiektu by\u0142y kiedy\u015b kopulaste wie\u017ce, nale\u017ca\u0142o je przywr\u00f3ci\u0107. Tylko czy towarzysze w ratuszu na to si\u0119 zgodz\u0105? No to poszli\u015bmy razem do przewodnicz\u0105cego rady miasta. – Zgoda, tylko na tych wie\u017cach nie stawiajcie krzy\u017cy! – zawyrokowa\u0142 towarzysz\u00a0 Ba\u0142wan. Nie spos\u00f3b wymieni\u0107 setki projekt\u00f3w autorskich Andrzeja w Opolu, na Opolszczy\u017anie i na Dolnym \u015al\u0105sku. W samym Wroc\u0142awiu np. niemieck\u0105 Visa Stelle 2. R\u00f3wnolegle z tw\u00f3rcz\u0105 i do niedawna jeszcze zawodow\u0105 prac\u0105 Andrzej Hamada uprawia kilka dzia\u0142ek w SARP i innych organizacjach. Drukuje teksty, prowadzi gaw\u0119dy w radiu. Wypija co drugi dzie\u0144 kufel piwa w ulubionej knajpie. Z dum\u0105 m\u00f3wi o swojej c\u00f3rce Katarzynie, z zawodu r\u00f3wnie\u017c architekcie. Katarzyna by\u0142a do niedawna wicemerem w Pary\u017cu Thiais. Ad multos annos Andrzeju.<\/p>\n
O. genera\u0142 Jerzy Tomzinski<\/b><\/p>\n
– Musisz zdoby\u0107 Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119! – rozkaza\u0142 mi naczelny z pocz\u0105tkiem mojej kariery dziennikarskiej w Warszawie. Starsi w fachu koledzy wyt\u0142umaczyli mi, \u017ce tak serio duchowej stolicy Polski nikt z \u017curnalist\u00f3w nie zdoby\u0142 od 1945 roku. Skoro tak, trzeba u\u017cy\u0107 fortelu, jak uczy\u0142 nas Karol Ma\u0142cu\u017cy\u0144ski. Pilnowa\u0142em, \u017ceby natkn\u0105\u0107 si\u0119 na ojca Jerzego Tomzinskiego, gdy ten przyjmowa\u0142 intencje od wiernych za msze \u015bwi\u0119te. Powiedzia\u0142em ojcu genera\u0142owi, i\u017c ta szczeg\u00f3lna intencja jest za szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t mego ojca z niewoli. A po drugie musz\u0119 \u201ezdoby\u0107\u201d Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119 dla ratowania dziennikarskiej sk\u00f3ry. Ojciec przeor przyj\u0105\u0142 mnie po wieczornej mszy.<\/p>\n
<\/a>Ojciec genera\u0142 Jerzy Tomzi\u0144ski. \u0179r\u00f3d\u0142o Wikipedia<\/p><\/div>\n
Po moim tek\u015bcie w \u201eS\u0142owie\u201d pojecha\u0142em do Cz\u0119stochowy z notesikiem, w kt\u00f3rym zapisa\u0142em kilka synonim\u00f3w do s\u0142\u00f3w t\u0142um, masa itd. \u201eOpublikuj\u0119 felieton z tymi synonimami opatrzonymi odpowiednimi liczbami, na przyk\u0142ad gdy w rocznic\u0119 \u015alub\u00f3w Jasnog\u00f3rskich kardyna\u0142a Wyszy\u0144skiego we\u017amie udzia\u0142 dwadzie\u015bcia tysi\u0119cy wiernych, ja w sprawozdaniu u\u017cyj\u0119 s\u0142\u00f3w niedu\u017ca masa. Cenzura prawdopodobnie strawi to okre\u015blenie, a czytelnik dowie si\u0119, ile os\u00f3b wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w uroczysto\u015bci\u201d. No i uda\u0142o si\u0119. Po jakim\u015b czasie przesympatyczny o. genera\u0142 Tomzinski wprowadza\u0142 mnie w r\u00f3\u017cne tajemnice narodowego sanktuarium. Posadzi\u0142 mnie przy dziwnym archiwum, gdzie mog\u0142em przeczyta\u0107: \u201eRz\u0105d Polski Ludowej b\u0142agalnie prosi Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 Cz\u0119stochowsk\u0105 o pomy\u015blno\u015b\u0107 dla Ojczyzny\u201d. Podpis pod intencj\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142 Edward Os\u00f3bka-Morawski, pierwszy premier rz\u0105du komunistycznego. Wydrukowa\u0142em tekst o tej szczeg\u00f3lnej intencji.<\/p>\n
P\u00f3\u017aniej o. Tomzinski wprowadza\u0142 mnie w arkana innych tajemnic sanktuarium, nawet gdy by\u0142 ju\u017c na emeryturze. Zmar\u0142 \u015bp. ojciec genera\u0142 w wieku 103 lat.<\/p>\n
Niezwyk\u0142e braterstwo z Lolkiem<\/b><\/p>\n
Wiedzieli\u015bmy, ile kardyna\u0142 Wojty\u0142a zawdzi\u0119cza\u0142 kardyna\u0142owi Wyszy\u0144skiemu i ile z kolei kardyna\u0142 Kominek obydwu purpuratom. Dopiero, gdy Karol Wojty\u0142a zosta\u0142 papie\u017cem, ujawni\u0142 swoj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 kole\u017ce\u0144sko\u015b\u0107 z nim Eugeniusz Mr\u00f3z. Wszystko mia\u0142o miejsce w wadowickim m\u0119skim gimnazjum Miechowity. Podczas mszy pontyfikalnej Jana Paw\u0142a II na Piotrowym Placu w Watykanie pojawi\u0142o si\u0119 dwunastu koleg\u00f3w licealnych \u201eLolka\u201d Tak nazywali Karola Wojty\u0142\u0119 liceali\u015bci prywatnie. Na pro\u015bb\u0119 Ojca \u015awi\u0119tego nic nie zmieni\u0142o si\u0119 po Mszy pontyfikalnej we wzajemnym zwracaniu do siebie.<\/p>\n
<\/a>Eugeniusz Mr\u00f3z z Janem Paw\u0142em ll. \u0179r\u00f3d\u0142o Wikipedia<\/p><\/div>\n
Gdy pochwali\u0142em si\u0119 Eugeniuszowi Mrozowi, sekretarzowi redakcji w partyjnej \u201eTrybunie Opolskiej\u201d, \u017ce wybieram si\u0119 do Rzymu, pom\u00f3g\u0142 mi b\u0142yskawicznie za\u0142atwi\u0107 tanie kwatery a przede wszystkim wystawi\u0142 w dw\u00f3ch j\u0119zykach glejt podpisany \u201eEugenio Mr\u00f3z, rocznik 1920, kolega gimnazjalny Ojca \u015awi\u0119tego Jana Paw\u0142a II\u201d. Zafoliowane z piecz\u0119ci\u0105 watyka\u0144sk\u0105 pisma in blanco otrzymali wszyscy koledzy z klasy maturalnej Papie\u017ca<\/p>\n
Mojej I \u017cony pielgrzymki do Rzymu w 1987 roku nie b\u0119d\u0105 tu opisywa\u0142. Ale wspomn\u0119 o tym, \u017ce mog\u0142o mnie dzisiaj nie by\u0107 w Polsce. \u015ap. redaktor Eugeniusz Mr\u00f3z (zmar\u0142 w Krapkowicach maj\u0105c w 2020 roku r\u00f3wno sto lat) skierowa\u0142 mnie z odpowiednim poleceniem do sztabowca Andersa Witolda Zahorskiego, wicedyrektora legendarnej Biblioteki Paryskiej, maj\u0105cego te\u017c mieszkanie z du\u017cym biurem w Rzymie. Pan kapitan Zahorski kompletnie nas zaskoczy\u0142 proponuj\u0105c emigracj\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych: – Przyjd\u017acie za tydzie\u0144, b\u0119d\u0105 ju\u017c mia\u0142 op\u0142acone dla was miejsca w samolocie no i dla Pana redaktora prac\u0119 dziennikarsk\u0105. Jednak z rodzinnych wzgl\u0119d\u00f3w nie opu\u015bcili\u015bmy\u00a0 Europy.<\/span><\/p>\n No to na dzi\u015b tyle moich dziennikarskich przyg\u00f3d ze stulatkami.<\/span><\/p>\n Engelbert Mi\u015b<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Cz\u0142ek za d\u0142ugo \u017cyje, a mo\u017ce po prostu za ma\u0142o wie o \u017cyciu, \u017ceby ferowa\u0107 jakiekolwiek wyroki zwi\u0105zane z d\u0142ugowieczno\u015bci\u0105. W mojej \u017cyciu mia\u0142em do czynienia z trzema wybitnymi osobami …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2556,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-2554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mis-engelbert"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2554"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2559,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2554\/revisions\/2559"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}