{"id":2600,"date":"2026-05-07T21:15:42","date_gmt":"2026-05-07T19:15:42","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=2600"},"modified":"2026-05-07T21:15:42","modified_gmt":"2026-05-07T19:15:42","slug":"81-rocznica-kapitulacji-festung-breslau-wyzwolenie-wroclawia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/05\/07\/81-rocznica-kapitulacji-festung-breslau-wyzwolenie-wroclawia\/","title":{"rendered":"81. rocznica kapitulacji Festung Breslau \u2013 wyzwolenie Wroc\u0142awia"},"content":{"rendered":"

Walki o Wroc\u0142aw stanowi\u0142y jeden z najbardziej dramatycznych fragment\u00f3w dzia\u0142a\u0144 bojowych na niemieckim froncie wschodnim w ostatnim roku wojny. Trwa\u0142y one od 27 stycznia do 6 maja 1945 roku, a wi\u0119c 100 dni, z kt\u00f3rych 80. przypada na bezpo\u015brednie obl\u0119\u017cenie miasta trwaj\u0105ce od 16 lutego do 6 maja. <\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Hitlerowska za\u0142oga \u201etwierdzy\u201d Wroc\u0142aw stawia\u0142a op\u00f3r jeszcze w\u00f3wczas, gdy ju\u017c s\u0142ysza\u0142a o \u201ebohaterskiej \u015bmierci\u201d Hitlera (zmar\u0142 po za\u017cyciu trucizny<\/i><\/span>) i skapitulowa\u0142 dopiero 4 dni po zdobyciu Berlina i zaledwie dwa dni przed zako\u0144czeniem II wojny \u015bwiatowej w Europie. <\/span><\/p>\n

Osiemdziesi\u0105t jeden lat temu, 6 maja 1945 roku, zosta\u0142a domkni\u0119ta jedna z najtragiczniejszych kart w historii Wroc\u0142awia. Tego dnia, po trwaj\u0105cym blisko trzy miesi\u0105ce obl\u0119\u017ceniu miasta-twierdzy Breslau, dow\u00f3dca niemieckiej twierdzy genera\u0142 Herman Niehoff podpisa\u0142 akt kapitulacji Festung Breslau, miasta zamienionego w ruin\u0119 – doszcz\u0119tnie zniszczonego, pe\u0142nego ofiar. Rocznica tego wydarzenia sk\u0142ania do refleksji nad dramatem wojny, ale te\u017c pocz\u0105tkiem powojennej historii Wroc\u0142awia. <\/span><\/p>\n

Wroc\u0142aw dzisiaj pami\u0119ta\u0142 o wyzwoleniu miasta, lecz g\u0142\u00f3wnie o oswobodzeniu obozu pracy przymusowej Burgweide.<\/span><\/p>\n

W samo po\u0142udnie w \u015brod\u0119, 6 maja 2026 roku, uroczy\u015bcie upami\u0119tniono 81. rocznic\u0119 zdobycia miasta Wroc\u0142aw (Festung Breslau) przez \u017co\u0142nierzy radzieckich i podpisania aktu bezwarunkowej kapitulacji hitlerowskiej za\u0142ogi Festung Breslau oraz oswobodzenia niemieckiego obozu pracy Burgweide na wroc\u0142awskich So\u0142tysowicach. <\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wna uroczysto\u015b\u0107 zorganizowana przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej we Wroc\u0142awiu, z udzia\u0142em \u015bwiadk\u00f3w historii \u2013 dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w Klubu Ludzi ze Znakiem \u201eP\u201d: Pani Leokadii Wieczorek i Pana Zygmunta Pacych oraz zaproszonych Go\u015bci (przedstawicieli instytucji pa\u0144stwowych i samorz\u0105dowych, konsulatu Niemiec i Francji, duchownego i s\u0142u\u017cb mundurowych oraz delegacji szko\u0142y) odby\u0142a si\u0119 na Skwerze Ofiar Obozu Burgweide przy pomniku \u201ePami\u0119ci ofiar terroru hitlerowskiego wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu pracy przymusowej z lat 1939 \u2013 1945\u201d. <\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

Dlaczego w tym miejscu wyja\u015bni\u0142 dr. hab. Kamil Dworaczek, dyrektor Oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej we Wroc\u0142awiu, kt\u00f3ry jako pierwszy zabra\u0142 g\u0142os. M\u00f3wi\u0142 o znaczeniu obozu Burgweide, o jego charakterze o tym, \u017ce Burgweide to miejsce-symbol. To miejsce w kt\u00f3rym kilkana\u015bcie tysi\u0119cy cudzoziemskich robotnik\u00f3w przymusowych, w tym kilka tysi\u0119cy Polak\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c uczestnik\u00f3w powstania warszawskiego, doczeka\u0142o ko\u0144ca wojny. Kiedy w mie\u015bcie dzia\u0142ania wojenne usta\u0142y, a Festung Breslau skapitulowa\u0142, to w\u0142a\u015bnie nad obozem za\u0142opota\u0142a m.in. polska flaga uszyta potajemnie przez jedn\u0105 z osadzonych w tym obozie kobiet. Wed\u0142ug dyrektora Dworaczka jest to symboliczny znak otwieraj\u0105cy nowy rozdzia\u0142 w historii miasta \u2013 dlatego w tym miejscu upami\u0119tniamy wyzwolenie Wroc\u0142awia. (dop. aut. flag\u0119 uszy\u0142a kilka dni wcze\u015bniej pani Natalia Kujawi\u0144ska, dzia\u0142aj\u0105ca w konspiracji. Natalia Kujawi\u0144ska by\u0142a jedn\u0105 z warszawianek wyp\u0119dzonych z Warszawy przez Niemc\u00f3w po upadku powstania warszawskiego. Flaga na co dzie\u0144 stanowi cz\u0119\u015b\u0107 ekspozycji sta\u0142ej w Muzeum Miejskim Wroc\u0142awia<\/i><\/span>).<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Martin Kremer, konsul generalny Republiki Federalnej Niemiec we Wroc\u0142awiu, m\u00f3wi\u0142: [\u2026] spotykamy si\u0119 dzi\u015b, aby upami\u0119tni\u0107 dzie\u0144 6 maja 1945 roku \u2013 dzie\u0144 wyzwolenia obozu pracy Burgweide. To miejsce pozostaje bolesnym \u015bwiadectwem cierpienia, niesprawiedliwo\u015bci systemowej pogardy dla ludzkiej godno\u015bci. Jest ono cz\u0119\u015bci\u0105 trudnej historii Niemiec, ale tak\u017ce bolesnej historii Europy, kt\u00f3ra zobowi\u0105zuje. [\u2026] Pami\u0119\u0107 nie mo\u017ce by\u0107 jedynie aktem wspomnienia. Musi by\u0107 zobowi\u0105zaniem do dzia\u0142ania tu i teraz. Do sprzeciwu wobec nienawi\u015bci, antysemityzmu, rasizmu i wszelkich form wykluczenia. Do obrony godno\u015bci ka\u017cdego cz\u0142owieka. To w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b nadajemy sens s\u0142owom \u201enigdy wi\u0119cej\u201d. Dzi\u0119kuje wszystkim, kt\u00f3rzy troszcz\u0105 si\u0119 o zachowanie pami\u0119ci o tym miejscu, \u017ce historia pozostaje \u017cywa \u2013 jako przestroga i jako fundament odpowiedzialnej przysz\u0142o\u015bci. Dzi\u0119kuj\u0119<\/i> \u2013 powiedzia\u0142 konsul. <\/span><\/p>\n

Piotr Wyborski, przewodnicz\u0105cy Rady Osiedla So\u0142tysowice zapewni\u0142, \u017ce w tym miejscu i o tym co 81. lat temu wydarzy\u0142o si\u0119 6 maja 1945 roku, b\u0119d\u0105 pami\u0119tali. [\u2026] Jako m\u0142ody cz\u0142owiek mog\u0119 tu przyrzec wszystkim zebranym, \u017ce b\u0119d\u0119 kultywowa\u0107 pami\u0119\u0107 o ofiarach i b\u0119d\u0119 \u015bwiadkiem historii. Jako osoba, kt\u00f3ra s\u0142yszy \u015bwiadectwa, by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu Burgweide. Dzi\u0119kuj\u0119<\/i> – powiedzia\u0142 przewodnicz\u0105cy.<\/span><\/p>\n

o. Faustyn Zatoka OFM, proboszcz w rzymskokatolickiej pw. \u015bw. Alberta Wielkiego Wroc\u0142aw-So\u0142tysowice poprowadzi\u0142 modlitw\u0119 zaduszn\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 wyrazem pami\u0119ci o ofiarach terroru hitlerowskiego i wi\u0119\u017ani\u00f3w obozy pracy przymusowej z lat 1939-1945. Po modlitwie delegacje sk\u0142ada\u0142y przed pomnikiem wie\u0144ce i kwiaty oraz zapalano znicze pami\u0119ci. <\/span><\/p>\n

Uroczysto\u015b\u0107 prowadzi\u0142 Jerzy Rudnicki, naczelnik Oddzia\u0142owego Biura Upami\u0119tniania Walk i M\u0119cze\u0144stwa IPN we Wroc\u0142awiu. Podkre\u015blenie patriotycznego charakteru oraz nadania w\u0142a\u015bciwej oprawy uroczysto\u015bci zapewnili zgodnie z ceremonia\u0142em wojskowym \u017co\u0142nierze Centrum Szkolenia Wojsk In\u017cynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasi\u0144skiego we Wroc\u0142awiu oraz instrumentali\u015bci Orkiestry Reprezentacyjnej Wojsk L\u0105dowych we Wroc\u0142awiu: tr\u0119bacz i werblista. <\/span><\/p>\n

Ponadto, uroczysto\u015b\u0107 u\u015bwietni\u0142y, poczet chor\u0105gwiany z Centrum Szkolenia Wojsk In\u017cynieryjnych i Chemicznych i dwa poczty sztandarowe: wsp\u00f3lny sztandar Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Kultury Kresowej i Wroc\u0142awskiego \u015arodowiska \u017bo\u0142nierzy 27. Wo\u0142y\u0144skiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej oraz sztandar z liter\u0105 \u201eP\u201d Centrum Kszta\u0142cenia Ustawicznego we Wroc\u0142awiu, kt\u00f3ry po raz pierwszy zosta\u0142 zaprezentowany publicznie poza murami szko\u0142y. Plac\u00f3wka Centrum Kszta\u0142cenia Ustawicznego we Wroc\u0142awiu decyzj\u0105 Rady Miejskiej Wroc\u0142awia otrzyma\u0142a imi\u0119 \u201eLudzi ze znakiem P\u201d i piel\u0119gnuje pami\u0119\u0107 o robotnikach przymusowych.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

W \u015brod\u0119 6 maja 2026 roku mia\u0142y miejsce w mie\u015bcie te\u017c inne wydarzenia zwi\u0105zane z 81. rocznic\u0105 kapitulacji twierdzy Wroc\u0142aw \u2013 wyzwoleniem miasta z r\u0105k wojsk hitlerowskich przez \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej.<\/b><\/span><\/p>\n

Rano, godzinie 9:00 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 uroczysta Msza \u015bw. w Archikatedrze wroc\u0142awskiej pw. \u015bw. Jana Chrzciciela, w kt\u00f3rej uczestniczyli m. in. szkolne poczt sztandarowe i grupy szkolne. Po mszy odby\u0142 si\u0119 \u201eI Marsz Piastowski\u201d przez Ostr\u00f3w Tumski do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Marcina, zako\u0144czony spotkanie plenerowym w otoczeniu ko\u015bcio\u0142a. Uroczysto\u015b\u0107 pod has\u0142em \u201e81. lat powrotu Wroc\u0142awia oraz Ziem Zachodnich i P\u00f3\u0142nocnych (odzyskanych) do Polski 6 maja 1945 \u2013 6 maja 2026\u201d, zorganizowa\u0142a Fundacja Rodzina Rod\u0142a we Wroc\u0142awiu.<\/span><\/p>\n

Popo\u0142udniu o godz.16:00, Oddzia\u0142 Dolno\u015bl\u0105skiego Stowarzyszenia Wsp\u00f3\u0142pracy Polska-Wsch\u00f3d we Wroc\u0142awiu, tradycyjnie zorganizowa\u0142 skromne spotkanie na wroc\u0142awskich dw\u00f3ch nekropoliach wojennych \u017co\u0142nierzy radzieckich: Cmentarzu Oficer\u00f3w Armii Czerwonej przy ulicy Karkonoskiej i Cmentarzu \u017bo\u0142nierzy Radzieckich na Skowroniej G\u00f3rze, by pok\u0142oni\u0107 si\u0119 przed mogi\u0142ami \u017co\u0142nierzy radzieckich poleg\u0142ych w 1945 roku, kt\u00f3rzy swym bohaterstwem wpisali si\u0119 na karty historii naszego miasta Wroc\u0142awia.<\/span><\/p>\n

Na cmentarze przyszli przedstawiciele i sympatycy wroc\u0142awskiego Oddzia\u0142u Dolno\u015bl\u0105skiego Stowarzyszenia Wsp\u00f3\u0142pracy Polska-Wsch\u00f3d na czele z jej prezesem Andrzejem Mordelem oraz delegacja Zwi\u0105zku Weteran\u00f3w i Rezerwist\u00f3w Wojska Polskiego RP na czele z jej prezesem Krzysztofem Majerem. By\u0142a te\u017c Pani Danuta Wojciechowska, c\u00f3rka kombatantki – major Moniki \u015aladewskiej, \u017co\u0142nierza 10. Dywizji Piechoty podporz\u0105dkowanej 2. Armii Wojska Polskiego. Pani Danuta jest cz\u0142onkiem wroc\u0142awskiego Stowarzyszenia Upami\u0119tniania Ofiar Zbrodni Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Okoliczno\u015bciowe przem\u00f3wienia wyg\u0142osili: prof. zw. dr hab. Zbigniew Wiktor, emerytowany profesor z Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, mjr zs Andrzej Mordel, prezes Oddzia\u0142u Dolno\u015bl\u0105skiego Stowarzyszenia Wsp\u00f3\u0142pracy Polska-Wsch\u00f3d we Wroc\u0142awiu i por. zs Stanis\u0142aw Bobowiec, przewodnik turystyki pieszej PTTK. Wszyscy, kt\u00f3rzy zabrali g\u0142os podczas spotkania, zwr\u00f3cili uwag\u0119 na to, jak wa\u017cna jest pami\u0119\u0107 i potrzeba przekazywania jej kolejnym pokoleniom bez zmieniana fakt\u00f3w z historii. M\u0142ode pokolenie powinno zna\u0107 prawd\u0119 historyczn\u0105, chocia\u017c niekoniecznie j\u0105 gloryfikowa\u0107. Podkre\u015blono ogromn\u0105 danin\u0119 krwi przelanej przez \u017co\u0142nierzy radzieckich w zdobywaniu twierdzy Breslau \u2013 miasta Wroc\u0142aw. Przypomniano posta\u0107 dow\u00f3dcy 6. Armii z 1. Frontu Ukrai\u0144skiego gen. por. W\u0142adymira G\u0142uzdowskiego, wnuka zes\u0142a\u0144ca Sybiru, uczestnika Powstania Styczniowego, kt\u00f3ry dowodzi\u0142 \u017co\u0142nierzami zdobywaj\u0105cymi twierdz\u0119 Wroc\u0142aw. Wspominano te\u017c innych uczestnik\u00f3w walki o miasto, w tym maj\u0105cych polskie korzenie.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

U\u0142o\u017cenie kwiat\u00f3w i zapalenie zniczy przed g\u0142\u00f3wnym pomnikiem na Cmentarzu Oficer\u00f3w Armii Czerwonej przy ul. Karkonoskiej oraz przed tablic\u0105 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 na Cmentarzu \u017bo\u0142nierzy Radzieckich na Skowroniej G\u00f3rze, by\u0142o wyrazem pami\u0119ci i szacunku dla tych co po\u015bwi\u0119cili \u017cycie walcz\u0105c z \u017co\u0142nierzami niemieckimi o miasto Wroc\u0142aw.<\/span><\/p>\n

We Wroc\u0142awiu s\u0105 dwa cmentarze wojenne \u017co\u0142nierzy radzieckich. <\/span><\/p>\n

Cmentarz Oficer\u00f3w Radzieckich przy ul. Karkonoskiej<\/b>, to wojenna nekropolia oficer\u00f3w radzieckich poleg\u0142ych lub zmar\u0142ych w wyniku ran i chor\u00f3b odniesionych w czasie obl\u0119\u017cenia Wroc\u0142awia w 1945 roku. Pochowano tu 763 radzieckich oficer\u00f3w, w tym 69 nieznanych z imienia i nazwiska, s\u0142u\u017c\u0105cych g\u0142\u00f3wnie w 6. Armii, wchodz\u0105cej w sk\u0142ad struktur organizacyjnych 1. Frontu Ukrai\u0144skiego. <\/span><\/p>\n

Cmentarz cz\u0119sto jest nazywany \u201ecmentarzem \u017co\u0142nierzy radzieckich\u201d. To b\u0142\u0105d, gdy\u017c \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej (nie oficerowie<\/i><\/span>), polegli w tym samym okresie, pochowani s\u0105 w innym miejscu Wroc\u0142awia, na Cmentarzu \u017bo\u0142nierzy Radzieckich na Skowroniej G\u00f3rze.<\/span><\/p>\n

Cmentarz \u017bo\u0142nierzy Radzieckich na Skowroniej G\u00f3rze<\/b>, to wojenna nekropolia \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej poleg\u0142ych lub zmar\u0142ych w wyniku ran i chor\u00f3b w czasie obl\u0119\u017cenia Wroc\u0142awia w 1945 roku. Pochowano tu oko\u0142o 7,5 tysi\u0105ca \u017co\u0142nierzy s\u0142u\u017c\u0105cych g\u0142\u00f3wnie w 6. Armii pod dow\u00f3dztwem genera\u0142a W\u0142odzimierza G\u0142uzdowskiego.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W latach 1947-1948 w ramach akcji porz\u0105dkowania mogi\u0142 poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej cmentarz na Skowroniej G\u00f3rze wybrano jako miejsce docelowe poch\u00f3wku wszystkich poleg\u0142ych podczas walk o Wroc\u0142aw. <\/span><\/p>\n

W 1967 roku ods\u0142oni\u0119to pomnik wykonany z r\u00f3\u017cnokolorowych odmian granitu, poszczeg\u00f3lne elementy tworz\u0105ce ca\u0142o\u015b\u0107 pomnika odnosz\u0105 si\u0119 do kwater tworz\u0105cych nekropoli\u0119, na ka\u017cdym z nich wykute s\u0105 nazwiska poleg\u0142ych oraz liczba nieznanych pochowanych w odpowiadaj\u0105cej mu kwaterze cmentarza. <\/span><\/p>\n

Andrzej Powidzki<\/strong>
\n<\/i><\/span>Wroc\u0142aw, 6 maja 2026 r.<\/i><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Walki o Wroc\u0142aw stanowi\u0142y jeden z najbardziej dramatycznych fragment\u00f3w dzia\u0142a\u0144 bojowych na niemieckim froncie wschodnim w ostatnim roku wojny. Trwa\u0142y one od 27 stycznia do 6 maja 1945 roku, a …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2603,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,31],"tags":[],"class_list":["post-2600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-niemcy","category-powidzki-andrzej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2600"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2609,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2600\/revisions\/2609"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}