{"id":274,"date":"2025-03-31T09:50:35","date_gmt":"2025-03-31T07:50:35","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=274"},"modified":"2025-12-29T21:02:45","modified_gmt":"2025-12-29T20:02:45","slug":"miedzy-odra-a-menem-stare-breslau-w-nowym-wroclawiu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/03\/31\/miedzy-odra-a-menem-stare-breslau-w-nowym-wroclawiu\/","title":{"rendered":"Mi\u0119dzy Odr\u0105 a Menem stare Breslau w nowym Wroc\u0142awiu"},"content":{"rendered":"

Lubi\u0119 to miejsce we Wroc\u0142awiu. Samo centrum miasta. Skrzy\u017cowanie ulic \u015awidnickiej i Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Szczeg\u00f3lnie fascynuj\u0105 mnie dwa stoj\u0105ce przy zbiegu tych ulic budynki. \u017bywa historia miasta! Pierwszy z nich \u2013 to zachowuj\u0105cy secesyjn\u0105 fasad\u0119 hotel \u201ePolonia\u201d z nale\u017c\u0105c\u0105 do hotelu r\u00f3wnie stylow\u0105 restauracj\u0105 \u201eGalicja\u201d \u2013 ch\u0119tnie odwiedzany przez turyst\u00f3w z Niemiec, drugi, vis-\u00e0-vis hotelu, to Teatr Muzyczny \u201eCapitol\u201d. Oba gmachy wros\u0142y na sta\u0142e we wroc\u0142awski pejza\u017c, r\u00f3wnie bliskie, jak wroc\u0142awianom, s\u0105 i niemieckim go\u015bciom, szczeg\u00f3lnie starszego pokolenia.<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bo te\u017c barwna historia budynk\u00f3w i dzia\u0142aj\u0105cych w nich instytucji nale\u017cy do zar\u00f3wno dawnego Breslau, jak i obecnego Wroc\u0142awia. Si\u0119ga pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku. Wtedy to w latach 1906\u20131911 powsta\u0142 hotel \u201eVier Jahreszeiten\u201d (Cztery Pory Roku) \u2013 dzisiejsza \u201ePolonia\u201d, w roku za\u015b 1929 najnowocze\u015bniejszy we wschodniej cz\u0119\u015bci Niemiec kinoteatr \u201eCapitol\u201d . Dzieje tych obiekt\u00f3w zas\u0142uguj\u0105 na odr\u0119bny esej, tu przywo\u0142uj\u0119 je jako przyk\u0142ad kontynuacji tradycji, kt\u00f3ra mimo zmiany powojennych granic i p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c politycznych priorytet\u00f3w, nadal jest piel\u0119gnowana, ku satysfakcji wszystkich zainteresowanych, mieszka\u0144c\u00f3w wsp\u00f3lnego, europejskiego domu.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>
\n Ulica Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego nie tak jeszcze dawno mia\u0142a za patrona gen. Karola \u015awierczewskiego. Nim za\u015b nad Odr\u0105 ponownie wybuch\u0142a polsko\u015b\u0107, nazywa\u0142a si\u0119 ulic\u0105 Ogrodow\u0105, co nie budzi\u0142oby co prawda \u017cadnych politycznych skojarze\u0144, gdyby nie fakt, \u017ce nazwa ta w oryginale brzmia\u0142a\u2026 Gartenstra\u00dfe. Nadana zosta\u0142a bezimiennej jeszcze w\u00f3wczas ulicy przez Fryderyka II, kr\u00f3la pruskiego, kt\u00f3ry zatrzyma\u0142 si\u0119 w tej ogrodami otoczonej cz\u0119\u015bci Wroc\u0142awia (wtenczas Breslau) w roku 1741. I pod t\u0105 nazw\u0105 nabieraj\u0105cy coraz wi\u0119kszego znaczenia trakt przetrwa\u0142 a\u017c do 1945 roku. <\/span><\/p>\n

Wspominanie historii miasta, jego zabytk\u00f3w i ulic nie nale\u017ca\u0142o do programu repolonizacji. W wydaniu powojennych w\u0142adz polega\u0142a ona bowiem, je\u015bli nawet nie na ca\u0142kowitej eliminacji materialnych \u015blad\u00f3w po poprzednich gospodarzach i mieszka\u0144cach miasta, to na pewno na przemilczaniu tego, co nie wi\u0105za\u0142o si\u0119 z okresem panowania Piast\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b nie tylko niemieccy tury\u015bci b\u0119d\u0105c we Wroc\u0142awiu wspominaj\u0105 dawn\u0105 Gartenstra\u00dfe i podziwiaj\u0105 nowoczesn\u0105 w zabudowie, cho\u0107 do tradycji historycznej miasta nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 ulic\u0119 Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Nadodrza\u0144ski gr\u00f3d, kt\u00f3ry s\u0142usznie szczyci si\u0119 w tym roku tytu\u0142em Europejskiej Stolicy Kultury, sta\u0142 si\u0119, mimo zauwa\u017conych przez media kilku incydent\u00f3w, miastem otwartym, przyjaznym go\u015bciom z zagranicy, tolerancyjnym i dumnym ze swej historii.<\/span><\/p>\n

Gdy korzystam z go\u015bciny w hotelu \u201ePolonia\u201d , widz\u0119, jak niemieccy go\u015bcie z zainteresowaniem czytaj\u0105 zarys dziej\u00f3w hotelu zajmuj\u0105cy ca\u0142\u0105 \u015bcian\u0119 nieopodal recepcji (jest wersja polska i niemiecka). Wchodz\u0105c za\u015b wieczorem do nowoczesnego Teatru Muzycznego, w kt\u00f3rym odrestaurowano secesyjn\u0105 widowni\u0119, dostrzegam zachwyt na twarzach polskich go\u015bci i niejednokrotnie wzruszenie u przyby\u0142ych z Niemiec widz\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Do\u017cyli\u015bmy czas\u00f3w, gdy historia nie dzieli, a \u0142\u0105czy. Wroc\u0142aw praktycznie pokazuje, \u017ce jest to mo\u017cliwe. Miasto spotka\u0144? Tak, zar\u00f3wno ludzi, jak i historii ze wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

Wojciech W. Zaborowski<\/b><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lubi\u0119 to miejsce we Wroc\u0142awiu. Samo centrum miasta. Skrzy\u017cowanie ulic \u015awidnickiej i Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Szczeg\u00f3lnie fascynuj\u0105 mnie dwa stoj\u0105ce przy zbiegu tych ulic budynki. \u017bywa historia miasta! Pierwszy z …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":275,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,44],"tags":[],"class_list":["post-274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-zaborowski-wojciech-w"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=274"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":278,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/274\/revisions\/278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}