{"id":3152,"date":"2026-07-26T14:09:08","date_gmt":"2026-07-26T12:09:08","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=3152"},"modified":"2026-07-26T14:09:08","modified_gmt":"2026-07-26T12:09:08","slug":"70-rocznica-odsloniecia-pomnika-aleksandra-fredry-na-wroclawskim-rynku-1956-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/07\/26\/70-rocznica-odsloniecia-pomnika-aleksandra-fredry-na-wroclawskim-rynku-1956-2026\/","title":{"rendered":"70. rocznica ods\u0142oni\u0119cia pomnika Aleksandra Fredry na wroc\u0142awskim Rynku (1956-2026)"},"content":{"rendered":"<p align=\"JUSTIFY\"><strong><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pomnik hrabiego Aleksandra Fredry (<\/span><span style=\"font-size: small;\">ur. 20 czerwca 1793 r. w Surochowie, zm. 15 lipca 1876 r. we Lwowie<\/span><span style=\"font-size: medium;\">), ulokowany i ods\u0142oni\u0119ty 15 lipca 1956 roku na wroc\u0142awskim Rynku, nale\u017cy do najwybitniejszych symboli miasta i sta\u0142 si\u0119 po latach ulubionym miejscem spotka\u0144 wroc\u0142awian. Sylwetka siedz\u0105cego polskiego komediopisarza, wyeksponowana na niskim cokole, dobrze wkomponowa\u0142a si\u0119 w otoczenie architektoniczne po\u0142udniowej pierzei Rynku. Pomnik umieszczono niemal dok\u0142adnie w miejsce zniszczonego pomnika konnego kr\u00f3la Fryderyka Wilhelma III.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3154\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik-768x513.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pomnik Aleksandra Fredry zosta\u0142 wyrze\u017abiony w oparciu o model zaprojektowany w 1894 roku przez polskiego rze\u017abiarza pochodzenia w\u0142oskiego Leonarda Marconiego <\/span><span style=\"font-size: small;\">(ur. 6 pa\u017adziernika 1835 r. w Warszawie, zm. 1 kwietnia 1899 r. we Lwowie<\/span><span style=\"font-size: medium;\">), wyk\u0142adowcy w Akademii Technicznej we Lwowie. W modelowaniu twarzy, jak i w odtwarzaniu indywidualnych akcesori\u00f3w Marconi pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 fotografiami z \u017cycia komediopisarza oraz jego mask\u0105 po\u015bmiertn\u0105. Projekt pomnika zosta\u0142 wy\u0142oniony w konkursie przeprowadzonym w 1892 roku z inicjatywy Lwowskiego Ko\u0142a Literacko &#8211; Artystycznego. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pomnik odlano w br\u0105zie, w fabryce Kruppa w Wiedniu i ustawiono na postumencie z czerwonego piaskowca. W\u0142adze Lwowa wspar\u0142y finansowo budow\u0119 pomnika Aleksandra Fredry, Honorowego Obywatela Lwowa i okre\u015bli\u0142y jego lokalizacj\u0119 na \u00f3wczesnym placu Akademickim, tu\u017c przy ogrodzeniu ogrodu otaczaj\u0105cego rezydencj\u0119 Fredr\u00f3w. 24 pa\u017adziernika 1897 roku odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia pomnika. Informuje o tym napis na rewersie postumentu pomnika: <\/span><span style=\"font-size: small;\">\u201eSTARANIEM KO\u0141A \/ LITERACKO-ARTYSTYCZNEGO \/ WE LWOWIE \/ 1897<\/span><span style=\"font-size: medium;\">\u201d. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Rze\u017aba przedstawia ojca komedii polskiej w pozycji siedz\u0105cej, na krze\u015ble, z ramion sp\u0142ywa draperia jego p\u0142aszcza. Ubrany w skromny surdut (czamark\u0119), szeroko roz\u0142o\u017cony ko\u0142nierzyk koszuli i krawat zwi\u0105zany staromodnie. W lewej r\u0119ce trzyma rulon papieru, a w prawej r\u0119ce pi\u00f3ro jako znak aktywno\u015bci autorskiej. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pomnik Aleksandra Fredry przetrwa\u0142 dwie wojny \u015bwiatowe. W 1944 roku, po zaj\u0119ciu Lwowa przez wojska radzieckie zosta\u0142 rozebrany, a nast\u0119pnie kilka lat p\u00f3\u017aniej, na pocz\u0105tku 1950 roku, w ramach akcji \u201erepatriacyjnej\u201d zosta\u0142 przewieziony do Polski. Na podstawie umowy pomi\u0119dzy Polsk\u0105, a USRR w ramach kt\u00f3rej wydano stronie polskiej m. in. dobra kulturalne o charakterze dziedzictwa narodowego znajduj\u0105ce si\u0119 we Lwowie. Przypominam, \u017ce we Lwowie pozosta\u0142 w\u00f3wczas pomnik Adama Mickiewicza, kt\u00f3rego uznano za poet\u0119 cenionego tak\u017ce na Ukrainie.<\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_3155\" style=\"width: 510px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3155\" class=\"size-full wp-image-3155\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik2.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"677\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik2.jpg 500w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik2-207x280.jpg 207w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik2-111x150.jpg 111w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3155\" class=\"wp-caption-text\">Pomnik A. Fredry we Lwowie 1920 r. Fot. Marek Munz. \u0179r\u00f3d\u0142o: pl.wikipedia.org<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Aleksander Fredro trafi\u0142 do Warszawy wraz z lwowskimi rze\u017abami: Jana III Sobieskiego i Kornela Ujejskiego. Rze\u017aby umieszczono w parku Wilanowskim, sk\u0105d w kwietniu 1956 roku Aleksander Fredro dotar\u0142 do Wroc\u0142awia.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">O przeniesieniu pomnika Fredry do Wroc\u0142awia zadecydowa\u0142 fakt, \u017ce po wojnie we Wroc\u0142awiu osiedli\u0142o si\u0119 wielu repatriant\u00f3w ze Lwowa. Wroc\u0142aw sta\u0142 si\u0119 spadkobierc\u0105 i kontynuatorem polskich tradycji naukowych Lwowa. Ponadto, Aleksander Fredro podobno by\u0142 we Wroc\u0142awiu dwa razy: w czasie wyprawy Napoleona na Moskw\u0119, jako oficer ordynansowy w sztabie cesarza Napoleona oraz w 1856 roku, gdy podobno zainteresowany by\u0142 kupnem posiad\u0142o\u015bci w okolicy miasta. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Przywieziony pomnik do Wroc\u0142awia uroczy\u015bcie ods\u0142oni\u0119to 15 lipca 1956 roku, w 80. rocznic\u0119 \u015bmierci Aleksandra Fredry. Pomnik stan\u0105\u0142 na po\u0142udniowej pierzei Rynku, w miejscu gdzie niegdy\u015b sta\u0142 pomnik kr\u00f3la Prus Fryderyka Wilhelma III. (<\/span><span style=\"font-size: small;\">dop. aut. kr\u00f3la Prus, kt\u00f3ry w lutym 1813 roku podpisa\u0142 z carem Aleksandrem I porozumienie w Kaliszu i wezwa\u0142 swych poddanych, aby chwytali za bro\u0144 przeciw Napoleonowi. Bra\u0142 udzia\u0142 w nast\u0119pnych walkach, a\u017c do Waterloo \u2013 kl\u0119ski wojsk cesarza Napoleona<\/span><span style=\"font-size: medium;\">). <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Na pomniku umieszczono tablic\u0119 z inskrypcj\u0105 \u201e<\/span><span style=\"font-size: small;\">W OSIEMDZIESI\u0104T\u0104 ROCZNICE \/ \u015aMIERCI \/ ALEKSANDRA FREDRY \/ WZNIESIONO WE WROC\u0141AWIU \/ 15 LIPCA 1956<\/span><span style=\"font-size: medium;\">\u201d \u2013 tre\u015b\u0107 inskrypcji by\u0142a nieprawd\u0105, gdy\u017c pomnik wzniesiono we Lwowie, a do Wroc\u0142awia zosta\u0142 przeniesiony.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3157\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4-768x513.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dopiero 6 lipca 2001 roku Rada Miejska na wniosek Tadeusza Szczyrbaka, dzisiaj prezesa Zarz\u0105du Fundacji Rodzina Rod\u0142a podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 nr XXXV\/1147\/01, kt\u00f3r\u0105 wyrazi\u0142a zgod\u0119 na umieszczenie drugiej zmienionej inskrypcji na pomniku. Na prawym boku podestu pomnika umieszczono now\u0105 inskrypcj\u0119, a przed ni\u0105 herb Lwowa z dewiz\u0105 <\/span><span style=\"font-size: small;\">\u201eSEMPER FIDELIS<\/span><span style=\"font-size: medium;\">\u201d znaczy \u201ezawsze wierny\u201d. Tytu\u0142 ten nada\u0142 miastu papie\u017c Aleksander VII w 1658 roku, doceniaj\u0105c wierno\u015b\u0107 Lwowa i jego mieszka\u0144c\u00f3w wobec Rzeczypospolitej Polskiej oraz chrze\u015bcija\u0144stwa. Inskrypcja brzmi: <\/span><span style=\"font-size: small;\">\u201eWZNIESIONY WE LWOWIE W 1897 R. AUTORSRWA LEONARDA MARCONIEGO I PRZENIESIONY DO WROC\u0141AWIA W 1956\u201d.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Ceremonia uroczystego ods\u0142oni\u0119cia nowej inskrypcji wraz z herbem Lwowa odby\u0142a si\u0119 18 czerwca 2002 roku przy okazji 209. rocznicy urodzin komediopisarza. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Rze\u017aba Aleksandra Fredry nie zosta\u0142a zaprojektowana z my\u015bl\u0105 o centralnym placu Wroc\u0142awia, lecz z my\u015bl\u0105 o niewielkim lwowskim placu Akademickim, ale w powojennym Wroc\u0142awiu rze\u017abie komediopisarza nadano szczeg\u00f3lne znaczenie. Zdecydowano o umieszczeniu rze\u017aby na najwa\u017cniejszym placu miasta, bowiem postrzegano j\u0105 jako symbol polsko\u015bci w wymiarze metaforycznego powi\u0105zania Ziem Odzyskanych z utraconymi Kresami Wschodnimi. Poza tym, by\u0142 to pierwszy polski monument ods\u0142oni\u0119ty w centrum dawnego Breslau \u2013 Wroc\u0142awia. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W sobotnie popo\u0142udnie, 18 lipca 2026 roku, we Wroc\u0142awiu odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 upami\u0119tniaj\u0105ca: 70. rocznic\u0119 umieszczenia pomnika Fredry na wroc\u0142awskim Rynku (1956-2026); 150. rocznic\u0119 \u015bmierci poety (1876-2026); 170. rocznic\u0119 pobytu komediopisarza na \u015al\u0105sku i we Wroc\u0142awiu (1856-2026).<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Uroczysto\u015b\u0107 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 o godz. 14.00 w Ko\u015bciele Garnizonowym pw. \u015bw. El\u017cbiety W\u0119gierskiej, gdzie zosta\u0142a odprawiona Msza \u015awi\u0119ta w intencji Aleksandra hr. Fredry i tych wszystkich co upami\u0119tniaj\u0105 jego osob\u0119. Msz\u0119 celebrowa\u0142 ks. Pawe\u0142 Stypa, kapelan Archidiecezji Wroc\u0142awskiej \u2013 prezes Fundacji Studium Culturae Ecclesiae we Wroc\u0142awiu, kt\u00f3ra organizuje m.in. Wroc\u0142awski Orszak Dziej\u00f3w.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3158\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek-768x513.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Po mszy o godzinie 15:00 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 plenerowa &#8211; uroczyste okoliczno\u015bciowe kameralne spotkanie na wroc\u0142awskim Rynku przy pomniku Aleksandra Fredry, kt\u00f3ry zosta\u0142 udekorowany kwiatami przez sponsor\u00f3w i darczy\u0144c\u00f3w Stowarzyszenia Floryst\u00f3w Plac Solny Wroc\u0142aw. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Spotkanie otworzy\u0142 Tadeusz Szczyrbak prezes Zarz\u0105du Fundacji Rodzina Rod\u0142a we Wroc\u0142awiu, kt\u00f3ry tym razem sprawowa\u0142 te\u017c rol\u0119 konferansjera i narratora. Na wst\u0119pie serdecznie przywita\u0142 wszystkich uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci oraz podzi\u0119kowa\u0142 doradcom wydarzenia z Komitetu Honorowego Obchod\u00f3w 70. rocznicy postawienia pomnika Aleksandra Fredry na wroc\u0142awskim Rynku i przedstawi\u0142 program spotkania.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W trakcie spotkania Tadeusz Szczyrbak, m\u00f3wi\u0142 o historii pomnika Aleksandra hr. Fredry i przedstawia\u0142 swoje wspomnienia z latach: 2000, 2002, 2006 i roku 2026 oraz prowadzi\u0142 konkurs z wiedzy o losach pomnika Fredry \u2013 konkurs z nagrod\u0105 za ka\u017cd\u0105 dobr\u0105 odpowied\u017a.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Odczyta\u0142 te\u017c list od Tadeusza Samborskiego, pos\u0142a na Sejm RP i cz\u0142onka Komitetu Honorowego obchod\u00f3w 70. rocznicy postawienia pomnika Aleksandra Fredry we Wroc\u0142awiu, zaadresowany do Prezesa Zarz\u0105du Fundacji Rodzina Rod\u0142a oraz Go\u015bci \u2013 Uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci fredrowskich we Wroc\u0142awiu. Tadeusz Samborski napisa\u0142 m.in.: [\u2026] Doceniam zaanga\u017cowanie i autorsk\u0105 inicjatyw\u0119 Tadeusza Szczyrbaka Prezesa Zarz\u0105du Fundacji Rodzina Rod\u0142a, kt\u00f3ry 25 lat temu doprowadzi\u0142 skutecznie do umieszczenia napisu na pomniku Aleksandra hr. Fredry m\u00f3wi\u0105cego o jego lwowskim pochodzeniu a 20 lat temu zorganizowa\u0142 jubileuszowe 50-lecie postawienia pomnika we Wroc\u0142awiu \u2013 na Rynku. Nasze spotkanie fredrowskie to oryginalne przedsi\u0119wzi\u0119cie historyczno-edukacyjne, potrzebne, nakierowane na odbiorc\u0119 zainteresowanego polskim dziedzictwem \u2013 kiedy\u015b Kres\u00f3w Wschodnich II RP a dzisiaj tak\u017ce Kres\u00f3w Zachodnich III RP. [\u2026] \u017bycz\u0119 Panu Prezesowi oraz wszystkim uczestnikom uroczysto\u015bci, aby to spotkanie by\u0142o inspiracj\u0105 do dalszego odkrywania i przekazywania kolejnym pokoleniom bogactwa polskiej historii i literatury. <\/span><span style=\"font-size: small;\">Z POSELSKIM POZDROWIENIEM<\/span><span style=\"font-size: medium;\">. dr Tadeusz Samborski \/ Pose\u0142 na Sejm RP.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3159\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek2-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek2-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek2-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek2-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek2-768x513.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek2.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3160\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek3-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek3-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek3-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek3-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek3-768x513.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek3.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Po odczytaniu listu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 artystyczna spotkania &#8211; performatywne czytanie komedii Aleksandra Fredry. To wyj\u0105tkowe widowisko b\u0119d\u0105ce czym\u015b pomi\u0119dzy zwyczajnym czytaniem tekstu literackiego, a spektaklem teatralnym z urokami otwartej przestrzeni pierzei po\u0142udniowej wroc\u0142awskiego Rynku przygotowa\u0142 i wykona\u0142 Og\u00f3lnopolski Teatr William-Es z Wa\u0142brzycha pod kierownictwem dyrektorki artystycznej Danuty Go\u0142don-Legier.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3161\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek4-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek4-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek4-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek4-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek4-768x513.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek4.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3162\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek5-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek5-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek5-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek5-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek5-768x513.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek5.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Spektakl sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z kilku scenek z udzia\u0142em aktor\u00f3w: Danuty Go\u0142don-Legler, Agnieszki Ma\u0142eckiej, Damiana Jankowskiego z wykorzystaniem muzyki z repertuaru Pietro Mascagni, w\u0142oskiego kompozytora i dyrygenta XIX i XX wieku. Aktorzy prezentowali na \u017cywo sceny z repertuaru komedii Fredry za pomoc\u0105 g\u0142osu, mimiki i rekwizyt\u00f3w, pobudzaj\u0105c wyobra\u017ani\u0119 zgromadzonych. Przedstawione zosta\u0142y sceny z komedii: \u201eM\u0105\u017c i \u017cona\u201d, \u201e\u015aluby panie\u0144skie, czyli magnetyzm serc\u201d, \u201eZemsta\u201d i wiersz pt. \u201eO pierdzeniu\u201d. Przygotowany repertuar bawi\u0142 zgromadzonych. Aktorzy byli honorowani entuzjastycznym aplauzem \u2013 gromkimi brawami. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W przerwach spektaklu by\u0142y zadawane przez Tadeusza Szczyrbaka pytania konkursowe i recytowane wiersze poet\u00f3w Jana Kasprowicza i Mariana Hemara \u2013 wiersze napisane specjalnie na uroczysto\u015b\u0107\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">ods\u0142oni\u0119cia pomnika we Lwowie i Wroc\u0142awiu.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3156\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik3-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik3-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik3-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik3-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik3-768x513.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik3.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Lidia Stelmach-Szauer, wroc\u0142awska nauczycielka religii i j\u0119zyka niemieckiego oraz opiekunka \u015bwietlicy w Szkole Podstawowej nr 14 we Wroc\u0142awiu, uczestniczka spotka\u0144 organizowanych przez wroc\u0142awski Klub Muzyki i Literatury przywo\u0142a\u0142a poet\u0119 Jana Kasprowicza. Recytowa\u0142a jego okoliczno\u015bciowe dzie\u0142o poetyckie napisane specjalnie na uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia pomnika \u201eojca polskiej komedii\u201d we Lwowie pt. \u201eKantata na ods\u0142oni\u0119cie pomnika A. Fredry we Lwowie\u201d,<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W swoim utworze Kasprowicz gloryfikuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literack\u0105, stawiaj\u0105c Fredr\u0119 w panteonie narodowych mistrz\u00f3w. Poeta podkre\u015bla, \u017ce cho\u0107 cia\u0142o artysty przemija, jego dzie\u0142o i s\u0142owo pozostaj\u0105 \u017cywe. Utw\u00f3r jest g\u0142\u0119boko patriotyczny. Kasprowicz przypomina, \u017ce nar\u00f3d zachowuje swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, dop\u00f3ki pami\u0119ta o swoich tw\u00f3rcach i potrafi to doceni\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Z kantaty pochodz\u0105 najs\u0142ynniejsze i najcz\u0119\u015bciej cytowane fragmenty odnosz\u0105ce si\u0119 do szacunku dla narodowych tw\u00f3rc\u00f3w i Aleksandra Fredry. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><em><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">\u201e<span style=\"font-size: medium;\">Nie zgin\u0105\u0142 nar\u00f3d, je\u015bli umie czci\u0107<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Tych swoich mistrz\u00f3w, kt\u00f3rzy z jego duszy<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wyszli, by g\u0142osem by\u0107 w pos\u0119pnej g\u0142uszy<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">I by wzi\u0105\u0107, jak cudowna ni\u0107,<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Przysz\u0142o\u015b\u0107 zwyci\u0119stwa z przesz\u0142o\u015bci\u0105 katuszy\u201d.<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">[\u2026]<\/span><\/span><\/em><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><em><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">\u201e<span style=\"font-size: medium;\">Cze\u015b\u0107 mistrzowi,<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Cze\u015b\u0107 mu, cze\u015b\u0107!<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Niech cze\u015b\u0107 ta wiecznie \u017cyje w nas,<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Kt\u00f3rej nigdy nie wys\u0142owi<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Ni zimny spi\u017c, ni martwy g\u0142az!<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">O spieszmy nie\u015b\u0107<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Niezgas\u0142\u0105 cze\u015b\u0107<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Mocy tw\u00f3rczego s\u0142owa!\u201d<\/span><\/span><\/em><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">(<\/span><span style=\"font-size: small;\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Jan Kasprowicz &#8211; Dzie\u0142a poetyckie Tom 3, wyd. TWW 1912, Skany na Commons)<\/span><span style=\"font-size: medium;\">.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek6.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3163\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek6-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek6-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek6-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek6-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek6-768x513.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rynek6.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Maria Sonia Krok, wroc\u0142awska dzia\u0142aczka spo\u0142eczna, animatorka kultury oraz recytatorka utwor\u00f3w o tematyce patriotycznej i historycznej wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ca z Fundacj\u0105 Polskie Gniazdo we Wroc\u0142awiu. Prowadz\u0105ca spotkania literackie m.in. w Klubie Muzyki i Literatury we Wroc\u0142awiu przywo\u0142a\u0142a poet\u0119 Mariana Hemara i recytowa\u0142a jego dzie\u0142o poetyckie napisane na okoliczno\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia pomnika Fredry we Wroc\u0142awiu w 1956 roku, pt. \u201ePomnik. (Na wysiedlenie Fredry ze Lwowa do Wroc\u0142awia)\u201d. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Utw\u00f3r jest g\u0142\u0119boko poruszaj\u0105cym, nostalgicznym komentarzem do powojennych zmian granic Polski. Poeta Hemar po wojnie znalaz\u0142 si\u0119 na emigracji w Londynie i ubolewa nad utrat\u0105 rodzinnego Lwowa. W wierszu podkre\u015bla rol\u0119, jak\u0105 pomnik Fredry odgrywa\u0142 we Lwowie. Wiersz traktuje przeniesienie pomnika jako symboliczny wyraz losu tysi\u0119cy Lwowiak\u00f3w, kt\u00f3rzy musieli opu\u015bci\u0107 swoje miasto, a ich kultura zosta\u0142a \u201eprzesiedlona\u201d wraz z nimi. Obok protestu przeciwko \u201eprzesiedleniu\u201d pomnika znalaz\u0142y si\u0119 s\u0142owa rzucaj\u0105ce pi\u0119tno na jego obecn\u0105 lokalizacj\u0119. Wroc\u0142aw zosta\u0142 przez Hemara uznany za miasto obce, zagraniczne. Poni\u017cej jeden z najs\u0142ynniejszych \u2013 \u201emocny\u201d fragment wiersza. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><em><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">\u201e<span style=\"font-size: medium;\">W nocy, w mie\u015bcie struchla\u0142ym, przyszli bolszewicy<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">I wydarli Go z bruku jakby drzewo z ziemi.<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Noc\u0105 przybiegli zb\u00f3jcy, by\u0142o ich dwunastu,<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; background-color: white; color: black;\">I \u015bpi\u0105cego na swoim placu Go dopadli,<br \/>\n<\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">I przemoc\u0105 wydarli bezbronnemu Miastu,<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">I Jemu bezbronnemu, jego Lw\u00f3w ukradli.<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wysiedlili z\u0142om spi\u017cu i milcz\u0105cy kamie\u0144<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">I zaorali plac po nimi i bruk uliczny.<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">St\u00f3j teraz za granic\u0105. W Wroc\u0142awiu si\u0119 zmie\u0144<br \/>\n<\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W tragiczny pomnik \u201eZemsty za ten mur graniczny\u201d.<\/span><\/span><\/em><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: small;\">(\u0179r\u00f3d\u0142o: Marian Hemar &#8211; Im dalej w las \u2013 wiersze, wyd. LTW \u0141omianki 2021<\/span><span style=\"font-size: medium;\">).<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3157\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4-768x513.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/fredroPomnik4.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Spotkanie zako\u0144czono niezmiernie mi\u0142ym akcentem. Jerzy Ziomek, przewodnicz\u0105cy Rady Fundacji Polskie Gniazdo wr\u0119czy\u0142 Tadeuszowi Szczyrbakowi symboliczny artefakt \u201epi\u00f3ro\u201d, takie jak trzyma w r\u0119ce Fredro tylko w kolorze z\u0142otym. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce jego zaanga\u017cowanie w spraw\u0119 Fredry zas\u0142uguje na najwy\u017csze uznanie. Serdecznie podzi\u0119kowa\u0142 za wieloletni\u0105 prac\u0119 na rzecz upami\u0119tniania Aleksandra hr. Fredry oraz piel\u0119gnowania pami\u0119ci o polskim Lwowie i dziedzictwie Kres\u00f3w. We Wroc\u0142awiu Fredro by\u0142, jest i b\u0119dzie! \u2013 podkre\u015bli\u0142 g\u0142o\u015bno Jerzy Ziomek.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Andrzej Powidzki<br \/>\n<\/span><\/span><\/strong><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wroc\u0142aw, 18 lipca 2026 r.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pomnik hrabiego Aleksandra Fredry (ur. 20 czerwca 1793 r. w Surochowie, zm. 15 lipca 1876 r. we Lwowie), ulokowany i ods\u0142oni\u0119ty 15 lipca 1956 roku na wroc\u0142awskim Rynku, nale\u017cy do <span class=\"excerpt-dots\">&hellip;<\/span> <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/07\/26\/70-rocznica-odsloniecia-pomnika-aleksandra-fredry-na-wroclawskim-rynku-1956-2026\/\"><span class=\"more-msg\">Czytaj dalej &rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3157,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-3152","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-powidzki-andrzej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3152","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3152"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3165,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3152\/revisions\/3165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}