{"id":3280,"date":"2026-08-08T11:37:48","date_gmt":"2026-08-08T09:37:48","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=3280"},"modified":"2026-08-08T11:37:48","modified_gmt":"2026-08-08T09:37:48","slug":"wierni-testamentowi-polski-niepodleglej-78-rocznica-tragicznej-smierci-podpulkownika-anatola-sawickiego-ur-14-10-1898-r-zm-09-08-1948r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/08\/08\/wierni-testamentowi-polski-niepodleglej-78-rocznica-tragicznej-smierci-podpulkownika-anatola-sawickiego-ur-14-10-1898-r-zm-09-08-1948r\/","title":{"rendered":"\u201eWierni Testamentowi Polski Niepodleg\u0142ej\u201d – 78. rocznica tragicznej \u015bmierci podpu\u0142kownika Anatola Sawickiego (ur. 14.10.1898 r. \u2013 zm. 09.08.1948r.)"},"content":{"rendered":"

Niniejszy artyku\u0142 przybli\u017ca sylwetk\u0119 i drog\u0119 \u017cycia, jak\u0105 wybra\u0142 podpu\u0142kownik Anatol Sawicki \u2013 ostatni komendant Eksterytorialnego Okr\u0119gu Lwowskiego AK-WIN (Armia Krajowa \u2013 Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107). Anatol Sawicki, sw\u00f3j los \u017cycia od m\u0142odzie\u0144czych lat postanowi\u0142 zwi\u0105za\u0107 z wojskiem i zosta\u0142 \u017co\u0142nierzem zawodowym. S\u0142u\u017cy\u0142 w Armii Cesarstwa Rosyjskiego, Wojsku Polskim do 1939 roku \u2013 \u017co\u0142nierz wrze\u015bnia 1939 roku. Bra\u0142 czynny udzia\u0142 w konspiracyjnym ruchu oporu podczas II wojny \u015bwiatowej i po jej zako\u0144czeniu, a\u017c do tragicznej \u015bmierci we wroc\u0142awskim wi\u0119zieniu.<\/span><\/strong><\/p>\n

Anatol Sawicki zawsze marzy\u0142 o Polsce wolnej i suwerennej nie bacz\u0105c na karier\u0119, w\u0142asn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 <\/span>i dalszy sw\u00f3j los. Jego post\u0119powanie wyznaczy\u0142y historyczne wzory patriotycznej s\u0142u\u017cbie Ojczy\u017anie – znanych postaci – bohater\u00f3w polskich panteon\u00f3w chwa\u0142y i bohaterstwa.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Anatol Sawicki, Luba\u0144 \u2013 jesie\u0144 1947 r.
Zdj\u0119cie wykonano w zak\u0142adzie fotograficznym L. G\u00f3rczy\u0144skiego.<\/p><\/div>\n

\n

Pocz\u0105tek \u017cycia i kariery wojskowej Anatola Sawickiego, przed i po <\/b><\/i>uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

Nie jest zupe\u0142nie jasne gdzie urodzi\u0142 si\u0119 Anatol Sawicki, zgodny jest tylko miesi\u0105c urodzenia – pa\u017adziernik. Jako miejsce urodzenia \u017ar\u00f3d\u0142a najcz\u0119\u015bciej wymieniaj\u0105 Warszaw\u0119, tak\u017ce Odess\u0119 i Berdycz\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej podawane s\u0105 dwie daty urodzenia: 14.10.1898 r. lub 14.10.1897 r. oraz dwa miejsca urodzenia \u2013 w artykule podaj\u0119 dat\u0119 urodzenia widoczn\u0105 na nagrobku w Wieluniu 14 pa\u017adziernik 1898 r. Anatol by\u0142 synem Leona (architekta<\/span>) i Teresy z domu Bayer.<\/span><\/p>\n

Anatol Sawicki mieszka\u0142, wychowywa\u0142 i kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 na terenie zaboru rosyjskiego. Do szko\u0142y powszechnej i gimnazjum ucz\u0119szcza\u0142 w Odessie w latach 1907 \u2013 1913. Od 13 sierpnia 1916 roku s\u0142u\u017cy\u0142 w 48. Zapasowym Pu\u0142ku Piechoty Armii Imperium Rosyjskiego, a potem w 1. Pu\u0142ku In\u017cynieryjnym I Korpusu Polskiego w Rosji. Korpusem dowodzi\u0142 genera\u0142 J\u00f3zef Dowbor-Mu\u015bnicki. Od listopada 1918 roku s\u0142u\u017cy\u0142 w odrodzonym Wojsku Polskim, na pocz\u0105tku w Twierdzy Modlin, jako zbrojmistrz. Jednocze\u015bnie podnosi\u0142 swoje kwalifikacje wojskowe – zosta\u0142 s\u0142uchaczem Szko\u0142y Podoficerskiej Artylerii
\nw Rembertowie. <\/span><\/p>\n

Po uko\u0144czeniu szko\u0142y podoficerskiej s\u0142u\u017cy\u0142 w 10. Pu\u0142ku Artylerii Konnej – od 27 lipca 1919 roku do 30 wrze\u015bnia 1922 roku. W szeregach tego pu\u0142ku bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej, m.in. w bitwie warszawskiej i bitwie pod Zamo\u015bciem \u2013 po bitwie pod Zamo\u015bciem zosta\u0142 odznaczony Krzy\u017cem Walecznych. Po zako\u0144czeniu wojny trafi\u0142 do Lwowa, gdzie 2 lipca 1921 roku z\u0142o\u017cy\u0142 egzamin maturalny w II Pa\u0144stwowym Gimnazjum im. Karola Szajnochy. <\/span><\/p>\n

Anatol Sawicki w pa\u017adzierniku 1922 roku zosta\u0142 s\u0142uchaczem Oficerskiej Szko\u0142y dla Podoficer\u00f3w w Bydgoszczy (zapewne w przyj\u0119cie do szko\u0142y pom\u00f3g\u0142 Krzy\u017c Walecznych \u2013 w\u00f3wczas odznaczenie to mia\u0142o szereg przywilej\u00f3w). Szko\u0142\u0119 uko\u0144czy\u0142 z 22. lokat\u0105 i 26 sierpnia 1924 roku zosta\u0142 mianowany przez Prezydenta RP na stopie\u0144 podporucznika w korpusie oficer\u00f3w artylerii. <\/span><\/p>\n

Podporucznik Anatol Sawicki pierwszy oficerski przydzia\u0142 s\u0142u\u017cbowy otrzyma\u0142 do 22. Pu\u0142ku Artylerii Lekkiej w Rzeszowie, gdzie zajmowa\u0142 m.in. stanowiska: dow\u00f3dcy baterii i oficera administracyjno-materia\u0142owego. 31 sierpnia 1926 roku zosta\u0142 mianowany na stopie\u0144 porucznika. W marcu 1931 roku zosta\u0142 przeniesiony do 28. Pu\u0142ku Artylerii Lekkiej w Zajezierzu pod D\u0119blinem na stanowisko dow\u00f3dcy baterii, gdzie p\u00f3\u017aniej awansuje na stanowisko adiutanta pu\u0142ku. 1 stycznia 1936 roku zosta\u0142 mianowany na stopie\u0144 kapitana.<\/span><\/p>\n

Czas II wojny \u015bwiatowej i konspiracja<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

W marcu 1939 roku w dalszym ci\u0105gu pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w 28. Pu\u0142ku Artylerii Lekkiej w stopniu kapitana, na stanowisku oficera mobilizacyjnego. Po mobilizacji, w czasie kampanii wrze\u015bniowej 1939 roku wykonywa\u0142 zadania na stanowisku pomocnika oficera operacyjnego w szeregach Podlaskiej Brygady Kawalerii, b\u0119d\u0105cej jedn\u0105 z jedenastu zwi\u0105zk\u00f3w taktycznych kawalerii Wojska Polskiego w chwili wybuchu II wojny \u015bwiatowej. W walce z wojskami niemieckimi w rejonie Zambrowa i Domaniowa brygada uleg\u0142a rozbiciu 13 wrze\u015bnia i w okrojonym sk\u0142adzie do\u0142\u0105czy\u0142a do wojsk genera\u0142a brygady Franciszka Kleeberga. Ostatnim akordem historii Podlaskiej Brygady Kawalerii by\u0142 udzia\u0142 w bitwie pod Kockiem, zako\u0144czony kapitulacj\u0105 6 pa\u017adziernika 1939 roku.<\/span><\/p>\n

Kapitan Anatol Sawicki unikn\u0105\u0142 niewoli, jednak 6 listopada 1939 roku w D\u0119blinie, zosta\u0142 zatrzymany przez Niemc\u00f3w i uwi\u0119ziony w obozie jenieckim w Radomiu, z kt\u00f3rego zbieg\u0142. Ukrywa\u0142 si\u0119 w miejscowo\u015bci P\u0142onka pod Krasnystawem. W\u00f3wczas wst\u0119puje do organizacji podziemnej podporz\u0105dkowanej dow\u00f3dztwu Polskich Si\u0142 Zbrojnych – Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej (ZWZ). Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej 14 lutego 1942 roku przekszta\u0142cono w Armi\u0119 Krajow\u0105 (AK).<\/span><\/p>\n

Anatol Sawicki, od czerwca 1941 roku do maja 1942 roku pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 komendanta Obwodu Krasnystaw ZWZ – AK, p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 inspektorem rejonowym w Inspektoracie Che\u0142m AK, funkcj\u0119 t\u0105 pe\u0142ni do ko\u0144ca wrze\u015bnia 1942 roku.<\/span><\/p>\n

Zagro\u017cony aresztowaniem przez Niemc\u00f3w, zosta\u0142 przeniesiony na teren Okr\u0119gu Lw\u00f3w Armii Krajowej, gdzie od stycznia 1943 roku do 31 lipca 1944 roku, pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 komendanta Inspektoratu Po\u0142udniowego Okr\u0119gu Lw\u00f3w AK. Kierowa\u0142 m.in. walkami z bandami UPA (Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia \u2013 formacja zbrojna stworzona przez frakcj\u0119 banderowsk\u0105 Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w) i Niemcami. 11 listopada 1943 roku zosta\u0142 mianowany na stopie\u0144 majora.<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>

Okr\u0119g Lw\u00f3w Armii Krajowej (stycze\u0144-sierpie\u0144 1944). Fot. www.dws-xip.pl<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

7 lipca 1944 roku komendant Obszaru Lwowskiego Armii Krajowej pu\u0142kownik W\u0142adys\u0142aw Filipowski wyda\u0142 rozkaz zawieraj\u0105cy wytyczne do Akcji \u201eBurza\u201d, kt\u00f3re wprowadza\u0142y zmiany organizacyjne i nowy podzia\u0142 terytorialny obszaru lwowskiego Armii Krajowej.<\/span><\/p>\n

Zgodnie z nowym podzia\u0142em terytorialnym, sztab Inspektoratu Po\u0142udniowego Okr\u0119gu Lw\u00f3w AK, kt\u00f3rego komendantem jest mjr Anatol Sawicki, wykonuje zadania planu Akcji \u201eBurza\u201d w strukturach nowo powsta\u0142ego III Podokr\u0119gu Lw\u00f3w AK – w Zgrupowaniu \u201eWsch\u00f3d\u201d, gdzie odtwarzano 5. Dywizj\u0119 Piechoty AK \u201eDzieci Lwowskie\u201d. <\/span><\/p>\n

19 lipca 1944 roku, major Anatol Sawicki – komendant Inspektoratu Po\u0142udniowego Okr\u0119gu Lw\u00f3w AK, przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 ze sztabem do Starego Sio\u0142a (Obw\u00f3d \u201eB\u00f3brka\u201d) i przej\u0105\u0142 obowi\u0105zki dow\u00f3dcy cz\u0119\u015bci Zgrupowania \u201eWsch\u00f3d\u201d – Oddzia\u0142\u00f3w Le\u015bnych 40. Pu\u0142ku Piechoty, kt\u00f3re stanowi\u0142y jeden z zal\u0105\u017ck\u00f3w odtwarzanej 5. Dywizji Piechoty AK \u201eDzieci Lwowskie\u201d. <\/span><\/p>\n

25 lipca 1944 roku, po kolejnej udanej wsp\u00f3lnej akcji \u017co\u0142nierzy Zgrupowania \u201eWsch\u00f3d\u201d i Armii Czerwonej przeciwko Niemcom, \u017cyczeniem (w\u0142a\u015bciwie \u017c\u0105daniem) Rosjan by\u0142o zg\u0142oszenie si\u0119 komendanta Zgrupowania w kwaterze sztabu wojsk radzieckich. Major Anatol Sawicki oddelegowa\u0142 na spotkanie komendanta Obwodu B\u00f3brka porucznika Paw\u0142a Jastrz\u0119bskiego ps. \u201eStrza\u0142a\u201d z grup\u0105 \u017co\u0142nierzy. Wtedy Oddzia\u0142 Zgrupowania zosta\u0142 rozbrojony przez Rosjan, niekt\u00f3rym \u017co\u0142nierzom oddzia\u0142u uda\u0142o si\u0119 zbiec, a tak\u017ce ukradkiem schowa\u0107 wzgl\u0119dnie uszkodzi\u0107 oddawan\u0105 bro\u0144. <\/span><\/p>\n

Tego dnia p\u00f3\u017anym wieczorem, mjr Anatol Sawicki wraz ze sztabem Zgrupowania opu\u015bci\u0142 Stare Sio\u0142o – wszyscy w cywilnych ubraniach. W nocy z 25\/26 lipca, \u0142\u0105czniczki przeprowadzi\u0142y sztab komendy Zgrupowania do Lwowa. Po odej\u015bciu sztabu rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 aresztowania \u017co\u0142nierzy AK, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a wcielona do Armii Czerwonej.<\/span><\/p>\n

Dop\u00f3ki trwa\u0142y walki o Lw\u00f3w, w mie\u015bcie panowa\u0142 radosny nastr\u00f3j, panowa\u0142a wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy dow\u00f3dztwem Armii Krajowej, a dow\u00f3dztwem wojsk radzieckich walcz\u0105cych o Lw\u00f3w. Jednak w nocy z 26 na 27 lipca 1944 roku, bez udzia\u0142u jednostek zbrojnych Armii Krajowej, wojska radzieckie ca\u0142kowite oczy\u015bci\u0142y miasto z wojsk niemieckich.<\/span><\/p>\n

W pi\u0105tek, 28 lipca 1944 roku z mur\u00f3w Lwowa znikn\u0119\u0142y bia\u0142o-czerwone flagi, a pojawi\u0142y si\u0119 jasnoniebieskie plakaty z ostatnim rozkazem komendanta Po\u0142udniowo-Wschodnich Si\u0142 Zbrojnych w Kraju – genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Filipkowskiego (p\u0142k Filipkowski mia\u0142 zgod\u0119 – rozkaz z Komendy G\u0142\u00f3wnej AK na u\u017cywanie stopnia genera\u0142a w negocjacjach z w\u0142adzami radzieckimi). <\/span><\/p>\n

Genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Filipowski przysta\u0142 na \u017c\u0105danie w\u0142adz radzieckich dotycz\u0105ce z\u0142o\u017cenia broni i rozwi\u0105zania wszystkich oddzia\u0142\u00f3w Armii Krajowej obszaru lwowskiego, gdy\u017c wcze\u015bniej mia\u0142 informacj\u0119 z Komendy G\u0142\u00f3wnej AK o podst\u0119pnym rozbrojeniu przez wojska radzieckie oddzia\u0142\u00f3w Armii Krajowej w Wilnie i aresztowaniach w akcji pk. \u201eOstra Brama\u201d. Genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Filipowski we Lwowie chcia\u0142 nie dopu\u015bci\u0107 do przypadk\u00f3w niepotrzebnego przelewu krwi i wyda\u0142 natychmiast odpowiedni rozkaz podleg\u0142ym oddzia\u0142om pod nadzorem w\u0142adz radzieckich.<\/span><\/p>\n

\u017bo\u0142nierze!<\/i><\/span><\/p>\n

Walka konspiracyjna ukoronowana przeciw niemieckim powstaniem zosta\u0142a zako\u0144czona. By\u0142o to pierwsze Wasze zadanie. Ofiary poniesione by\u0142y ci\u0119\u017ckie. Setki \u017co\u0142nierzy, dziesi\u0105tki oficer\u00f3w poleg\u0142o w walce. <\/i><\/span><\/p>\n

Dziesi\u0105tki kobiet odda\u0142o \u017cycie w ofiarnej s\u0142u\u017cbie. Kobiety i dziewcz\u0119ta polskie bohaterstwem swoim wznios\u0142y si\u0119 ponad wszelka pochwa\u0142\u0119. Ich gor\u0105cy patriotyzm ju\u017c dzi\u015b tworzy legend\u0119, kt\u00f3ra przejdzie do nast\u0119pnych pokole\u0144. <\/i><\/span><\/p>\n

Praca ta zosta\u0142a sko\u0144czona. Z wy\u017cszego rozkazu rozwi\u0105zuj\u0119 z dniem 28 VII 1944 oddzia\u0142y Armii Krajowej i \u017cegnam Was \u017co\u0142nierze.<\/i><\/span><\/p>\n

Obecnie zaczyna si\u0119 drugi okres \u2013 walki w szeregach wojska.<\/i><\/span><\/p>\n

Bro\u0144 dotychczas posiadan\u0105 nale\u017cy zda\u0107, jako ma\u0142o u\u017cyteczn\u0105. Do walki w polu otrzymacie nowoczesne i dobre uzbrojenie. Macie mo\u017cliwo\u015b\u0107 wst\u0105pienia do oddzia\u0142\u00f3w polskich. Po dojrza\u0142ym namy\u015ble i wzi\u0119ciu pod rozwag\u0119 jednolitej opinii spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 stwierdzam, \u017ce jest to jedyne dla nas wyj\u015bcie. <\/i><\/span><\/p>\n

\u017bo\u0142nierze!<\/i><\/span><\/p>\n

\u017bywi\u0119 nadziej\u0119, \u017ce spotkamy si\u0119 zn\u00f3w na polu walki z odwiecznym wrogiem Narodu Polskiego.<\/i><\/span><\/p>\n

Komendant Po\u0142udniowo-Wschodnich Si\u0142 Zbrojnych w Kraju. Lw\u00f3w 28 VII 1944<\/i><\/span><\/p>\n

\n

Po wyzwoleniu Lwowa, wsp\u00f3\u0142praca Armii Krajowej Obszaru Lwowskiego z Armi\u0105 Czerwon\u0105 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 podst\u0119pnym aresztowaniem dow\u00f3dc\u00f3w i sztab\u00f3w obszaru lwowskiego Armii Krajowej oraz masowym aresztowaniem oficer\u00f3w i \u017co\u0142nierzy AK. Major Anatol Sawicki ps. \u201eM\u0142ot\u201d unikn\u0105\u0142 aresztowania we Lwowie i nie ujawni\u0142 si\u0119 po Akcji \u201eBurza\u201d.<\/span><\/p>\n

Anatol Sawicki – W<\/b><\/i><\/span>ierny Testamentowi Polski Niepodleg\u0142ej<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

Zar\u00f3wno Naczelny W\u00f3dz i Generalny Inspektor Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie genera\u0142 broni Kazimierz Sosnkowski, jak i Komendant G\u0142\u00f3wny Armii Krajowej genera\u0142 dywizji Tadeusz Komorowski \u2013 \u201eB\u00f3r\u201d liczyli si\u0119 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105, \u017ce do chwili wkroczenia wojsk radzieckich na tereny Polski nie zostan\u0105 nawi\u0105zane stosunki dyplomatyczne ze ZSRR. Obawiali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce stosunek Rosjan do ujawniaj\u0105cych si\u0119 w ramach Akcji \u201eBurza\u201d oddzia\u0142\u00f3w AK mo\u017ce by\u0107 wrogi. Dlatego ju\u017c w ko\u0144cu 1943 roku przewidywali konieczno\u015b\u0107 wcze\u015bniejszego utworzenia nowej tajnej organizacji (w miejsce AK), kt\u00f3ra pozosta\u0142aby w ukryciu. <\/span><\/p>\n

Now\u0105 organizacj\u0119 nazwano \u201eNiepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d – kryptonim \u201dNIE\u201d (\u201eNIE\u201d ca\u0142kowicie zast\u0105pi\u0142a Armi\u0119 Krajow\u0105 po jej formalnym rozwi\u0105zaniu 19 stycznia 1945 roku, rozkazem gen. Leopolda Okulickiego). <\/span><\/p>\n

27 lipca 1944 roku komendantem g\u0142\u00f3wnym organizacji \u201eNIE\u201d zosta\u0142 gen. Leopold Okulicki ps. \u201eNied\u017awiadek\u201d, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 w organizowaniu organizacji \u201eNIE\u201d z gen. Augustem Emilem Fieldorfem ps. \u201eNil\u201d.<\/span><\/p>\n

Na komendanta \u201eNIE\u201d w Obszarze III Po\u0142udniowo-Wschodnim zosta\u0142 wyznaczony podpu\u0142kownik dyplomowany Feliks Janson dotychczasowy szef sztabu Komendy Obszaru Po\u0142udniowo-Wschodniego Armii Krajowej. Nie ujawni\u0142 si\u0119 on podczas Akcji \u201eBurza\u201d, a po obj\u0119ciu dow\u00f3dztwa Komendy Obszaru u\u017cywa\u0142 pseudonimu \u201eRajgras\u201d. W pierwszych dniach sierpnia 1944 roku, pp\u0142k dypl. Feliks Janson \u2013 jeszcze jako szef sztabu \u2013 wyda\u0142 rozkazy likwiduj\u0105ce struktur\u0119 sztabu Komendy Obszaru Po\u0142udniowo-Wschodniego Armii Krajowej.<\/span><\/p>\n

W nowej organizacji \u201eNiepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d, majorowi Anatolowi Sawickiemu pod koniec sierpnia 1944 roku powierzono pe\u0142nienie obowi\u0105zk\u00f3w komendanta Okr\u0119gu Lw\u00f3w \u201eNIE\u201d, w zwi\u0105zku z wyjazdem na Rzeszowszczyzn\u0119 komendanta Okr\u0119gu Lw\u00f3w \u201eNIE\u201d pp\u0142k Franciszka Rekuckiego ps. \u201eTop\u00f3r\u201d, kt\u00f3remu grozi\u0142o aresztowanie przez NKWD. (NKWD – Ludowy Komisariat Spraw Wewn\u0119trznych ZSRR, by\u0142 centralnym organem w\u0142adzy bezpiecze\u0144stwa. Na terenach zaj\u0119tych przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 w Polsce NKWD zajmowa\u0142o si\u0119 m.in. zwalczaniem AK). <\/span><\/p>\n

W marcu 1945 roku, przyw\u00f3dcy Podziemnego Pa\u0144stwa Polskiego prowadz\u0105cy rozmowy zwi\u0105zane z utworzeniem Tymczasowego Rz\u0105du Jedno\u015bci Narodowej \u2013 kt\u00f3rego powstanie przewidywa\u0142y postanowienia konferencji ja\u0142ta\u0144skiej \u2013 zostali podst\u0119pnie aresztowani na polecenie w\u0142adz ZSRR i wywiezieni do Moskwy. <\/span><\/p>\n

W\u015br\u00f3d zatrzymanych by\u0142 komendant g\u0142\u00f3wny \u201eNIE\u201d genera\u0142 Leopold Okulicki – \u201eNied\u017awiadek\u201d, r\u00f3wnie\u017c w marcu aresztowany zosta\u0142 pierwszy organizator \u201eNIE\u201d genera\u0142 Emil Fieldorf – \u201eNil\u201d. Uznano zatem, \u017ce organizacja \u201eNIE\u201d zosta\u0142a zdekonspirowana i rozwi\u0105zano organizacj\u0119. Na jej miejsce w maju 1945 roku decyzj\u0105 Naczelnego Wodza, powo\u0142ano Delegatur\u0119 Si\u0142 Zbrojnych na Kraj (DSZ). <\/span><\/p>\n

Utworzenie w czerwcu 1945 roku Tymczasowego Rz\u0105du Jedno\u015bci Narodowej (TRJN), powsta\u0142ego na zasadach dyktowanych przez Rosjan (J\u00f3zefa Stalina) i uznanie TRJN przez Amerykan\u00f3w i Anglik\u00f3w oraz wycofanie przez nich poparcia dla Rz\u0105du Polskiego na Uchod\u017astwie \u2013 rz\u0105d londy\u0144skiego, zmusi\u0142o dzia\u0142aczy podziemia do przewarto\u015bciowania stawianych sobie cel\u00f3w. Tym bardziej, \u017ce opinia mi\u0119dzynarodowa nie zareagowa\u0142a na fakt skazania w Moskwie przyw\u00f3dc\u00f3w Podziemnego Pa\u0144stwa Polskiego, aresztowanych w marcu 1945 roku. <\/span><\/p>\n

Dzia\u0142acze niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia uznali, \u017ce jedyn\u0105 drog\u0105 na przywr\u00f3cenie Polsce niepodleg\u0142o\u015bci, a jej obywatelom swob\u00f3d demokratycznych, jest walka polityczna i zwyci\u0119stwo w maj\u0105cych odby\u0107 si\u0119 wyborach parlamentarnych. Dlatego w sierpniu 1945 roku podj\u0119to decyzje o rozwi\u0105zaniu Delegatury Si\u0142 Zbrojnych na Kraj (DSZ). <\/span><\/p>\n

Natomiast ju\u017c 2 wrze\u015bnia 1945 roku utworzono Zrzeszenie \u201eWolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107\u201d (\u201eWiN\u201d). Pocz\u0105tkowo pe\u0142na nazwa organizacji brzmia\u0142a: Ruch Oporu bez Wojny i Dywersji \u201eWolno\u015b\u0107 i Niepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d. Ustalono, \u017ce \u201eWiN\u201d nie b\u0119dzie organizacj\u0105 wojskow\u0105 lecz polityczno-spo\u0142eczno-wychowawcz\u0105. Organizatorami Zrzeszenia byli oficerowie Armii Krajowej \u201eWierni testamentowi Polski Podziemnej\u201d, kt\u00f3rzy podj\u0119li polityczn\u0105 walk\u0119 o niezawis\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny, za kt\u00f3r\u0105 walczyli i gin\u0119li \u017co\u0142nierze ZWZ-AK.<\/span><\/p>\n

Polecenie rozwi\u0105zania struktur organizacji \u201eNIE\u201d we Lwowie zosta\u0142o wydane 20 maja 1945 roku. Dow\u00f3dcy organizacji lwowskiej, a wraz z nimi \u017co\u0142nierze \u201eNIE\u201d zacz\u0119li opuszcza\u0107 Lw\u00f3w i Ma\u0142opolsk\u0119 Wschodni\u0105, trwa\u0142o to do po\u0142owy grudnia 1945 roku. Kierownictwo lwowskiego \u201eNIE\u201d wyje\u017cd\u017ca\u0142o indywidualnie, g\u0142\u00f3wnie do Krakowa. <\/span><\/p>\n

Major Anatol Sawicki, poszukiwany przez NKWD, jako jeden z ostatnich, 7 grudnia 1945 roku wyjecha\u0142 do Krakowa, gdzie zamieszka\u0142 i uko\u0144czy\u0142 kurs ksi\u0119gowego. <\/span><\/p>\n

Mieszkaj\u0105c w Krakowie, major Anatol Sawicki nie straci\u0142 \u0142\u0105czno\u015bci z oficerami organizacji zlikwidowanego Okr\u0119gu Lw\u00f3w \u201eNIE\u201d i wsp\u00f3lnie z kapitanem Marianem J\u0119drzejewskim – pe\u0142ni\u0105cym nieformalnie funkcj\u0119 komendanta Lwowa, zwr\u00f3cili si\u0119 do Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego WiN, za po\u015brednictwem kierownictwa Obszaru Po\u0142udniowego WiN, o uznanie ich sieci organizacyjnej jako eksterytorialnej i udzieleniu organizacji pomocy finansowej oraz legalizacji cz\u0142onk\u00f3w. Uzyskawszy zgod\u0119, nowa organizacja lwowska przyj\u0119\u0142a nazw\u0119 Eksterytorialny Okr\u0119g Lwowski AK-WiN. Sie\u0107 tworzyli byli \u017co\u0142nierze struktur Okr\u0119gu Lw\u00f3w AK, osiedlaj\u0105cy si\u0119 w \u00f3wczesnych wojew\u00f3dztwach: krakowskim, \u015bl\u0105sko-d\u0105browskim i wroc\u0142awskim. <\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>

Legitymacja s\u0142u\u017cbowa Anatola Sawickiego, wydana przez Bank Gospodarstwa Sp\u00f3\u0142dzielczego \u2013 Oddzia\u0142 w Lubaniu.
Fot. facebook.com\/naszeluzyce<\/p><\/div>\n

Komend\u0119 Okr\u0119gu (funkcj\u0119 prezesa) obj\u0105\u0142 Anatol Sawicki \u2013 \u201eM\u0142ot\u201d, \u201eCybulski\u201d, \u201eKowalski\u201d, a szefem organizacyjnym zosta\u0142 Marian J\u0119drzejewski \u2013 \u201eStanis\u0142aw\u201d, \u201eJan\u201d, \u201eMacierzanka\u201d, \u201eZygmuntowski\u201d. Komendantowi podlega\u0142o \u201eMiasto\u201d (\u201eGarnizon\u201d) i dwa inspektoraty: \u201eB\u00f3brka\u201d i \u201eGr\u00f3dek Jagiello\u0144ski\u201d. Taka struktura organizacyjna wynika\u0142a z potrzeby zachowania to\u017csamo\u015bci. By\u0142o to tak\u017ce pewnym zabezpieczeniem przed przenikni\u0119ciem w organizacyjne szeregi podstawionych agent\u00f3w przez Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Publicznego (potocznie UB), a jednocze\u015bnie wzmacnia\u0142o wzajemne zaufanie ludzi, znaj\u0105cych si\u0119 z poprzedniej dzia\u0142alno\u015bci. (W r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3d\u0142ach s\u0105 podawane bardzo r\u00f3\u017cne wersje struktury eksterytorialnego okr\u0119gu lwowskiego AK-WiN, wynikaj\u0105ce zapewne z ch\u0119ci nie ujawniania przez przes\u0142uchiwanych rzeczywistych struktur). <\/span><\/p>\n

W styczniu i lutym 1946 roku zacz\u0119to zbiera\u0107 wnioski awansowe i odznaczeniowe dla \u017co\u0142nierz AK, przy czym awanse i odznaczenia przyznano z dat\u0105 wsteczn\u0105 15 grudnia 1945 roku. Anatol Sawicki, zostaje mianowany na stopie\u0144 podpu\u0142kownika z dat\u0105 wsteczn\u010515 grudnia 1945 roku.<\/span><\/p>\n

Wiosn\u0105 1946 roku Anatol Sawicki przeprowadzi\u0142 si\u0119 z Krakowa do miasta powiatowego Luba\u0144 (w\u00f3wczas Luba\u0144 \u015al\u0105ski) na Dolnym \u015al\u0105sku, gdzie pod swoim prawdziwym nazwiskiem Anatol Sawicki (w konspiracji u\u017cywa\u0142 dw\u00f3ch innych nazwisk: Anatol D\u0119bski i Jerzy Zar\u0119bski oraz czternastu konspiracyjnych pseudonim\u00f3w: Cybulski, Chopin, D\u0105b, J\u00f3zef, Konar, Kordecki, Korona, Kowalski, Mars, Matejko, M\u0142ot, Siwy, Tarcza, Wiktor), podj\u0105\u0142 prac\u0119 w Powiatowym Urz\u0119dzie Ziemskim, p\u00f3\u017aniej w Banku Gospodarstwa Sp\u00f3\u0142dzielczego przy ul. Magistrackiej (dzisiaj ul. Bankowa 9b \u2013 obecnie siedziba Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej). <\/span><\/p>\n

W Lubaniu, Anatol Sawicki jako prezes Eksterytorialnego Okr\u0119gu Lw\u00f3w AK-WiN, nadal prowadzi\u0142 aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105.<\/span><\/p>\n


\nRozbicie Eksterytorialnego Okr\u0119gu Lwowskiego AK-WiN<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wna operacja \u201erozpracowania\u201d konspiracji lwowskiej AK by\u0142a realizowana w latach 1947 – 1956 <\/i>przez oficer\u00f3w Wydzia\u0142u II Departamentu III Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Warszawie pod kryptonimem \u201eRadwan\u201d. Kryptonim zosta\u0142 przyj\u0119ty z pseudonimu pierwszego aresztowanego we Wroc\u0142awiu w ko\u0144cu wrze\u015bnia 1947 roku jednego z konspirator\u00f3w lwowskich, szefa kom\u00f3rki legalizacyjnej Okr\u0119gu Lw\u00f3w – Jana Brodzisza.<\/span><\/p>\n

Pierwsze, tragiczne w skutkach dla ca\u0142ej organizacji aresztowania konspirator\u00f3w Eksterytorialnego Okr\u0119gu Lwowskiego AK-WiN nast\u0105pi\u0142y we Wroc\u0142awiu zupe\u0142nie przypadkowo. Ich przyczyn\u0105 by\u0142o z\u0142amanie (zaniedbanie) zasad bezpiecze\u0144stwa konspiracji przez dzia\u0142aczy kom\u00f3rki legalizacyjnej, kt\u00f3rzy \u017ale zabezpieczyli swoje podr\u0119czne archiwum (kenkarty, czyste blankiety za\u015bwiadcze\u0144, legitymacje instytucji pa\u0144stwowych, piecz\u0119cie nag\u0142\u00f3wkowe i okr\u0105g\u0142e urz\u0119d\u00f3w pa\u0144stwowych, urz\u0119d\u00f3w radzieckich i polskiego MSZ i inne). Zosta\u0142y one ukryte w walizce z fa\u0142szywym nazwiskiem i zdj\u0119ciem w\u0142a\u015bcicielki dokumentu w gruzach budynku przy ul. Parkowej we Wroc\u0142awiu (w pobli\u017cu Hali Stulecia). <\/span><\/p>\n

26 wrze\u015bnia 1947 roku dwaj szabrownicy, jakich wielu w\u00f3wczas grasowa\u0142o po Dolnym \u015al\u0105sku, penetruj\u0105c gruzowisko odkryli walizk\u0119 – wydarzenia potoczy\u0142y si\u0119 b\u0142yskawicznie. Nieudana pr\u00f3ba szanta\u017cu i uzyskania pieni\u0119dzy od w\u0142a\u015bcicieli walizki – pracownik\u00f3w lwowskiej \u201elegalizacji\u201d, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 przekazaniem \u201eznaleziska\u201d Milicji Obywatelskiej. Milicjanci nie bardzo wiedzieli, co maj\u0105 zrobi\u0107 z \u201efa\u0142szerzami dokument\u00f3w\u201d i walizk\u0105, wi\u0119c natychmiast zawiadomili o tym Wojew\u00f3dzki Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Publicznego we Wroc\u0142awiu. <\/span><\/p>\n

Jeszcze tego samego dnia wieczorem grupa operacyjna UB wesz\u0142a do mieszkania (kontaktowego) przy ul. Parkowej. W ci\u0105gu kilku godzin w zorganizowanym \u201ekotle\u201d aresztowano kilka os\u00f3b \u015bci\u015ble zwi\u0105zanych z kom\u00f3rk\u0105 legalizacyjn\u0105, m.in. Jana Brodzisza. Przewieziono ich do siedziby Wydzia\u0142u III WUBP przy ul. Podwale we Wroc\u0142awiu, gdzie zostali poddani wielogodzinnym przes\u0142uchaniom i konfrontacjom identyfikuj\u0105cym ich prawdziwe nazwiska, akowsk\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107, pe\u0142nione w podziemiu funkcje i znane kontakty. W nast\u0119pstwie przes\u0142ucha\u0144 nast\u0105pi\u0142y pierwsze aresztowania akowskich konspirator\u00f3w (w Krakowie, Gliwicach i Zakopanem). Kolejne precyzyjne aresztowania, zwi\u0105zane z operacj\u0105 \u201eRadwan\u201d oraz prowadzonym w WUBP we Wroc\u0142awiu \u015bledztwie, nast\u0105pi\u0142y wiosn\u0105 i latem 1948 roku. <\/span><\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b uwi\u0119ziono dzi\u0119ki informacjom uzyskanym w trakcie \u015bledztwa, po z\u0142amaniu dzia\u0142aczy podziemia lwowskiego lub wymuszeniu zezna\u0144 na osobach szanta\u017cowanych cz\u0119sto obietnicami zwolnienia najbli\u017cszych.<\/span><\/p>\n

Aresztowanie ostatniego komendanta Eksterytorialnego Okr\u0119gu Lwowskiego AK-WiN <\/b><\/i><\/span><\/p>\n

Najwi\u0119kszy sukces w operacji \u201eRadwan\u201d odnotowali funkcjonariusze UB z Wroc\u0142awia w Lubaniu na Dolnym \u015al\u0105sku, zatrzymuj\u0105c \u201ecz\u0142owieka numer jeden\u201d na li\u015bcie \u015bciganych dzia\u0142aczy konspiracji lwowskiej Armii Krajowej.<\/span><\/p>\n

We wtorek, 16 marca 1948 roku oko\u0142o godziny 16.00, funkcjonariusze UB weszli do tamtejszego Banku Gospodarstwa Sp\u00f3\u0142dzielczego przy \u00f3wczesnej ulicy Magistrackiej, gdzie aresztowali pracuj\u0105cego przy okienku g\u0142\u00f3wnego ksi\u0119gowego – poszukiwanego przez nich Anatola D\u0119bskiego. <\/span><\/p>\n

Starszy pan, skromny urz\u0119dnik, wobec zatrzymania tak\u017ce jego rodziny przyzna\u0142 si\u0119, \u017ce jest ostatnim komendantem Okr\u0119gu Lw\u00f3w AK, podpu\u0142kownikiem Anatolem Sawickim ps. \u201eCybulski\u201d.<\/span><\/p>\n

Jednocze\u015bnie funkcjonariusze UB przeprowadzili szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 rewizj\u0119 w mieszkaniu Sawickich, mieszcz\u0105cym si\u0119 na pierwszym pi\u0119trze w Banku GS, gdzie przebywa\u0142a \u017cona i c\u00f3rka Anatola Sawickiego. Zabrali wszystkie zdj\u0119cia przedwojenne i z okresu wojny oraz dokumenty, w tym du\u017co fa\u0142szywek. C\u00f3rce uda\u0142o si\u0119 ukry\u0107 jedn\u0105 fa\u0142szywk\u0119 dokumentu ojca. Gdy przeszukiwano mieszkanie, Anatol Sawicki ca\u0142y czas by\u0142 przetrzymywany na parterze w banku, a po trwaj\u0105cej cztery godziny rewizji w mieszkaniu, zosta\u0142 przewieziony do siedziby Powiatowego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Lubaniu, gdzie by\u0142 przes\u0142uchiwany. <\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>

Anatol Sawicki, ostatnie jego zdj\u0119cie oznaczone sygnatur\u0105 WUBP 214\/48, wykonane przez WUBP we Wroc\u0142awiu. Fot. www.lubanski.eu<\/p><\/div>\n

P\u00f3\u017aniej (prawdopodobnie dopiero 23 marca 1948 r.) Anatola Sawickiego przewieziono do Wydzia\u0142u \u015aledczego Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa we Wroc\u0142awiu, gdzie zosta\u0142 poddany ci\u0119\u017ckiemu \u015bledztwu. Torturowany i bity w celu wymuszenia zezna\u0144, by\u0142 doprowadzony do takiego stanu, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 porusza\u0107 si\u0119 o w\u0142asnych si\u0142ach. <\/span><\/p>\n

Wed\u0142ug oficjalnego komunikatu, podczas jednego z przes\u0142ucha\u0144 w nocy z 8 na 9 sierpnia 1948 roku, nie mog\u0105c znie\u015b\u0107 dalszych tortur, wykorzysta\u0142 nieuwag\u0119 przes\u0142uchuj\u0105cych i wyskoczy\u0142 przez okno z trzeciego pi\u0119tra budynku, usi\u0142uj\u0105c pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo. W stanie agonalnym zosta\u0142 przewieziony do szpitala wojskowego, gdzie zmar\u0142 kilka godzin p\u00f3\u017aniej. <\/span><\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci najprawdopodobniej zosta\u0142 skatowany podczas przes\u0142uchania. Obra\u017cenia, kt\u00f3re stwierdzi\u0142 lekarz dokonuj\u0105cy obdukcji (\u017cebra wbite w w\u0105trob\u0119, rany po obcasach but\u00f3w na klatce piersiowej) wyklucza\u0142y upadek z wysoko\u015bci i wskazywa\u0142y na celowe maltretowanie. Potwierdza to relacja \u017cony, kt\u00f3ra widzia\u0142a cia\u0142o wydane do pochowania, oraz ogl\u0119dziny szcz\u0105tk\u00f3w, po przeprowadzonej ekshumacji w latach osiemdziesi\u0105tych.<\/span><\/p>\n


\nEpilog
\n<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

Ostatni komendant lwowskiej Armii Krajowej zosta\u0142 pochowany na cmentarzu \u015awi\u0119tej Rodziny we Wroc\u0142awiu. W 1987 roku, rodzina jego szcz\u0105tki przenios\u0142a na cmentarz w Wieluniu. Po\u015bmiertnie zrehabilitowano podpu\u0142kownika Anatola Sawickiego, uczyni\u0142 to S\u0105d Wojew\u00f3dzki we Wroc\u0142awiu 11 marca 1965 roku. Przywr\u00f3cono mu odznaczenia: Krzy\u017c Virtuti Militari V klasy oraz Srebrny Krzy\u017c Zas\u0142ugi (inne odznaczenia Anatola Sawickiego: Krzy\u017c Niepodleg\u0142o\u015bci – 1937 r., Krzy\u017c Walecznych -1920 r.). Postanowieniem prezydent RP z dnia 11 listopada 2006 r. o nadaniu order\u00f3w, odznaczono po\u015bmiertnie Anatola Sawickiego Krzy\u017cem Komandorskim z Gwiazd\u0105 Orderu Odrodzenia Polski.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>

Gr\u00f3b Anatola Sawickiego w Wieluniu. Fot. Grobonet.<\/p><\/div>\n

Tablice upami\u0119tniaj\u0105ce ostatniego komendanta Eksterytorialnego Okr\u0119gu Lwowskiego AK mo\u017cna zobaczy\u0107 we w Wroc\u0142awiu, Zielonej G\u00f3rze, Wieluniu i Lubaniu. <\/span><\/p>\n

Wroc\u0142aw i Zielona G\u00f3ra – <\/b>tablica upami\u0119tniaj\u0105ca pp\u0142k Anatola Sawickiego znajduje si\u0119 wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a pw. \u015awi\u0119tej Rodziny we Wroc\u0142awiu. Tablic\u0119 ods\u0142oni\u0119to 8 czerwca w 1997 roku. Drugi egzemplarz tablicy (duplikat) znajduje si\u0119 w ko\u015bciele w Zielonej G\u00f3rze. Tablice zaprojektowa\u0142a, wykona\u0142a i doprowadzi\u0142a do ich ods\u0142oni\u0119cia Joanna Domaszewska ps. \u201eHanka\u201d, \u201eJa\u015bka\u201d (ur. 06.07.1925 r. \u2013 zm. 12.10.2020 r.). Autorka tablic podczas wojny by\u0142a lwowsk\u0105 \u0142\u0105czniczk\u0105 i kurierk\u0105 AK. W ko\u0144cowej fazie Akcji \u201eBurza\u201d przeprowadzi\u0142a majora Anatola Sawickiego ps. \u201eM\u0142ot\u201d ze Starego Sio\u0142a do Lwowa. Po wojnie artystka rze\u017abiarka. Od 1980 roku wykonywa\u0142a nieodp\u0142atnie tablice i medale upami\u0119tniaj\u0105ce walk\u0119 \u017co\u0142nierzy AK, NIE, WiN.<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>

Tablica upami\u0119tniaj\u0105ca Anatola Sawickiego w ko\u015bciele
\u015awi\u0119tej Rodziny we Wroc\u0142awiu. Fot. Andrzej Powidzki<\/p><\/div>\n

Wielu\u0144 – <\/b>tablica upami\u0119tniaj\u0105ca Anatola Sawickiego znajduje si\u0119 przy wej\u015bciu g\u0142\u00f3wnym do ko\u015bcio\u0142a parafialnego pw. Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Wieluniu. Tablic\u0119 ods\u0142oni\u0119to w 1999 roku. <\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a>

Tablica upami\u0119tniaj\u0105ca Anatola Sawickiego na zewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a w Wieluniu.
Fot. www.nieobecni.com.pl<\/p><\/div>\n

Luba\u0144 –<\/b> tablica poni\u017cej upami\u0119tniaj\u0105ca pp\u0142k Anatola Sawickiego na budynku dawnego Banku Gospodarstwa Sp\u00f3\u0142dzielczego w Lubaniu, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 przy \u00f3wczesnej ul. Magistrackie 9 A, obecnie ulica Bankowa 9 A w Lubaniu. Tablic\u0119 ods\u0142oni\u0119to 1 marca 2013 roku. Fot. Andrzej Powidzki<\/i>.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Opracowa\u0142 Andrzej Powidzki
\n<\/i><\/span><\/strong>Wroc\u0142aw, 7 sierpnia 2026 r.<\/i><\/span><\/p>\n

\u0179R\u00d3D\u0141O:<\/b><\/i><\/span><\/span><\/p>\n

– Zeszyty historyczne WiN-u, nr 1. Rok I. marzec 1992;<\/span><\/span><\/p>\n

– Biuletyn Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, NR 1-2, stycze\u0144-luty 2008;<\/span><\/span><\/p>\n

– Ireneusz Caban, Zygmunt Ma\u0144kowski – Struktura terytorialna, organizacyjna, obsada personalna oraz kryptonimy lubelskiego okr\u0119gu<\/span><\/span><\/p>\n

Armii Krajowej, Rocznik Lubelski 8, 209-252 -1965;<\/span><\/span><\/p>\n

– Tomasz Balbus, Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce Po\u0142udniowo-Zachodniej (1945-1948), tom II;<\/span><\/span><\/p>\n

– Fundacja Genera\u0142 El\u017cbiety Zawackiej \u2013 Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej S\u0142u\u017cby Polek, teczka 2782\/WSK
\nDomaszewska Joanna ps. \u201eHanka\u201d i \u201eJa\u015bka\u201d;<\/span><\/span><\/p>\n

– www.ipn.gov.pl<\/a> <\/span><\/span><\/p>\n

– www.pl.wikipedia.org<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

– www.kresy24.pl<\/a> – tag \/dolny-slask\/; \/win\/; \/ub\/.<\/span><\/span><\/p>\n

– www.pl.linkfagang.org\/wiki\/Anatol_Sawicki<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

– www.wdolnymslasku.com\/2017\/07\/14<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

– www.lubanskii.eu\/1-03-komendant-anatol-sawicki-powroci-do lubania\/<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niniejszy artyku\u0142 przybli\u017ca sylwetk\u0119 i drog\u0119 \u017cycia, jak\u0105 wybra\u0142 podpu\u0142kownik Anatol Sawicki \u2013 ostatni komendant Eksterytorialnego Okr\u0119gu Lwowskiego AK-WIN (Armia Krajowa \u2013 Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107). Anatol Sawicki, sw\u00f3j los \u017cycia …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3281,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-3280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-powidzki-andrzej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3290,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3280\/revisions\/3290"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}