{"id":3350,"date":"2026-08-22T20:53:13","date_gmt":"2026-08-22T18:53:13","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=3350"},"modified":"2026-08-22T20:53:13","modified_gmt":"2026-08-22T18:53:13","slug":"pomnik-historii-przedwojenna-radiostacja-w-gliwicach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/08\/22\/pomnik-historii-przedwojenna-radiostacja-w-gliwicach\/","title":{"rendered":"Pomnik historii \u2013 przedwojenna radiostacja w Gliwicach"},"content":{"rendered":"<p align=\"JUSTIFY\"><strong><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pierwszym krajem, w kt\u00f3rym rozpocz\u0119to regularne nadawanie programu radiowego by\u0142y Stany Zjednoczone w 1920 roku. Dwa lata p\u00f3\u017aniej powsta\u0142o brytyjskie BBC. Pocz\u0105tki radiofonii niemieckiej to pa\u017adziernik 1923 roku, w\u00f3wczas prac\u0119 programow\u0105 podj\u0119\u0142a pierwsza rozg\u0142o\u015bnia znajduj\u0105ca si\u0119 w Berlinie. Natomiast pierwsz\u0105 audycj\u0119 na ziemiach polskich nadano 1 lutego 1925 roku na falach \u015brednich ze studia w Warszawie \u2013 by\u0142 to program eksperymentalny. 8 kwietnia 1926 roku Polskie Radio zacz\u0119\u0142o nadawa\u0107 sta\u0142y program radiowy. <\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pierwszymi nadawcami radiowymi by\u0142y firmy prywatne.<\/span><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3352\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice.jpg 751w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i><b>Szczypta o radiofonii na \u015al\u0105sku przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105<\/b><\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">Niemieckie firmy prywatne \u2013 regionalne towarzystwa radiofoniczne, dla usprawnienia swojego dzia\u0142ania powo\u0142a\u0142y w maju 1925 roku Towarzystwo Radiofoniczne Rzeszy (<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">Reich-Rundfunk-Gesellschaft \u2013 RRG<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">). Towarzystwo pe\u0142ni\u0142o rol\u0119 koordynatora, jednak wszystkie regionalne towarzystwa posiada\u0142y znaczn\u0105 autonomi\u0119 w zakresie przygotowania i nadawania program\u00f3w. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #000000;\">Natomiast pocz\u0105tki radiofonii niemieckiej na \u015al\u0105sku to 1924 rok, w\u00f3wczas we Wroc\u0142awiu (<\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">Breslau<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\">) powsta\u0142a sp\u00f3\u0142ka radiofoniczna \u2013 \u015al\u0105ska Rozg\u0142o\u015bnia Radiowa S.A. (<\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">Schlesische Funkstunde AG<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\">). <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #000000;\">Pierwsza stacja sp\u00f3\u0142ki zosta\u0142a uruchomiona w maju 1924 roku. Od 15 listopada 1925 roku tu\u017c przy granicy Polskiej, w Gliwicach, rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 stacja przeka\u017anikowa &#8211; pomocnicza (<\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">Nebensender Gleiwitz<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\">), kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym zadaniem by\u0142o rozszerzenie zasi\u0119gu wroc\u0142awskiej rozg\u0142o\u015bni (<\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">Reichssender Breslau<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\">) na wschodnie tereny niemieckiego \u015al\u0105ska oraz zachodnie ziemie polskie. Dzi\u0119ki temu realizowano informacyjne i propagandowe cele radiofonii Rzeszy, docieraj\u0105c z programem radiowym r\u00f3wnie\u017c do mniejszo\u015bci niemieckiej zamieszkuj\u0105cej polsk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #000000;\">W tym miejscu pragn\u0119 doda\u0107, \u017ce 4 grudnia 1927 roku oficjalnie rozpocz\u0119\u0142a funkcjonowanie regionalna Rozg\u0142o\u015bnia Polskiego Radia w Katowicach &#8211; trzecia po krakowskiej i pozna\u0144skiej. Utworzenie polskiej rozg\u0142o\u015bni, na uzyskanym w powstaniach i plebiscytach \u015al\u0105sku, by\u0142o kwesti\u0105 walki o \u201erz\u0105d dusz\u201d. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">Du\u017cy, dwukondygnacyjny budynek do u\u017cytku radiostacji w Gliwicach wzniesiono przy obecnej ulicy Radiowej <\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">(<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">po wojnie zosta\u0142 zaadaptowany na plac\u00f3wk\u0119 medyczn\u0105 i funkcjonowa\u0142 jako Szpital Miejski Nr 3<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">). W budynku znalaz\u0142a si\u0119 stacja nadawcza oraz rozg\u0142o\u015bnia, a tak\u017ce mieszkania dla obs\u0142ugi. Po obu szczytowych stronach budynku posadowiono dwie stalowe wie\u017ce o wysoko\u015bci 75 metr\u00f3w, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi rozpi\u0119to anten\u0119 nadawcz\u0105 (<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">antena pozioma<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">).<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_3353\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3353\" class=\"size-large wp-image-3353\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice2-700x502.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"502\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice2-700x502.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice2-280x201.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice2-150x108.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice2-768x550.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice2.jpg 953w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3353\" class=\"wp-caption-text\">Gliwice \u2013 Budynek stacji nadawczej z wie\u017cami, przy ul. Radiowej.<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W 1935 roku dokonano zasadniczej modernizacji stacji nadawczej w Gliwicach. Wybudowano zupe\u0142nie now\u0105 stacj\u0119 nadawcz\u0105 na obrze\u017cach miasta, przy ul. Tarnog\u00f3rskiej. Budowa nowej stacji nadawczej radiostacji oddalonej od budynku rozg\u0142o\u015bni przy ul. Radiowej o oko\u0142o 4 kilometry, wymuszona by\u0142a wzgl\u0119dami technicznymi. Chodzi\u0142o przede wszystkim o unikni\u0119cie zak\u0142\u00f3ce\u0144 powodowanych urz\u0105dzeniami studyjnymi \u2013 silne pola elekromagnetyczne stacji nadawczej, a tak\u017ce u\u017cyciem nowego systemu antenowego, co wymaga\u0142o wi\u0119kszego terenu otwartego.<\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_3354\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3354\" class=\"size-large wp-image-3354\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice3-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice3-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice3-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice3-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice3-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice3.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3354\" class=\"wp-caption-text\">Gliwice 2022 r.\u2013 Zabytkowy budynek stacji nadawczej, ul. Tarnog\u00f3rska.<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Od tej pory gliwicka radiostacja sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z dw\u00f3ch obiekt\u00f3w. Studio z profesjonalnymi mikrofonami spikerskimi pozostawiono przy ul. Radiowej, natomiast przy ul. Tarnog\u00f3rskiej ulokowano urz\u0105dzenia nadawcze. Obiekt \u2013 zesp\u00f3\u0142 mieszkalno-techniczny nowej radiostacji sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech budynk\u00f3w, w dw\u00f3ch znajdowa\u0142y si\u0119 mieszkania personelu, a trzeci zawiera\u0142 urz\u0105dzenia techniczne stacji nadawczej.<\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_3355\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3355\" class=\"size-large wp-image-3355\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice4-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice4-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice4-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice4-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice4-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice4.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3355\" class=\"wp-caption-text\">Zabytkowe budynki zespo\u0142u mieszkalno-technicznego radiostacji gliwickiej.<br \/>Dzi\u015b Muzeum w Gliwicach \u2013 Oddzia\u0142 Radiostacja Gliwice.<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_3356\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3356\" class=\"size-large wp-image-3356\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice5-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice5-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice5-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice5-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice5-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice5.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3356\" class=\"wp-caption-text\">Zabytkowa wie\u017ca antenowa, b\u0119d\u0105ca dzi\u015b najwy\u017csz\u0105 drewnian\u0105 budowl\u0105 w Europie.<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">W pewnej odleg\u0142o\u015bci, oko\u0142o 100 metr\u00f3w od zespo\u0142u mieszkalno &#8211; technicznego postawiono wie\u017c\u0119 antenow\u0105 o wysoko\u015bci 111 metr\u00f3w z drewna modrzewia syberyjskiego, szczeg\u00f3lnie odpornego na szkodniki i czynniki atmosferyczne. Belki po\u0142\u0105czono (<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">skr\u0119cono<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">) ponad 16 tysi\u0105cami mosi\u0119\u017cnych \u015brub r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci. W wie\u017cy zawieszono link\u0119 d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 110 metr\u00f3w, czyli anten\u0119 pionow\u0105 (<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">\u015bredniofalow\u0105<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">) o lepszych ni\u017c antena pozioma parametrach emisyjnych. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wieczorami emitowane z Gliwic audycje, dzi\u0119ki du\u017co lepszej propagacji \u015brednich fal radiowych, by\u0142y s\u0142yszalne w ca\u0142ej Europie, a noc\u0105 mog\u0142y dociera<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"> <span style=\"font-size: medium;\">nawet do Nowej Zelandii i Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki. Nowa radiostacja retransmitowa\u0142a audycje rozg\u0142o\u015bni wroc\u0142awskiej, przesy\u0142ane kablem ze starego studia przy ul. Radiowej. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Stacja nadawcza przy ul. Radiowej wraz z dwiema wie\u017cami antenowymi zosta\u0142a zlikwidowana w latach 1936\u20131937. Pozostaj\u0105ca tam rozg\u0142o\u015bnia, steruj\u0105ca prac\u0105 stacji nadawczej, zosta\u0142a znacznie rozbudowana oraz zmodernizowana. Rozg\u0142o\u015bnia te\u017c poddana zosta\u0142a silnej centralnej propagandzie hitlerowskiej i pozbawiana stopniowo program\u00f3w lokalnych.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice6.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-3357 alignleft\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice6-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice6-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice6-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice6-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice6-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice6.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<div id=\"attachment_3358\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice7.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3358\" class=\"size-large wp-image-3358\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice7-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice7-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice7-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice7-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice7-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice7.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3358\" class=\"wp-caption-text\">Wej\u015bcie do budynku stacji nadawczej przy ul. Tarnog\u00f3rskiej<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>Nad wej\u015bciem do budynku stacji nadawczej widoczna jest p\u0142askorze\u017aba na czerwonym piaskowcu, kt\u00f3ra przedstawia Jowisza, w mitologii rzymskiej b\u00f3g nieba, burzy i deszczu (pospolicie uto\u017csamiany z greckim Zeusem). Jowisz w prawej r\u0119ce dzier\u017cy \u201epioruny\u201d i nads\u0142uchuje \u201efal\u201d radiowych. Autorem rze\u017aby jest prawdopodobnie niemiecki gliwicki artysta rze\u017abiarz Hanns Breitenbach (1890-1945). <\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Niemcy szybciej ni\u017c inne pa\u0144stwa spostrzeg\u0142y, \u017ce m\u0142oda jeszcze technika radiowa stwarza nieograniczone wr\u0119cz mo\u017cliwo\u015bci oddzia\u0142ywania propagandowego. Rozbudowa radiowego imperium III Rzeszy sz\u0142a w trzech kierunkach: obj\u0119cia ca\u0142ej Rzeszy mo\u017cliwie g\u0119st\u0105 sieci\u0105 radiow\u0105; stworzenia \u017cywej \u0142\u0105czno\u015bci mi\u0119dzy Rzesz\u0105 a mniejszo\u015bciami niemieckimi za granic\u0105; oddzia\u0142ywania na ludno\u015b\u0107 kraj\u00f3w b\u0119d\u0105cych celem ekspansji hitlerowskiej.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #000000;\">Rzesza dokona\u0142a w tej dziedzinie szczeg\u00f3lnie w okresie poprzedzaj\u0105cym wybuch II wojny \u015bwiatowej du\u017cego \u201eskoku\u201d. W okresie 1928 &#8211; 1937 Niemcy dysponowa\u0142y 25 rozg\u0142o\u015bniami. W 1939 roku ich liczba wzros\u0142a do 36. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i><b>Po II wojnie \u015bwiatowej<\/b><\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Radiostacja gliwicka szcz\u0119\u015bliwie przetrwa\u0142a wojn\u0119, a tak\u017ce wkroczenie do Gliwic w styczniu 1945 roku \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej. 25 maja 1945 roku obiekt zosta\u0142 przekazany Polakom. Rozg\u0142o\u015bnie polskie w regionie zosta\u0142y zniszczone przez wycofuj\u0105cych si\u0119 Niemc\u00f3w. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Radiostacja gliwicka po remoncie, od 23 pa\u017adziernika 1945 roku, rozpocz\u0119\u0142a nadawanie programu Polskiego Radia Katowice. W latach 1950 &#8211; 1956 nadajnik wykorzystywany by\u0142, jako tzw. zag\u0142uszarka polskoj\u0119zyczna rozg\u0142o\u015bni zza \u017celaznej kurtyny, takich jak: Radio Wolna Europa, BBC czy G\u0142os Ameryki. Po wydarzeniach \u201eCzerwca 1956\u201d komunistyczne w\u0142adze w ramach pozornych ust\u0119pstw na rzecz spo\u0142ecze\u0144stwa zakaza\u0142y zag\u0142uszania zachodnich stacji radiowych z terytorium Polski &#8211; \u201ezag\u0142uszarki\u201d przeniesiono do Czechos\u0142owacji. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">W\u00f3wczas zlikwidowano Radiostacj\u0119 Gliwice, a powsta\u0142a na jej bazie jednostka (<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">Grupa Remontowa &#8211; Monta\u017cowa<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">), zaj\u0119\u0142a si\u0119 produkcj\u0105 nadajnik\u00f3w \u015bredniofalowych dla rozg\u0142o\u015bni regionalnych w Polsce, natomiast wie\u017c\u0119 wykorzystywano do pr\u00f3b emisyjnych do 1967 roku. W kolejnych latach obiekt s\u0142u\u017cy\u0142 r\u00f3\u017cnym celom, zw\u0142aszcza dla realizacji projekt\u00f3w telewizji. W 2002 roku Telekomunikacja Polska SA odsprzeda\u0142a ca\u0142y kompleks miastu Gliwice.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_3359\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice8.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3359\" class=\"size-large wp-image-3359\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice8-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice8-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice8-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice8-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice8-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice8.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3359\" class=\"wp-caption-text\">Sala nadajnika &#8211; nadajnik radiowy Lorenz.<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i><b>Stan obecny<\/b><\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">W 2005 roku obiekt radiostacji gliwickiej przy ulicy Tarnog\u00f3rskiej 129 wszed\u0142 w posiadanie Muzeum w Gliwicach. Radiostacja Gliwice s\u0142u\u017cy celom edukacyjnym, jako miejsce historyczne, w kt\u00f3rym zachowa\u0142o si\u0119 niemal kompletne oprzyrz\u0105dowanie techniczne dawnej stacji nadawczej, z urz\u0105dzeniami wyprodukowanymi w 1935 roku przez firmy: Lorenz, Telefunken oraz Siemens&amp;Halske AG. Jest tak\u017ce oryginalna drewniana wie\u017ca antenow\u0105 wzniesiona w 1935 roku przez przedsi\u0119biorstwo budowlane Christoph&amp;Unmack maj\u0105ce siedzib\u0119 w Niesky (<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">dzi\u015b dzielnica G<\/span><\/span><span style=\"font-size: small;\">\u00f6rlitz<\/span><span style=\"font-size: medium;\">). <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Nadajnik radiowy wyprodukowany w 1935 roku przez firm\u0119 Lorenz z Berlina, stanowi\u0142 najwa\u017cniejsze urz\u0105dzenie gliwickiej radiostacji. Pracowa\u0142 na falach \u015brednich, w oparciu o dziewi\u0119\u0107 triod nadawczych firmy Telefunken \u2013 nie zachowa\u0142a si\u0119 \u017cadna z tych lamp. Nadajnik wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ze sto\u0142em kontrolnym oraz urz\u0105dzeniami steruj\u0105cymi i kontrolnymi znajduj\u0105cymi si\u0119 po przeciwnej stronie sali nadajnika. Zasilanie stanowi\u0142 system zasilania energetycznego: transformatory, prostowniki rt\u0119ciowe i motorowe przetworniki napi\u0119cia mieszcz\u0105ce si\u0119 w maszynowni, oddzielonej od sali nadajnika szklan\u0105, d\u017awi\u0119koch\u0142onn\u0105 kurtyn\u0105. <\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_3360\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice9.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3360\" class=\"size-large wp-image-3360\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice9-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice9-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice9-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice9-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice9-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice9.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3360\" class=\"wp-caption-text\">Sala nadajnika &#8211; st\u00f3\u0142 kontrolny.<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Sterowanie stacj\u0105 nadawcz\u0105 odbywa\u0142o si\u0119 przy pomocy sto\u0142u kontrolnego. Pracowa\u0142 przy nim dy\u017curny technik radiowy. To tutaj za\u0142\u0105czano stacj\u0119, regulowano jej parametry, a tak\u017ce kontrolowano przebieg pracy nadajnika. St\u00f3\u0142 kontrolny wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ponadto z zespo\u0142em sterowania i kontroli &#8211; g\u0142o\u015bnikiem kontrolnym oraz panelem sygnalizacyjnym znajduj\u0105cym si\u0119 na \u015bcianie nad nadajnikiem. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Zesp\u00f3\u0142 sterowania i kontroli, to rozbudowany uk\u0142ad elektryczny zawieraj\u0105cy kilka tysi\u0119cy element\u00f3w wyprodukowanych przez firmy: Lorenz, Telefunken oraz Siemens&amp;Halske. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z dziewi\u0119ciu segment\u00f3w, do dzi\u015b zachowa\u0142o si\u0119 siedem z nich. Opr\u00f3cz funkcji kontrolno-pomiarowych, sterowa\u0142 nadajnikiem i by\u0142 \u015bci\u015ble powi\u0105zany ze sto\u0142em kontrolnym. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pierwszy segment zawiera\u0142 tylko uk\u0142ady zasilania, drugi zawiera\u0142 dwa wzmacniacze stacyjne, wyj\u015bciowe oraz pole komutacyjne. Trzeci i czwarty segment stanowi\u0142y zesp\u00f3\u0142 nadzoru. Pi\u0105ty to segment pomiarowy. W segmentach sz\u00f3stym i si\u00f3dmym znajdowa\u0142 si\u0119 modulator. Nie zachowa\u0142 si\u0119 segment \u00f3smy, kt\u00f3ry obs\u0142ugiwa\u0142 generator wielkiej cz\u0119stotliwo\u015bci i dziewi\u0105ty, pe\u0142ni\u0105cy rol\u0119 synchronizacyjn\u0105 do zdalnej regulacji generator\u00f3w wysokiej cz\u0119stotliwo\u015bci w stacjach \u015al\u0105skiej Fali Wsp\u00f3lnej (<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">Schlesische Gleichwelle<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">). <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice10.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-3361 alignleft\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice10-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice10-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice10-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice10-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice10-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice10.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<div id=\"attachment_3362\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice11.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3362\" class=\"size-large wp-image-3362\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice11-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice11-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice11-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice11-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice11-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice11.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3362\" class=\"wp-caption-text\">Elementy sto\u0142u kontrolnego, z le\u017c\u0105ca na nim \u015brub\u0105 mosi\u0119\u017cn\u0105, jakimi skr\u0119cone s\u0105 elementy konstrukcji wie\u017cy antenowej.<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Z zachowanych element\u00f3w uwag\u0119 zwraca licznik b\u0142yskawic (<\/span><span style=\"font-size: small;\">Blitzz\u00e4hler<\/span><span style=\"font-size: medium;\">). Znajduje si\u0119 w trzecim segmencie. Nale\u017ca\u0142 on do zespo\u0142u urz\u0105dze\u0144 detektora burzy, kt\u00f3ry informowa\u0142 personel o zbli\u017caniu si\u0119 wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych. Wy\u0142adowania by\u0142y odbierane przez uk\u0142ad elektryczny modu\u0142u na zewn\u0119trznej \u015bcianie budynku umieszczonego od strony wie\u017cy nadawczej. Stamt\u0105d impulsy dociera\u0142y do licznika b\u0142yskawic. Urz\u0105dzenie wydawa\u0142o d\u017awi\u0119k-cykni\u0119cia, s\u0142yszane przez obs\u0142ug\u0119. W\u00f3wczas przy pomocy mikrofonu technicznego tzw. burzowego, informowano s\u0142uchaczy, \u017ce z powodu burzy nast\u0105pi chwilowa przerwa w emisji programu. Ponadto przypominano o obowi\u0105zku od\u0142\u0105czenia i uziemienia anteny radioodbiornika. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 spe\u0142nia\u0142 przycisk antena. Wciskaj\u0105c go mo\u017cna by\u0142o zdalnie od\u0142\u0105czy\u0107 anten\u0119 od nadajnika i r\u00f3wnocze\u015bnie j\u0105 uziemi\u0107. Korzystano z tego w przypadku zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 burzy, poniewa\u017c wy\u0142adowania atmosferyczne mog\u0142y by\u0107 szkodliwe dla drewnianej konstrukcji wie\u017cy antenowej i mog\u0142y te\u017c spali\u0107 nadajnik. Antena stawa\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas odgromnikiem, chroni\u0105cym przed piorunami. Nie mo\u017cna by\u0142o wtedy jednak nadawa\u0107 sygna\u0142u radiowego.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Sygna\u0142 ka\u017cdej audycji przesy\u0142any by\u0142 do stacji nadawczej ze studia mikrofonowego przy ul. Radiowej kablem koncentrycznym. Emisja programu by\u0142a ci\u0105gle nadzorowana przez personel techniczny, a wszelkie odchylenia parametr\u00f3w od norm na bie\u017c\u0105co korygowano. <\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_3363\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice12.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3363\" class=\"size-large wp-image-3363\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice12-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice12-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice12-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice12-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice12-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice12.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3363\" class=\"wp-caption-text\">Sala nadajnika \u2013 zesp\u00f3\u0142 sterowania i kontroli<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Aktualnie nadawana audycja by\u0142a odtwarzana przez du\u017cy g\u0142o\u015bnik kontrolny, na zdj\u0119ciu widoczny po lewej stronie zespo\u0142u. G\u0142o\u015bnik umo\u017cliwia\u0142 ocen\u0119 jako\u015bci sygna\u0142u w kilku r\u00f3\u017cnych miejscach radiostacji. W ten spos\u00f3b mo\u017cliwa by\u0142a ocena jako\u015bci d\u017awi\u0119ku audycji i pracy ca\u0142ej stacji.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice13.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3364\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice13-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice13-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice13-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice13-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice13-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/RadiostacjaGliwice13.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">W 2017 roku Radiostacja Gliwice zosta\u0142a wpisana na list\u0119 Pomnik\u00f3w Historii, na kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 obiekty o szczeg\u00f3lnych warto\u015bciach materialnych i niematerialnych dla dziedzictwa kulturowego Polski. Radiostacja Gliwice le\u017cy r\u00f3wnie\u017c na Szlaku Zabytk\u00f3w Techniki Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego, kt\u00f3ry jest cz\u0119\u015bci\u0105 Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemys\u0142owego (<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: small;\">ERIH<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">).<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong><span style=\"color: #000000; font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Andrzej Powidzki<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: xx-small;\"><i><b>\u0179R\u00d3D\u0141O:<br \/>\n<\/b><\/i><\/span><span style=\"font-size: xx-small;\">&#8211; Wizyta autora w Oddziale Radiostacja \u2013 Muzeum Gliwice;<br \/>\n&#8211; <a href=\"http:\/\/www.muzeum.gliwice.pl\">www.muzeum.gliwice.pl<\/a>;<br \/>\n&#8211; <a href=\"http:\/\/www.zabytkitechniki.pl\">www.zabytkitechniki.pl<\/a>;<br \/>\n&#8211; <a href=\"http:\/\/www.gliwice.eu\">www.gliwice.eu<\/a>;<br \/>\n&#8211; <a href=\"http:\/\/www.pl.wikipedia.org\">www.pl.wikipedia.org<\/a>.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pierwszym krajem, w kt\u00f3rym rozpocz\u0119to regularne nadawanie programu radiowego by\u0142y Stany Zjednoczone w 1920 roku. Dwa lata p\u00f3\u017aniej powsta\u0142o brytyjskie BBC. Pocz\u0105tki radiofonii niemieckiej to pa\u017adziernik 1923 roku, w\u00f3wczas prac\u0119 <span class=\"excerpt-dots\">&hellip;<\/span> <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/08\/22\/pomnik-historii-przedwojenna-radiostacja-w-gliwicach\/\"><span class=\"more-msg\">Czytaj dalej &rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3356,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-3350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-powidzki-andrzej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3350"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3365,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3350\/revisions\/3365"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}