{"id":336,"date":"2025-04-10T13:45:36","date_gmt":"2025-04-10T11:45:36","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=336"},"modified":"2025-12-29T20:55:45","modified_gmt":"2025-12-29T19:55:45","slug":"ze-slowem-po-slowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/04\/10\/ze-slowem-po-slowie\/","title":{"rendered":"Ze S\u0142owem po S\u0142owie"},"content":{"rendered":"

Wspomnienia. Wojciech W. Zaborowski<\/b><\/span><\/p>\n

Ze S\u0142owem po S\u0142owie<\/b><\/span><\/p>\n

Jeste\u015bmy r\u00f3wie\u015bnikami! Niech \u017cyj\u0105 sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciolatki! Wroc\u0142awskie <\/span>S\u0142owo Polskie<\/i><\/span> ujrza\u0142o \u015bwiat\u0142o dzienne w 1945 roku, ja par\u0119 lat wcze\u015bniej, w 1942. C\u00f3\u017c znaczy tych par\u0119 lat r\u00f3\u017cnicy! I mimo i\u017c oficjalne zapoznanie nast\u0105pi\u0142o wiele lat p\u00f3\u017aniej, zauroczenie pozosta\u0142o do dzisiaj.<\/span><\/p>\n

Jest prze\u0142om lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i siedemdziesi\u0105tych. Niespodziewanie z powod\u00f3w rodzinnych musz\u0119 si\u0119 przeprowadzi\u0107 z Warszawy do Wroc\u0142awia. Na przeniesienie s\u0142u\u017cbowe nie ma co liczy\u0107, szukam na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 nowego miejsca pracy. Mo\u017ce w <\/span>S\u0142owie<\/i><\/span>? Redaktor <\/span>Roman Karpi\u0144ski<\/u><\/span><\/span><\/a> nie ma nic przeciwko temu, ale…: \u201epo pierwsze, to nie mamy wolnych etat\u00f3w, bo w\u0142a\u015bnie przyj\u0119li\u015bmy do redakcji troch\u0119 ambitnej m\u0142odzie\u017cy, na przyk\u0142ad pani\u0105 redaktor Ew\u0119 Trusiewicz, po drugie, to ja pana nie znam i warto najpierw sprawdzi\u0107, czy pan umie pisa\u0107, no i jak ju\u017c koniecznie, to mo\u017ce pan na pr\u00f3b\u0119 sp\u0142odzi par\u0119 komentarzy politycznych do mego wgl\u0105du?\u201d<\/span><\/p>\n

Nieee… Grzecznie podzi\u0119kowa\u0142em za po\u015bwi\u0119cony mi czas i wyl\u0105dowa\u0142em u red. <\/span>Ryszarda Ska\u0142y<\/u><\/span><\/span><\/a> jako wsp\u00f3\u0142pracownik <\/span>Wieczoru Wroc\u0142awia<\/i><\/span>. Ten, co prawda, r\u00f3wnie\u017c nie mia\u0142 pustych etat\u00f3w, ale zostawi\u0142 mi woln\u0105 r\u0119k\u0119 w dobieraniu tematyki. Mog\u0142em si\u0119 skoncentrowa\u0107 na kulturze i sprawach miejskich.<\/span><\/p>\n

Tak to, dziel\u0105c czas mi\u0119dzy inne miejsca mej pracy: Oper\u0119 Wroc\u0142awsk\u0105, Dolno\u015bl\u0105skie Towarzystwo Muzyczne, IX Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce przy ul. Piotra Skargi i <\/span>Wiecz\u00f3r<\/i><\/span>, doczeka\u0142em dnia, gdy w progi liceum wst\u0105pi\u0142 kurier niezwyk\u0142y od naczelnego redaktora <\/span>S\u0142owa<\/i><\/span> Zygmunta Paprotnego<\/u><\/span><\/span><\/a> z propozycj\u0105 nie do odrzucenia, bym przyj\u0105\u0142 prac\u0119 jako etatowy dziennikarz <\/span>S\u0142owa Polskiego<\/i><\/span>. W czasie rozmowy z naczelnym us\u0142ysza\u0142em, \u017ce czyta moje teksty w<\/span> Wieczorze Wroc\u0142awia<\/i><\/span> i poniewa\u017c dysponuje wolnymi miejscami, zaprasza mnie, bym zosta\u0142 cz\u0142onkiem jego zespo\u0142u redakcyjnego. I \u2013 co najwa\u017cniejsze \u2013 gwarantuje mi etat w dziale kultury, gdy tylko poznam troch\u0119 bli\u017cej prac\u0119 redakcyjn\u0105, a wi\u0119c drukarni\u0119, dzia\u0142y informacyjne: terenowy i miejski itp.<\/span><\/p>\n

Tak nagle i niespodziewanie zwi\u0105za\u0142em si\u0119 na pocz\u0105tku lat siedemdziesi\u0105tych ze <\/span>S\u0142owem<\/i><\/span>. Pozna\u0142em wtedy wspania\u0142ych koleg\u00f3w: Les\u0142awa Millera, kt\u00f3ry \u017cyczliwie i cierpliwie udziela\u0142 mi wskaz\u00f3wek, jak post\u0119powa\u0107, by nie tylko nie zagubi\u0107 si\u0119 w niecodziennym redakcyjnym bycie, ale zyska\u0107 uznanie i sympati\u0119 \u015brodowiska; <\/span>Konrada Makoho\u0144skiego<\/u><\/span><\/span><\/a>, kt\u00f3ry by\u0107 mo\u017ce z za\u015bwiat\u00f3w u\u015bmiecha si\u0119, gdy mu teraz przypominam, jak to w pierwszych dniach mojej pracy pokazywa\u0142 mi sw\u00f3j kajecik, informuj\u0105c, ile to \u2013 i w jaki spos\u00f3b \u2013 informacji nale\u017cy zebra\u0107 w tzw. terenie, gdy wyje\u017cd\u017ca si\u0119 poza Wroc\u0142aw. Szef dzia\u0142u terenowego, sympatyczny red. Jerzy Bia\u0142ow\u0105s, by\u0142 pod tym wzgl\u0119dem bardziej lakoniczny. Pokaza\u0142 mi grube zszywki dziennika, pukn\u0105\u0142 palcem w ostatni\u0105 stron\u0119, terenow\u0105, i stwierdzi\u0142: \u201eJak pan to przeczyta, to niech pan pisze podobnie, tylko lepiej\u201d.<\/span><\/p>\n

Tak wygl\u0105da\u0142 m\u00f3j pierwszy dzie\u0144 pracy w redakcji. Czy\u017c mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce tak poinstruowany, w czasie licznych p\u00f3\u017aniejszych spotka\u0144 z czytelnikami, na pytanie, co trzeba zrobi\u0107, \u017ceby pisa\u0107, odpowiada\u0142em, nawi\u0105zuj\u0105c nie\u015bwiadomie do stylu wypowiedzi naszego wieloletniego kolegi, dziennikarza i aforysty, Henryka Jagodzi\u0144skiego \u201eTrzeba mie\u0107 kartk\u0119 papieru, d\u0142ugopis i umiej\u0119tno\u015b\u0107 stawiania liter\u201d. \u201eAle j a k to zrobi\u0107, by umie\u0107 pisa\u0107?\u201d, dopytywali si\u0119 niezaspokojeni s\u0142uchacze. \u201eA… to ju\u017c zupe\u0142nie inne pytanie\u201d \u2013 odpowiada\u0142em. U\u015bmiecham si\u0119 dzi\u015b do Twego ducha, Jurku, w podzi\u0119ce za m\u0105dro\u015b\u0107 post\u0119powania z nowicjuszem. Bo je\u015blibym nie potrafi\u0142 sam sprosta\u0107 dziennikarskim wymogom, \u017cadna nauka nic by nie pomog\u0142a. Jak pisa\u0142 Julian Tuwim: \u201eJe\u015bli nie potrafisz, nie pchaj si\u0119 na afisz!\u201d<\/span><\/p>\n

Niezapomniane <\/span>S\u0142owo<\/i><\/span>, niezapomniana, kole\u017ce\u0144ska atmosfera, niezapomniane Kole\u017canki i Koledzy. Jak nie wspomnie\u0107 \u00f3wczesnego zast\u0119pc\u0119 sekretarza redakcji, red. Henryka Czeka\u0144skiego? Anegdoty, kt\u00f3rych jest g\u0142\u00f3wnym bohaterem, tworzy\u0107 b\u0119d\u0105 opas\u0142y tom, bo nie w\u0105tpi\u0119, \u017ce doczeka si\u0119 oddzielnej publikacji. Taki orygina\u0142! Towarzystwa abstynent\u00f3w na og\u00f3\u0142 unika\u0142, tote\u017c pewnego razu, gdy by\u0142em ju\u017c w dziale miejskim, mocno roze\u017ali\u0142 go m\u00f3j krytyczno-ironiczny felieton o budowlanych zatytu\u0142owany \u201eChod\u017amy Felek na kufelek\u201d. Redakcja mie\u015bci\u0142a si\u0119 wtedy przej\u015bciowo przy ul. Ruskiej. W gmachu odbywa\u0142 si\u0119 remont, a nasi budowniczowie zamiast na rusztowaniach, sp\u0119dzali czas w mieszcz\u0105cym si\u0119 na parterze barze. Nie musia\u0142em si\u0119 specjalnie wysila\u0107 w poszukiwaniu tematu, ale nie o to mia\u0142 pretensj\u0119 lubiany przez wszystkich Henio. \u201cJak pan m\u00f3g\u0142 t a k o nich napisa\u0107, przecie\u017c i pan pije!\u201d \u2013 rzuci\u0142 mi na schodach prosto w twarz. \u201cTak \u2013 odpowiedzia\u0142em \u2013 ale ja nie musz\u0119 sta\u0107 na rusztowaniach\u201d. I nie czekaj\u0105c na ripost\u0119, czmychn\u0105\u0142em, co \u017cywo. Nie przeszkodzi\u0142o to, \u017ce rozumieli\u015bmy si\u0119 dobrze, nie tylko przy klubowym barze.<\/span><\/p>\n

Mia\u0142em jednak i bardziej udane interwencyjne kawa\u0142ki prasowe. W dziale terenowym kilkakrotnie zamieszcza\u0142em alarmuj\u0105ce teksty o… rozpadaj\u0105cej si\u0119 coraz bardziej muszli klozetowej na dworcu w Zgorzelcu. Efekt by\u0142 taki, \u017ce kt\u00f3rego\u015b razu, gdy przyby\u0142em do tego nadgranicznego miasta, zamiast muszli zasta\u0142em zamkni\u0119te na g\u0142ucho drzwi toalety. Krytyka pomog\u0142a, toaleta przesta\u0142a by\u0107 problemem, problemem sta\u0142o si\u0119 co innego. A wiedz\u0105cy wszystko red. Micha\u0142 \u017bywie\u0144, kt\u00f3ry od wiek\u00f3w i na wieki by\u0142, jest i b\u0119dzie <\/span>S\u0142owem<\/i><\/span>, skwitowa\u0142 kr\u00f3tko zapa\u0142 m\u0142odszego kolegi, gdy chcia\u0142em po raz n-ty opisa\u0107 nabrzmia\u0142\u0105 spraw\u0119: \u201ePanie kolego, jak d\u0142ugo jeszcze b\u0119dziemy pisa\u0107 o tym g… problemie?\u201d Mia\u0142 racj\u0119, wa\u017cniejsze by\u0142y inne sprawy, tyle \u017ce nie zawsze mo\u017cna by\u0142o o nich pisa\u0107. Ale to ju\u017c nie jego wina!<\/span><\/p>\n

Nie mo\u017cna by\u0142o pisa\u0107, a raczej, mo\u017cna by\u0142o, tyle \u017ce na opak, o tym, jak to lokalne w\u0142adze troszcz\u0105 si\u0119 o kultur\u0119 i zabytki. Wyobra\u017cam sobie, co prze\u017cywa\u0142a moja wspania\u0142a szefowa dzia\u0142u kultury red. Zofia Fr\u0105ckiewicz, gdy otrzyma\u0142a pewnego razu polecenie s\u0142u\u017cbowe, by napisa\u0142a tekst opiewaj\u0105cy trosk\u0119 w\u0142adz o zabytki architektoniczne Wroc\u0142awia. A by\u0142 to akurat okres, gdy troska owa objawi\u0142a si\u0119… zburzeniem zabytkowych, \u015bredniowiecznych m\u0142yn\u00f3w \u015bw. Klary, kt\u00f3re to wydarzenie rozp\u0119ta\u0142o istny atak ca\u0142ej sto\u0142ecznej prasy kulturalnej na wroc\u0142awskich burzymurk\u00f3w. Lokalne w\u0142adze nakaza\u0142y redakcjom napisa\u0107 co\u015b zupe\u0142nie odwrotnego. Red. Zofia Fr\u0105ckiewicz wysz\u0142a z tego obronn\u0105 r\u0119k\u0105, ale nie ka\u017cdy mia\u0142 tyle odwagi i hartu, co ona.<\/span><\/p>\n

Mija\u0142y lata. I s\u0142owo daj\u0119, \u017ce <\/span>S\u0142owo<\/i><\/span> towarzyszy\u0142o mi r\u00f3wnie\u017c i towarzyszy w czasie pobytu poza granicami Polski. W ciemnych latach osiemdziesi\u0105tych, gdy administracyjne decyzje uniemo\u017cliwia\u0142y mnie i wielu innym odwiedzanie kraju, w wychodz\u0105cym we Frankfurcie nad Menem <\/span>Przegl\u0105dzie Tygodnia,<\/i><\/span> inspirowany aforystyk\u0105 Henryka Jagodzi\u0144skiego, wieloletniego dostawcy aforyzm\u00f3w do <\/span>S\u0142owa<\/i><\/span> i mego serdecznego przyjaciela zarazem, drukowa\u0142em we wspomnianym pi\u015bmie jako Adalbertus Prosilvarius tzw. z\u0142ote my\u015bli zatytu\u0142owane \u201ePo-s\u0142owie\u201d, przy czym \u201es\u0142owo\u201d pisane by\u0142o kursyw\u0105. Bo to by\u0142 dla mnie czas po \u201emoim\u201d s\u0142owie, wyraz t\u0119sknoty za <\/span>S\u0142owem Polskim<\/i><\/span>. Nawet nie wie red. Romuald Gomerski, by\u0142y naczelny, jak wielk\u0105 rado\u015bci\u0105, terapi\u0105 przeciwko nostalgii, by\u0142a dla mnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 drukowania po latach w tej gazecie moich korespondencji z zagranicy. Pozosta\u0142em wierny <\/span>S\u0142owu<\/i><\/span> \u2013 jestem z nim przecie\u017c po s\u0142owie. A co do Wroc\u0142awia, ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce gdy w miesi\u0119cznych odst\u0119pach odwiedzam to miasto wiecznej m\u0142odo\u015bci, wita mnie coraz bardziej strojne. Wroc\u0142aw ro\u015bnie, jak na dro\u017cd\u017cach \u2013 i dzi\u015b to zdanie mo\u017ce si\u0119 ukaza\u0107, cho\u0107 przed laty, gdy dla pr\u00f3by tekst z podobnym tytu\u0142em zanios\u0142em do sekretariatu redakcji, pogro\u017cono mi tylko palcem za niestosowne dowcipy. No, ale traf chcia\u0142, \u017ce w owych zamierzch\u0142ych ju\u017c czasach I sekretarz KW PZPR nazywa\u0142 si\u0119, jak na z\u0142o\u015b\u0107 dla autora niewinnego i optymistycznego w wyd\u017awi\u0119ku tytu\u0142u… Dro\u017cd\u017c, Ludwik \u2013 dla dok\u0142adno\u015bci. Podobna humorystyczna zbitka nie mia\u0142a prawa ukaza\u0107 si\u0119 w gazecie, o losie kt\u00f3rej, jak r\u00f3wnie\u017c i losie dziennikarzy, decydowa\u0142 nie sekretarz redakcji, a w\u0142a\u015bnie ten inny. Na szcz\u0119\u015bcie <\/span>S\u0142owo<\/i><\/span> i to przetrzyma\u0142o \u2013 wszak, jako si\u0119 rzek\u0142o, s\u0142owo jest wieczne. 100 lat!<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Wojciech Zaborowski<\/p><\/div>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wspomnienia. Wojciech W. Zaborowski Ze S\u0142owem po S\u0142owie Jeste\u015bmy r\u00f3wie\u015bnikami! Niech \u017cyj\u0105 sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciolatki! Wroc\u0142awskie S\u0142owo Polskie ujrza\u0142o \u015bwiat\u0142o dzienne w 1945 roku, ja par\u0119 lat wcze\u015bniej, w 1942. C\u00f3\u017c znaczy …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":337,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10,44],"tags":[],"class_list":["post-336","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-kultura","category-zaborowski-wojciech-w"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=336"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":340,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336\/revisions\/340"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}