{"id":3473,"date":"2026-09-11T12:42:29","date_gmt":"2026-09-11T10:42:29","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=3473"},"modified":"2026-09-11T14:01:02","modified_gmt":"2026-09-11T12:01:02","slug":"33-lat-temu-wycofano-jednostki-bojowe-federacji-rosyjskiej-z-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/09\/11\/33-lat-temu-wycofano-jednostki-bojowe-federacji-rosyjskiej-z-polski\/","title":{"rendered":"33 lat temu wycofano jednostki bojowe Federacji Rosyjskiej z Polski"},"content":{"rendered":"<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>17 wrze\u015bnia 1993 roku, w 54. rocznic\u0119 zbrojnej napa\u015bci dokonanej przez Zwi\u0105zek Socjalistycznych Republik Radzieckich na Polsk\u0119, dow\u00f3dca P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej gen. Leonid Kowalew na dziedzi\u0144cu Belwederu poinformowa\u0142 Prezydenta RP Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 o zako\u0144czeniu wycofywania si\u0142 zbrojnych Federacji Rosyjskiej z Polski.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W maju 1945 roku zako\u0144czy\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa w Europie. Ostatnim jej akordem by\u0142o zdobycie Berlina, Pragi, likwidacja kurlandzkiego zgrupowania Niemc\u00f3w i po\u0142\u0105czenie wojsk sprzymierzonych nad \u0141ab\u0105. Na polu walki na Dalekim Wschodzie pozosta\u0142a jeszcze Japonia, kt\u00f3rej los dope\u0142ni\u0142 si\u0119 we 2 wrze\u015bnia 1945 roku. Wtedy \u015bwiat dowiedzia\u0142 si\u0119 o bombie atomowej zrzuconej na Hiroszim\u0119 i Nagasaki.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W po\u0142owie 1945 roku, na podstawie dyrektyw G\u0142\u00f3wnej Kwatery Naczelnego Dow\u00f3dztwa Si\u0142 Zbrojnych ZSRR z jednostek bojowych, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w ko\u0144cowej fazie wojny poza granicami ZSRR utworzono cztery zwi\u0105zki operacyjne. Zwi\u0105zki operacyjne powsta\u0142y i stacjonowa\u0142y w ustalonej przez koalicjant\u00f3w powojennej strefie wp\u0142yw\u00f3w Zwi\u0105zku Radzieckiego i otrzyma\u0142y nazw\u0119 grup wojsk: <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 12pt;\">1. Grupa Okupacyjnych Wojsk Radzieckich w Niemczech (W 1956 roku, w zwi\u0105zku z planowanym w\u0142\u0105czeniem NRD do Uk\u0142adu Warszawskiego, z nazwy usuni\u0119to \u201eOkupacyjnych\u201d i zosta\u0142a nazwa Grupa Wojsk Armii Radzieckiej we Wschodnich Niemczech. Po zmianach politycznych \u2013 od 1989 roku, by\u0142a to Zachodnia Grupa Wojsk Radzieckich); <\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 12pt;\">2. Centralna Grupa Wojsk Armii Radzieckiej (terytorium Austrii i W\u0119gier do 1955 r., od 1968 r. Czechos\u0142owacji);<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 12pt;\">3. Po\u0142udniowa Grupa Wojsk Armii Radzieckiej (terytorium Rumunii i Bu\u0142garii do 1955 r., od 1956 roku terytorium W\u0119gier);<\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 12pt;\">4. P\u00f3\u0142nocna Grupa Wojsk Armii Radzieckiej (PGWAR) na terenie Polski.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_3480\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pgwar.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3480\" class=\"size-large wp-image-3480\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pgwar-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pgwar-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pgwar-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pgwar-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pgwar-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pgwar.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3480\" class=\"wp-caption-text\">Legnica 2014 r. Budynek komendy garnizonu Wehrmachtu, p\u00f3\u017aniej dow\u00f3dztwa PGWAR, obecnie ZUS, www.pl wikipedia.org &#8211; fot. Damian Zieziula.<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>P\u00d3\u0141NOCNA GRUPA WOJSK ARMII RADZIECKIEJ W POLSCE<\/i><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pobyt P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk Radzieckich na terytorium Polski jeszcze do niedawna stanowi\u0142 bia\u0142\u0105 plam\u0119 w naszej historiografii. Do dzi\u015b zreszt\u0105 ten fragment dziej\u00f3w powojennych nie doczeka\u0142 si\u0119 pe\u0142nego opracowania.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">P\u00f3\u0142nocn\u0105 Grup\u0119 Wojsk Armii Radzieckiej utworzono decyzj\u0105 Sztabu Generalnego Armii Czerwonej \u2013 dyrektywa Nr 11097 z 10 czerwca 1945 roku. PGWAR zosta\u0142a sformowana na podstawie zwi\u0105zk\u00f3w taktycznych: 2. Frontu Bia\u0142oruskiego na styku 1. Frontu Bia\u0142oruskiego i 1. Frontu Ukrai\u0144skiego, z cz\u0119\u015bci armii obu tych Front\u00f3w \u2013 43., 52. i 65. armii oraz 4. Armii Lotniczej, a tak\u017ce przej\u015bciowo w sk\u0142ad wesz\u0142y armie 18. i 60. oraz. 1. Armia Gwardii znajduj\u0105ca si\u0119 dot\u0105d w sk\u0142adzie 4. Frontu Ukrai\u0144skiego.<\/p>\n<div id=\"attachment_3481\" style=\"width: 250px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/rokossowski.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3481\" class=\" wp-image-3481\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/rokossowski-514x700.jpg\" alt=\"\" width=\"240\" height=\"327\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/rokossowski-514x700.jpg 514w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/rokossowski-206x280.jpg 206w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/rokossowski-110x150.jpg 110w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/rokossowski-768x1046.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/rokossowski.jpg 793w\" sizes=\"auto, (max-width: 240px) 100vw, 240px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3481\" class=\"wp-caption-text\">Marsza\u0142ek Konstanty Rokossowski, czerwiec 1945 r., www.pl.wikipedia.org &#8211; autor nieznany.<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\">Organizatorem i pierwszym dow\u00f3dc\u0105 P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej w roku 1945 zosta\u0142 49-letni marsza\u0142ek Zwi\u0105zku Radzieckiego Konstanty Rokossowski (1896-1968), dotychczasowy dow\u00f3dca 2. Frontu Bia\u0142oruskiego. W wojskowej histografii radzieckiej uwa\u017cany by\u0142, po marsza\u0142ku Gieorgiju \u017bukowie, za najwybitniejszego stratega okresu II wojny \u015bwiatowej.<br \/>\nW listopadzie 1949 roku Konstanty Rokossowski z\u0142o\u017cy\u0142 dow\u00f3dztwo PGWAR w Legnicy, bowiem zosta\u0142 ministrem obrony narodowej Polski i zosta\u0142 mianowany na stopie\u0144 marsza\u0142ka Polski.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dow\u00f3dztwo PGWAR powsta\u0142o z przeformowania sztabu 2. Frontu Bia\u0142oruskiego. Zgodnie z dyrektyw\u0105 podpisan\u0105 przez Stalina i uk\u0142adem \u201eO przyja\u017ani i wsp\u00f3\u0142pracy Polski i ZSRR\u201d z 21 kwietnia 1945 roku, Sztab G\u0142\u00f3wny PGW mia\u0142 by\u0107 rozmieszczony w \u0141odzi. Jednak ostatecznie podj\u0119to decyzj\u0119 o utworzeniu siedziby dow\u00f3dztwa PGWAR na kr\u00f3tko w Bydgoszczy, a nast\u0119pnie w Legnicy, gdzie radzieccy \u017co\u0142nierze zaj\u0119li 1\/3 miasta. W Legnicy tereny, na kt\u00f3rych stacjonowa\u0142y radzieckie jednostki wy\u0142\u0105czono spod polskiej administracji. W 1946 roku mieszka\u0142o tam 16,7 tys. Polak\u00f3w, 12,8 tys. Niemc\u00f3w oraz ponad 60 tys. Rosjan.<\/span><\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-3474\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz.jpg 1199w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<div id=\"attachment_3475\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3475\" class=\"size-large wp-image-3475\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz2-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz2-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz2-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz2-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz2-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz2.jpg 1199w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3475\" class=\"wp-caption-text\">Legnica 2022 r. &#8211; Cmentarz Wojenny \u017bo\u0142nierzy Armii Radzieckiej. Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Do 17 grudnia 1956 roku Armia Radziecka stacjonowa\u0142a (<\/span><span style=\"font-size: small;\">od 1944 roku, przez dwana\u015bcie lat<\/span><span style=\"font-size: medium;\">) na polskich ziemiach bez jakiejkolwiek umowy oraz okre\u015blonego czy unormowanego statusu. <\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-size: medium;\">Jednostki Armii Radzieckiej stacjonowa\u0142y w zasadzie, jako okupant na nowo zdobytych ziemiach, stanowi\u0105cych niejako \u0142up wojenny, szczeg\u00f3lnie na ziemiach zachodnich w Polsce<\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">17 grudnia 1956 roku podpisana zosta\u0142a: umowa mi\u0119dzy Rz\u0105dem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rz\u0105dem Zwi\u0105zku Socjalistycznych Republik Radzieckich o statucie prawnym wojsk radzieckich czasowo stacjonuj\u0105cych w Polsce.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Z P\u00f3\u0142nocn\u0105 Grup\u0105 Wojsk Armii Radzieckiej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142o powo\u0142ane 20 lipca 1957 roku Biuro Pe\u0142nomocnika Rz\u0105du Polskiego ds. Pobytu Wojsk Radzieckich w Polsce. Pierwszym Pe\u0142nomocnikiem zosta\u0142 gen. bryg. Leszek Krzemie\u0144, a ostatnim \u2013 od pa\u017adziernika 1990 r. do lutego 1995 r. \u2013 by\u0142 gen. bryg. Zdzis\u0142aw Ostrowski, kt\u00f3ry razem z zespo\u0142em rz\u0105dowym prowadzi\u0142 rokowania dotycz\u0105ce wycofania wojsk Federacji Rosyjskiej z Polski.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-3476\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz3-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz3-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz3-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz3-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz3-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz3.jpg 1199w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<div id=\"attachment_3477\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3477\" class=\"size-large wp-image-3477\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz4-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz4-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz4-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz4-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz4-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz4.jpg 1199w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3477\" class=\"wp-caption-text\">Legnica 2022 r. &#8211; Cmentarz Komunalny. Kwatera z grobami \u017co\u0142nierzy rosyjskich z PGW i ich rodzin,<br \/>zmar\u0142ych po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej. Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dow\u00f3dztwo i sztab PGWAR \u2013 do 1984 r. znajdowa\u0142 si\u0119 w Legnicy (<\/span><span style=\"font-size: small;\">w tym tak\u017ce prokuratura PGWAR, s\u0105d PGWAR<\/span><span style=\"font-size: medium;\">), a nast\u0119pnie w latach 1984\u20131991 w \u015awidnicy, po utworzeniu w Legnicy Naczelnego Dow\u00f3dztwa Wojsk Kierunku Zachodniego. P\u00f3\u017aniej kwatera g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego Zachodniego Kierunku Operacyjnego zosta\u0142a przeniesiona z Legnicy na teren ZSRR, a do miasta powr\u00f3ci\u0142o ze \u015awidnicy, dow\u00f3dztwo P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk.<\/span><\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>WYCOFYWANIE \u017bO\u0141NIERZY ARMII RADZIECKIEJ Z POLSKI<\/i><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W grudniu 1991 roku przesta\u0142 istnie\u0107 ZSRR, a kontrol\u0119 nad jego si\u0142ami zbrojnymi przej\u0119\u0142a Federacja Rosyjska (FR). Prezydent Federacji Rosyjskiej sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zwierzchnikiem P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u017bo\u0142nierze radzieccy (<\/span><span style=\"font-size: small;\">po utworzeniu 8 grudnia 1991 r. Wsp\u00f3lnoty Niepodleg\u0142ych Pa\u0144stw \u2013 \u017co\u0142nierze rosyjscy<\/span><span style=\"font-size: medium;\">) stacjonowali w Polsce d\u0142u\u017cej ni\u017c na terytorium czechos\u0142owackim i w\u0119gierskim. Czechos\u0142owacy i W\u0119grzy wcze\u015bniej za\u017c\u0105da\u0142y wyj\u015bcia wojsk radzieckich z ich terytorium.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Rozmowy dotycz\u0105ce wycofania wojsk radzieckich z Polski zosta\u0142y zainicjowane przez stron\u0119 polsk\u0105 w grudniu 1990 roku. Za pocz\u0105tek oficjalnego wycofania wojsk radzieckich przyjmuje si\u0119 8\u20139 kwietnia 1991 roku, kiedy z garnizonu Borne-Sulinowo wyjecha\u0142 dywizjon rakiet taktycznych R-300 z 116. Orsza\u0144skiej Brygady Rakiet Operacyjno-Taktycznych, kt\u00f3rego wyrzutnie by\u0142y przystosowane do odpalania rakiet z g\u0142owicami j\u0105drowymi. Jednak przebieg wycofywania zak\u0142\u00f3ca\u0142y r\u00f3\u017cne incydenty, w tym m.in. wydarzenia zwi\u0105zane z \u201epuczem\u201d wojskowym w Moskwie i trudne rozmowy z \u00f3wczesnym dow\u00f3dc\u0105 PGW gen. Wiktorem Dubyninem. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Oficjalnym porozumie pomi\u0119dzy rz\u0105dami: Polski i Federacji Rosyjskiej, w sprawie wycofywania wojsk rosyjskich z Polski zosta\u0142o podpisane dopiero 22 maja 1992 roku. W porozumieniu okre\u015blono terminy <\/span><span style=\"font-size: medium;\">wycofania: 15 listopada 1992 r. dla jednostek bojowych oraz 31 grudnia 1993 r. dla pozosta\u0142ych \u017co\u0142nierzy. Ten drugi termin prezydent FR Borys Jelcyn skr\u00f3ci\u0142 o 3 miesi\u0105ce.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Ostatni\u0105 jednostk\u0105 bojow\u0105 Federacji Rosyjskiej, kt\u00f3ra opu\u015bci\u0142a Polsk\u0119 28 pa\u017adziernika 1992 roku, by\u0142a 24. Brygada Kutr\u00f3w Torpedowych Floty Ba\u0142tyckiej ze \u015awinouj\u015bcia. Wycofywanie P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk z Polski zako\u0144czono 17 wrze\u015bnia 1993 roku. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">17 wrze\u015bnia 1993 roku, dow\u00f3dca PGW gen. Leonid Kowalew poinformowa\u0142 prezydenta RP Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 o zako\u0144czeniu wycofywania si\u0142 zbrojnych Federacji Rosyjskiej z Polski. Prezydent Lech Wa\u0142\u0119sa przyj\u0105\u0142 i po\u017cegna\u0142 grup\u0119 genera\u0142\u00f3w, oficer\u00f3w, \u017co\u0142nierzy i pracownik\u00f3w cywilnych PGW opuszczaj\u0105cych terytorium Polski.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Nast\u0119pnego dnia, 18 wrze\u015bnia 1993 r., rano odjecha\u0142 poci\u0105g z Warszawy do Moskwy z ostatnimi 24. \u017co\u0142nierzami i cywilami (<\/span><span style=\"font-size: small;\">w tym 5. genera\u0142\u00f3w). <\/span><span style=\"font-size: medium;\">Do 1994 roku w Polsce pozosta\u0142a 30. osobowa Misja Wojskowa Federacji Rosyjskiej z zadaniem nadzorowania tranzytu \u017co\u0142nierzy i sprz\u0119tu Zachodniej Grupy Wojsk Federacji Rosyjskiej (<\/span><span style=\"font-size: small;\">pierwotnie zwanej Grup\u0105 Wojsk Radzieckich w Niemczech<\/span><span style=\"font-size: medium;\">) z obszaru Republiki Federalnej Niemiec (<\/span><span style=\"font-size: small;\">cz\u0119\u015b\u0107 NRD-owska przed 1990 r.<\/span><span style=\"font-size: medium;\">). Misja by\u0142a rozlokowana w Czeremsze, Warszawie i Zb\u0105szynku.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie rodzin kadry oficerskiej i pracownik\u00f3w cywilnych PGWAR tak mocno \u201ezapu\u015bcili korzenie\u201d w Polsce, \u017ce nie chcieli wraca\u0107 z \u017co\u0142nierzami, kt\u00f3rzy wyje\u017cd\u017cali z kolejnych baz. Bywa\u0142o tak, \u017ce trzeba by\u0142o ich zmusza\u0107 si\u0142\u0105 do wyjazdu &#8211; czego dokonywali sami Rosjanie.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Polacy za\u017c\u0105dali, aby \u017co\u0142nierze wycofywani z Polski byli przewo\u017ceni bez broni, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 transportowana w oddzielnych, zaplombowanych wagonach. Postulat ten wydawa\u0142 si\u0119 uzasadniony, zwa\u017cywszy na to, \u017ce rosyjscy \u017co\u0142nierze mieli zwyczaj strzelania przez okna. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">G\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy PGW gen. Wiktor Dubynin, oburzony tym postulatem, podczas jednej<br \/>\nz negocjacji o\u015bwiadczy\u0142<\/span><span style=\"font-size: medium;\"><i>,<\/i><\/span><i> <\/i><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>\u017ce Armia Radziecka, kt\u00f3ra kiedy\u015b pokona\u0142a Niemc\u00f3w, wyjdzie z Polski<br \/>\nz wysoko rozwini\u0119tymi sztandarami wtedy, gdy uzna to za stosowne i drogami, kt\u00f3re uzna za stosowne. A je\u015bli kto\u015b jej w tym b\u0119dzie przeszkadza\u0142, to nie bierze odpowiedzialno\u015bci za bezpiecze\u0144stwo polskich obywateli<\/i><\/span><\/span><span style=\"font-size: medium;\">.<\/span><\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>LEGNICA<\/i><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Legnica<\/span><b> <\/b><span style=\"font-size: medium;\">by\u0142a najwa\u017cniejszym garnizonem radzieckim \u2013 znajdowa\u0142o si\u0119 tu dow\u00f3dztwo PGW. Opr\u00f3cz koszar\u00f3w poniemieckich i znajduj\u0105cych si\u0119 tam obiekt\u00f3w, \u017co\u0142nierze rosyjscy zajmowali m. in. star\u0105, secesyjn\u0105 centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miasta (tzw. kwadrat), zak\u0142ady rzemie\u015blnicze i przemys\u0142owe. W tym, znajduj\u0105ce si\u0119 w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci miasta lotnisko, wybudowane jeszcze przez Niemc\u00f3w. W najwi\u0119kszym obiekcie, wspomnianym \u201ekwadracie\u201d, znajdowa\u0142y si\u0119 tam poniemieckie budynki mieszkalne o charakterze g\u0142\u00f3wnie willowym. Ta cz\u0119\u015b\u0107 miasta zosta\u0142a odgrodzona od pozosta\u0142ej betonowym ogrodzeniem.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"CENTER\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-3478 alignleft\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz5-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz5-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz5-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz5-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz5-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz5.jpg 1199w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<div id=\"attachment_3479\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz6.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3479\" class=\"size-large wp-image-3479\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz6-700x467.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz6-700x467.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz6-280x187.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz6-150x100.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz6-768x512.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/LegnicaCmentarz6.jpg 1199w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3479\" class=\"wp-caption-text\">Legnica 2022 r. &#8211; Cmentarz Komunalny. Kwatera grob\u00f3w polskich, tutaj znajduje si\u0119 jedyny osobny gr\u00f3b Rosjanki, Lidii Siergiejewny Nowikowej, kt\u00f3rej losy sta\u0142y si\u0119 kanw\u0105 filmu \u201eMa\u0142a Moskwa\u201d. Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Rosjanie pozostawiali u\u017cytkowane mienie w bardzo r\u00f3\u017cnym stanie. Wyj\u0105tkow\u0105 spraw\u0105 by\u0142y kwestie rozlicze\u0144 finansowych mi\u0119dzy stronami polsk\u0105 a rosyjsk\u0105. Polska \u017c\u0105da\u0142a, aby Rosja zap\u0142aci\u0142a za straty, jakie spowodowa\u0142y ich wojska w czasie stacjonowania na ziemiach polskich od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej, przede wszystkim za znaczn\u0105 degradacj\u0119 ekologiczn\u0105 w miejscach stacjonowania. Strona rosyjska kontrargumentowa\u0142a, \u017ce \u017co\u0142nierze rosyjscy zostawiaj\u0105 warto\u015bciowe nieruchomo\u015bci (przede wszystkim wybudowane obiekty). W zasadzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z pozostawionych przez PGWAR obiekt\u00f3w by\u0142a dla Polski kompletnie nieu\u017cyteczna. Ostatecznie uzgodniono tzw. opcj\u0119 zerow\u0105, kt\u00f3ra oznacza\u0142a obop\u00f3ln\u0105 rezygnacj\u0119 z rekompensat finansowych.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W trakcie przejmowania mienia po PGWAR w Polsce przyj\u0119to system zdecentralizowany. Ca\u0142e mienie, jako nale\u017c\u0105ce do Skarbu Pa\u0144stwa, przekazywano od razu wojewodom, na kt\u00f3rych scedowano proces zagospodarowania. Nie by\u0142o r\u00f3wnie\u017c unormowa\u0144 prawnych w tym zakresie. Odpowiednia ustawa pojawi\u0142a si\u0119 dopiero w 1994 roku. (<\/span><span style=\"font-size: small;\">Ustawa z dnia 10 czerwca 1994 roku o zagospodarowaniu nieruchomo\u015bci Skarbu Pa\u0144stwa przej\u0119tych od wojsk Federacji Rosyjskiej &#8211; Dz. U. Nr 79 z p\u00f3\u017an. zm.<\/span><span style=\"font-size: medium;\">). <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Andrzej Powidzki<\/i><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: xx-small;\"><i><b>\u0179R\u00d3D\u0141O:<br \/>\n<\/b><\/i><\/span><\/span><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: xx-small;\">&#8211; Maciej Czulicki \u2013 Wybrane aspekty pobytu PGWAR w Polsce w latach 1945 \u2013 1993 oraz wykorzystanie infrastruktury po jednostkach AR po<br \/>\n1993 r. \u2013 BBN;<br \/>\n&#8211; Golon Miros\u0142aw \u2013 PGWAR w Polsce w latach 1947 \u2013 1956, okupant w roli sojusznika. Czasy Nowo\u017cytne, tom VI\/1999;.<br \/>\n<\/span>&#8211; <a href=\"http:\/\/www.pl.wikipedia.org\"><span style=\"font-size: xx-small;\">www.pl.wikipedia.org<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>17 wrze\u015bnia 1993 roku, w 54. rocznic\u0119 zbrojnej napa\u015bci dokonanej przez Zwi\u0105zek Socjalistycznych Republik Radzieckich na Polsk\u0119, dow\u00f3dca P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej gen. Leonid Kowalew na dziedzi\u0144cu Belwederu poinformowa\u0142 <span class=\"excerpt-dots\">&hellip;<\/span> <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/09\/11\/33-lat-temu-wycofano-jednostki-bojowe-federacji-rosyjskiej-z-polski\/\"><span class=\"more-msg\">Czytaj dalej &rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3481,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-3473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-powidzki-andrzej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3473"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3473\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3484,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3473\/revisions\/3484"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}