{"id":3596,"date":"2026-09-29T18:36:18","date_gmt":"2026-09-29T16:36:18","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=3596"},"modified":"2026-09-29T18:36:18","modified_gmt":"2026-09-29T16:36:18","slug":"87-rocznica-powstania-polskiego-panstwa-podziemnego-wroclaw-pamieta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/09\/29\/87-rocznica-powstania-polskiego-panstwa-podziemnego-wroclaw-pamieta\/","title":{"rendered":"87. rocznica powstania Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. WROC\u0141AW PAMI\u0118TA!"},"content":{"rendered":"

Msza \u015bwi\u0119ta we wroc\u0142awskim ko\u015bciele garnizonowym \u2013 Bazylika Mniejsza pw. \u015bw. El\u017cbiety W\u0119gierskiej i uroczysta ceremonia z\u0142o\u017cenia kwiat\u00f3w w Mauzoleum-Kaplicy Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego i Armii Krajowej, tak we Wroc\u0142awiu uczczono pami\u0119\u0107 \u017co\u0142nierzy i dzia\u0142aczy wszystkich tajnych polskich struktur pa\u0144stwowych w okresie II wojny \u015bwiatowej.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Przez sze\u015b\u0107 lat, podczas trwania II wojny \u015bwiatowej, na obszarze okupowanego pa\u0144stwa polskiego dzia\u0142a\u0142y podziemne organy w\u0142adzy podporz\u0105dkowane rz\u0105dowi na emigracji, kt\u00f3re realizowa\u0142y swe funkcje w trzech zwi\u0105zanych ze sob\u0105 pionach: wojskowym (ZWZ p\u00f3\u017aniej AK); cywilnym, tzn. administracyjnym (Delegatura Rz\u0105du na Kraj); politycznym (PKP i KRP, oraz RJN). W praktyce oznacza\u0142o to istnienie Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego na terenie okupowanym, kt\u00f3re dzia\u0142a\u0142o w \u015bcis\u0142ej \u0142\u0105czno\u015bci z legalnymi w\u0142adzami Rzeczypospolitej na uchod\u017astwie, zachowuj\u0105c tym samym ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pa\u0144stwa pomimo utraty suwerenno\u015bci. <\/span><\/span><\/p>\n

Sejm Rzeczypospolitej pami\u0119taj\u0105c o ich po\u015bwi\u0119ceniu, walce i umi\u0142owaniu Ojczyzny, uchwa\u0142\u0105 z 11 wrze\u015bnia 1998 roku ustanowi\u0142 dzie\u0144 <\/span>27 wrze\u015bnia \u2013 Dniem Podziemnego Pa\u0144stwa Polskiego<\/b><\/span>. W uchwale m. in. czytamy: <\/span>\u201e[\u2026] Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyra\u017ca szczeg\u00f3ln\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i szacunek tw\u00f3rcom, ofiarnym dzia\u0142aczom podziemnych struktur Pa\u0144stwa Polskiego, a tak\u017ce tym wszystkim, kt\u00f3rzy w wyj\u0105tkowo trudnych warunkach, z nara\u017ceniem w\u0142asnego \u017cycia walczyli o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, pami\u0119taj\u0105c o ich po\u015bwi\u0119ceniu, walce i umi\u0142owaniu Ojczyzny, ustanawia dzie\u0144 27 wrze\u015bnia \u2013 Dniem Podziemnego Pa\u0144stwa Polskiego\u201d. (M.P. Nr 30, poz. 414).<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

Dzie\u0144 \u015bwi\u0119ta nawi\u0105zuje do wydarze\u0144 z 27 wrze\u015bnia 1939 roku, kiedy jeszcze przed kapitulacj\u0105 Warszawy, 27 wrze\u015bnia 1939 roku, zosta\u0142a powo\u0142ana do \u017cycia og\u00f3lnokrajowa organizacja podziemna o nazwie S\u0142u\u017cba Zwyci\u0119stwu Polski. To historyczne wydarzenie zapocz\u0105tkowa\u0142o budow\u0119 Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego.. <\/span><\/span><\/p>\n

Dzie\u0144 Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego jest wyrazem ho\u0142du dla wszystkich, kt\u00f3rzy z odwag\u0105 i po\u015bwi\u0119ceniem s\u0142u\u017cyli Ojczy\u017anie. To tak\u017ce okazja do przypomnienia warto\u015bci, kt\u00f3re przy\u015bwieca\u0142y tw\u00f3rcom i uczestnikom podziemia: patriotyzmu, odpowiedzialno\u015bci, solidarno\u015bci oraz wierno\u015bci idei wolnej i demokratycznej Polski <\/span><\/span><\/p>\n

W niedziel\u0119, 27 wrze\u015bnia 2026 roku we Wroc\u0142awiu uczczono pami\u0119\u0107 \u017co\u0142nierzy i dzia\u0142aczy wszystkich podziemnych struktur pa\u0144stwowych z okresu II wojny \u015bwiatowej. <\/span><\/span><\/p>\n

Wroc\u0142awskie spotkanie z okazji Dnia Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego odby\u0142o si\u0119 w ko\u015bciele garnizonowym \u2013 Bazylika Mniejsza pw. \u015bw. El\u017cbiety W\u0119gierskiej. Bowiem tutaj znajduje si\u0119 Mauzoleum-Kaplica Pami\u0119ci Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego i Armii Krajowej. Miejsce, kt\u00f3re ma upami\u0119tnia\u0107 fakt utworzenia podziemnych struktur pa\u0144stwowych i wojskowych w okupowanym kraju.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Organizatorami uroczysto\u015bci byli: Okr\u0119g Dolno\u015bl\u0105ski \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej i Instytut Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 we Wroc\u0142awiu przy wsp\u00f3\u0142udziale parafii Rzymskokatolickiej Wojskowo\u2013Cywilnej we Wroc\u0142awiu.<\/span><\/span><\/p>\n

Na uroczysto\u015b\u0107 o charakterze patriotycznym przybyli licznie cz\u0142onkowie \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej oraz wiele os\u00f3b, kt\u00f3re z pobudek religijnych chcia\u0142y uczestniczy\u0107 w Mszy \u015bw. i w spotkaniu przed Kaplic\u0105 Pami\u0119ci Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego i Armii Krajowej. W uroczysto\u015bci uczestniczyli m.in.: Pawe\u0142 Hreniak, pose\u0142 na Sejm RP; przedstawiciele w\u0142adz rz\u0105dowych i samorz\u0105dowych wojew\u00f3dztwa i miasta Wroc\u0142aw; organizacji spo\u0142ecznych i stowarzysze\u0144; s\u0142u\u017cb mundurowych i duchowie\u0144stwa.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/a> Niedzielne wydarzenie rozpocz\u0119\u0142a Msza \u015bwi\u0119ta w intencji \u017co\u0142nierzy i dzia\u0142aczy Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. Msz\u0119 koncelebrowali: proboszcz parafii Rzymskokatolickiej Wojskowo\u2013Cywilnej ks. pra\u0142at p\u0142k Janusz Radzik, wikariusz Biskupi koordynator ds. duchowie\u0144stwa i ks. ppor. Pawe\u0142 Komar, kapelan Akademii Wojsk L\u0105dowych i Centrum Szkolenia Wojsk In\u017cynieryjnych i Chemicznych we Wroc\u0142awiu.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Po mszy, uczestnicy wydarzenia zebrali si\u0119 przed Kaplic\u0105 Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego i Armii Krajowej, \u017ceby odda\u0107 ho\u0142d pami\u0119ci Bohaterom. Przed kaplic\u0105 konferansjerk\u0119 prowadzi\u0142a Sylwia Krzy\u017canowska, g\u0142\u00f3wna specjalistka z OBUWiM z IPN Wroc\u0142aw. Na wst\u0119pie w imieniu organizator\u00f3w, serdecznie powita\u0142a wszystkich przyby\u0142ych na uroczysto\u015b\u0107, a w szczeg\u00f3lno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej g\u0142os zabrali: prof. dr hab. Stanis\u0142aw U\u0142aszewski, <\/span><\/span>prezes Okr\u0119gu Dolno\u015bl\u0105skiego \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej. <\/span>Wrzesie\u0144 1939 roku w naszej pami\u0119ci to bohaterska obrona Westerplatte i Poczty Gda\u0144skiej, to zwyci\u0119ska bitwa polskiej kawalerii pod Krasnobrodem, to r\u00f3wnie\u017c tragiczna beznadziejno\u015b\u0107, to czwarty fizyczny rozbi\u00f3r Polski ze wszystkimi konsekwencjami, ale pod koniec r\u00f3wnie\u017c miesi\u0105c nadziei, kt\u00f3r\u0105 dawa\u0142o Polskie Pa\u0144stwo Podziemne, powo\u0142ane jeszcze przed kapitulacj\u0105 Warszawy, decyzj\u0105 gen. Micha\u0142a Tokarzewskiego-Karaszewicza 27 wrze\u015bnia 1939 r. [\u2026] Polskie Pa\u0144stwo Podziemne opiera\u0142o si\u0119 na czterech filarach. Pierwszy filar to byli ludzie, to Armia Krajowa, kt\u00f3ra pod koniec 1942 roku liczy\u0142a ponad 200 ty\u015b. \u017co\u0142nierzy oraz liczne osoby cywilne wspieraj\u0105ce. Armia Krajowa organizowa\u0142a liczne akcje sabota\u017cu i ma\u0142e o zasi\u0119gu lokalnym zamachy. Najs\u0142ynniejszy to by zamach na dow\u00f3dc\u0119 SS i Policji na dystrykt warszawski Generalnego Gubernatorstwa Franza Kutscher\u0119, dokonany 1 lutego 1944 r. w Warszawie. Na du\u017c\u0105 skal\u0119, by\u0142o Powstanie Warszawskie. Drugi filar, to niezale\u017cna prasa i radio \u201eB\u0142yskawica\u201d oraz podziemne szkolnictwo. Trzeci filar, to symbol fizyczny, symbol nadziei \u201ekotwica\u201d znak Polski Walcz\u0105cej obecny na medalach, sztandarach i malowany przez harcerzy \u201eSzarych Szereg\u00f3w\u201d w miastach na murach kamienic. Czwarty filar, ten najwa\u017cniejszy, bo mia\u0142 wa\u017cny wymiar duchowy, poniewa\u017c okre\u015bla\u0142 warto\u015bci nadrz\u0119dne zebrane w s\u0142owach dewizy \u201eB\u00f3g, Honor i Ojczyzna\u201d, pod egid\u0105 ko\u015bcio\u0142a katolickiego i kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy nie\u015bli pos\u0142ug\u0119 duchow\u0105 i medyczn\u0105, ale te\u017c walczyli na barykadach Powstania Warszawskiego. [\u2026] Z chwil\u0105 rozwi\u0105zania Armii Krajowej to by\u0142 koniec Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego, kt\u00f3re zapisa\u0142o pi\u0119kn\u0105 bohatersk\u0105 kart\u0119 w pami\u0119ci kolejnych pokole\u0144 Polak\u00f3w. \u2013 <\/i><\/span>m\u00f3wi\u0142 prezes U\u0142aszewski.<\/span><\/span><\/p>\n

Prezes U\u0142aszewski m\u00f3wi\u0105c o tragicznym losie Sybirak\u00f3w, \u017co\u0142nierzy AK i duchownych – ludzi walcz\u0105cych o niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119 zacytowa\u0142 sparafrazowany wers z patriotycznej piosenki Quo Vadis Polonia <\/span>\u2013 \u201eBy\u0142o ich wielu – ludzi ze stali, nie m\u00f3g\u0142 ich z\u0142ama\u0107 Hitler ni Stalin, zamiast Wirtuti czeka\u0142y ich \u015bniegi Workuty\u201d<\/i><\/span>. <\/span><\/span><\/p>\n

Jerzy Rudnicki, pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki naczelnika OBUWiM w IPN Wroc\u0142aw przedstawi\u0142 histori\u0119 powstania i dzia\u0142ania Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego oraz Armii Krajowej. Zaznaczy\u0142, \u017ce najwa\u017cniejszym celem AK by\u0142o prowadzenie walki z Niemcami oraz przygotowanie jednostek wojskowych w celu wywo\u0142ania powstania przeciwko okupantowi. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce <\/span>\u201eDla Polak\u00f3w ta wojna nie by\u0142a zwyk\u0142\u0105 wojn\u0105. Dla Polak\u00f3w to by\u0142a przeprawa krzy\u017cowa, bowiem ka\u017cdy z tych mia\u0142 swoj\u0105 epopej\u0119<\/i><\/span>\u201d. Przywo\u0142a\u0142, tych dow\u00f3dc\u00f3w Si\u0142 Zbrojnych i \u017co\u0142nierzy Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego, kt\u00f3rzy nie mogli z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w wr\u00f3ci\u0107 po wojnie do kraju i pozostali na zawsze na obczy\u017anie.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Po przem\u00f3wieniach, w Mauzoleum-Kaplicy Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego i Armii Krajowej <\/span><\/span>Armii Krajowej,<\/span> symbolicznym miejscem oddawanej czci przez spo\u0142ecze\u0144stwo \u017co\u0142nierzom i dzia\u0142aczom Podziemnego Pa\u0144stwa Polskiego i Armii Krajowej delegacje wyrazili ho\u0142d poprzez tradycyjne z\u0142o\u017cenie kwiat\u00f3w i zapalenie zniczy pami\u0119ci przed o\u0142tarzem.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

<\/a> Jako pierwsza ho\u0142d odda\u0142a delegacja <\/span><\/span>Okr\u0119gu Dolno\u015bl\u0105skiego \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej na czele z <\/span>prof. dr hab. Stanis\u0142awem U\u0142aszewskim, prezesem Okr\u0119gu Dolno\u015bl\u0105skiego \u015aZ\u017bAK. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Uroczysto\u015b\u0107 zako\u0144czy\u0142, zagrany przez tr\u0119bacza sygna\u0142 \u201eCisza\u201d.<\/span><\/span><\/p>\n

Podkre\u015blenie patriotycznego charakteru oraz nadanie w\u0142a\u015bciwej oprawy uroczysto\u015bci zgodnie z ceremonia\u0142em wojskowym zapewnili \u017co\u0142nierze <\/span>z 16. Dolno\u015bl\u0105skiej Brygady Obrony Terytorialnej im. pp\u0142k Ludwika Marsza\u0142ka ps. \u201eZbroja\u201d, <\/span>kt\u00f3rzy stanowili wojskow\u0105 asyst\u0119 honorow\u0105<\/span> oraz tr\u0119bacz z Orkiestry Reprezentacyjnej Wojsk L\u0105dowych we Wroc\u0142awiu. <\/span><\/span><\/p>\n

Uroczysto\u015b\u0107 u\u015bwietni\u0142y sztandary: 16. Dolno\u015bl\u0105skiej Brygady Obrony Terytorialnej; \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej Okr\u0119g Wroc\u0142awski; <\/span>wsp\u00f3lny sztandar <\/span>Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Kultury Kresowej i wroc\u0142awskiego \u015brodowiska \u017co\u0142nierzy 27. Wo\u0142y\u0144skiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej; Stowarzyszenia Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca Wroc\u0142aw; Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego – Chor\u0105giew Dolno\u015bl\u0105ska im. hm. Stefana Mirowskiego.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia Andrzej Powidzki
\n<\/span><\/span><\/strong><\/span>Wroc\u0142aw, 27 wrze\u015bnia 2026 r.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Msza \u015bwi\u0119ta we wroc\u0142awskim ko\u015bciele garnizonowym \u2013 Bazylika Mniejsza pw. \u015bw. El\u017cbiety W\u0119gierskiej i uroczysta ceremonia z\u0142o\u017cenia kwiat\u00f3w w Mauzoleum-Kaplicy Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego i Armii Krajowej, tak we Wroc\u0142awiu uczczono …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3600,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-3596","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-powidzki-andrzej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3596","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3596"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3596\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3606,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3596\/revisions\/3606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3600"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}