{"id":361,"date":"2025-04-16T09:14:21","date_gmt":"2025-04-16T07:14:21","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=361"},"modified":"2025-12-29T20:50:32","modified_gmt":"2025-12-29T19:50:32","slug":"wiec-to-jest-jelenia-gora","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/04\/16\/wiec-to-jest-jelenia-gora\/","title":{"rendered":"Wi\u0119c to jest Jelenia G\u00f3ra?"},"content":{"rendered":"

W przeciwie\u0144stwie od Wroc\u0142awia czy te\u017c G\u0142ogowa, Jelenia G\u00f3ra i rejon Karkonoszy nie zazna\u0142 niszcz\u0105cych dzia\u0142a\u0144 wojennych. Kiedy 8 maja 1945 roku oddzia\u0142y Armii Czerwonej zaj\u0119\u0142y miasto, to nie by\u0142o ono zniszczone. W mie\u015bcie i w okolicach znajdowa\u0142o si\u0119 wiele oboz\u00f3w, w kt\u00f3rych przebywali robotnicy przymusowi, w tym i Polacy, dla nich by\u0142 to prawdziwy pierwszy dzie\u0144, tak d\u0142ugo oczekiwanej, wolno\u015bci.<\/b><\/i><\/p>\n

Pi\u0119knie po\u0142o\u017cone zadbane miasto , by\u0142o niezwykle atrakcyjnym miejscem dla chc\u0105cych si\u0119 osiedli\u0107 na Ziemiach Odzyskanych Polak\u00f3w, nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce szybko rozesz\u0142a si\u0119 wie\u015b\u0107, i\u017c jest na Dolnym \u015al\u0105sku prawdziwa pere\u0142ka, do kt\u00f3rej warto przyjecha\u0107, aby zwi\u0105za\u0107 si\u0119 z tym miejscem na d\u0142u\u017cej, a mo\u017ce nawet do ko\u0144ca \u017cycia.<\/b><\/i><\/p>\n

Ju\u017c w pierwszych tygodniach przyby\u0142a do miasta nad Bobrem grupa zawodowych dziennikarzy, byli w\u015br\u00f3d nich: Mieczys\u0142aw Kolbusz, Wac\u0142aw Rousseau, Stefan Trzci\u0144ski, Ksawery Pi\u0105tka i Tadeusz Kowzan, grupa ta podj\u0119\u0142a inicjatyw\u0119 organizacji redakcji gazety polskiej przy Urz\u0119dzie Informacji i Propagandy w Jeleniej G\u00f3rze. Owocem tych stara\u0144 by\u0142o ukazanie si\u0119 jednodni\u00f3wki „G\u0142os Pogranicza” , kt\u00f3ra nosi dat\u0119 wydania 27-29 sierpnia 1948 roku, jest wi\u0119c to\u017csama z dniem wydania w Legnicy pierwszego polskiego dziennika „Pioniera”, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie 27 sierpnia 1945 r.<\/b><\/i><\/p>\n

Jednodni\u00f3wka by\u0142a gazet\u0105 wydan\u0105 z okazji Pierwszego Zjazdu Przemys\u0142owego Ziem Odzyskanych, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Jeleniej G\u00f3rze w dniach 27-29 sierpnia. Gazeta okaza\u0142a si\u0119 niezwykle trafionym przedsi\u0119wzi\u0119ciem i wraz z uczestnikami i go\u015b\u0107mi zjazdu rozesz\u0142a si\u0119 po ca\u0142ej Polsce, daj\u0105c miastu \u015bwietn\u0105 reklam\u0119.<\/b><\/i><\/p>\n

Grupa dziennikarzy, kt\u00f3rzy wydali „G\u0142os Pogranicza” szybko wesz\u0142a w sk\u0142ad redakcji „Pioniera”. a p\u00f3\u017aniej i „S\u0142owa Polskiego”, stanowi\u0105c bardzo kompetentny i pracowity zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry publikowa\u0142 wiele ciekawych tekst\u00f3w o regionie.<\/b><\/i><\/p>\n

Poni\u017cszy tekst pochodzi z owej jednodni\u00f3wki „G\u0142os Pogranicza”.<\/b><\/i><\/p>\n

Artyku\u0142 publikujemy z zachowaniem jego oryginalnej pisowni, szczeg\u00f3lnie na uwag\u0119 zas\u0142uguje fakt, \u017ce rzeczownik Niemiec pisany jest ma\u0142\u0105 liter\u0105. W owym czasie czyniono tak prawie nagminnie. By\u0142a to swoista szykana wobec narodu niemieckiego, kt\u00f3ry zdaniem Polak\u00f3w nie zas\u0142ugiwa\u0142 na szacunek za ogrom zbrodni, kt\u00f3rych si\u0119 dopu\u015bci\u0142.<\/b><\/i><\/p>\n

Grzegorz Wojciechowski<\/b><\/i><\/p>\n

* * *<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

M. [Mieczes\u0142aw] Kolbusz<\/b><\/span><\/p>\n

Tempora mutantur*<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

Wi\u0119c to jest Jelenia G\u00f3ra!<\/b><\/span><\/p>\n

Wi\u0119c to jest Jelenia G\u00f3ra<\/b><\/p>\n

– Czy jest piwo? – krzyczy kilka os\u00f3b jeszcze z wn\u0119trza naszego samochodu do ludzi wychodz\u0105cych z hotelu.<\/p>\n

– M\u00f3wiono nam przed wyjazdem, \u017ce tu piwa w br\u00f3d, \u017ce tu pi\u0119knie i zdrowo, tanio….<\/p>\n

A piwa nie ma! Je\u015bli nie ma piwa, mo\u017ce te\u017c nie by\u0107 noclegu, mo\u017ce nie by\u0107 niskich cen i \u0142adnej okolicy.<\/p>\n

W hotelu<\/b><\/p>\n

Kr\u00f3tkie za\u0142atwienie sprawy w dyrekcji. – … a jak\u017ce, s\u0142u\u017cbowo… tak… prosz\u0119, oto dowody… –<\/p>\n

I ju\u017c mamy noclegi i kolacje zapewnione<\/p>\n

Zaczynam znowu wierzy\u0107 w „nasz\u0105” Jeleni\u0105 G\u00f3r\u0119. Sala restauracyjna mi\u0142a, \u0142adnie rozplanowana, wi\u0119kszo\u015b\u0107 stolik\u00f3w zaj\u0119ta. Ludzie z ca\u0142ej Polski, du\u017co \u0142adnych panienek w sto\u0142\u00f3wce, miasto zaczyna mi sie podoba\u0107 coraz bardziej.<\/p>\n

Miejski Dom Turystyczny, to podobno najwi\u0119kszy hotel na \u015al\u0105sku. Na pewno jeden z najczystszych . Pok\u00f3j otrzymuj\u0119 przyjemny, czysty, \u0142\u00f3\u017cko z po\u015bciel\u0105 – … zaraz sprawdz\u0119… te\u017c \u015bwie\u017ca, s\u0142owo daj\u0119!<\/p>\n

Zostaj\u0119 w Jeleniej G\u00f3rze na sta\u0142e; pomimo \u017ce nie ma piwa.<\/p>\n

Smacznego<\/b><\/p>\n

Wcze\u015bnie budzi si\u0119 miasto do \u017cycia. O si\u00f3dmej godzinie ju\u017c \u015bniadanie w sto\u0142\u00f3wce miejskiej. Zupe\u0142nie wystarczaj\u0105ce.<\/p>\n

I ceny mi sie podobaj\u0105. Nie ma tego sza\u0142u inflacji, co w wojew\u00f3dztwach centralnych.<\/p>\n

– Je\u015bli nie wystarczy panom obiad w sto\u0142\u00f3wce, mo\u017ce pan zje\u015b\u0107 drugi w barze lub restauracji – radzi mi jaka\u015b starsza pani.<\/p>\n

– A w pewnych godzinach dostanie pan nawet smaczne ciastka –<\/p>\n

Organizacja miasta<\/b><\/p>\n

Ojcowie miasta nie siedz\u0105 tu prawdopodobnie z za\u0142o\u017conymi r\u0119kami, bo na ka\u017cdym kroku wida\u0107 rezultaty pracy.<\/p>\n

Na ulicach czysto, porz\u0105dek, sklepy przewa\u017cnie otwarte, a co najwa\u017cniejsze sprzedaj\u0105 swoje towary. Wsz\u0119dzie polskie napisy.<\/p>\n

Ale najwi\u0119ksza niespodzianka – to tramwaje. Nie ma ich we Wroc\u0142awiu, w Lignicy, a tu s\u0105. I podobno jak mnie informuje kto\u015b na przystanku, je\u017cd\u017c\u0105 regularnie.<\/p>\n

Albo Wojsko Polskie. Nigdzie po drodze nie widzia\u0142em \u017co\u0142nierzy tak schludnie ubranych i z takim szacunkiem wzajemnie si\u0119 salutuj\u0105cych, jak w\u0142a\u015bnie w Jeleniej G\u00f3rze. Stanowczo – organizacja w mie\u015bcie na poziomie.<\/p>\n

Tempora matantur<\/b><\/p>\n

Nareszcie tu zobaczy\u0142em niemc\u00f3w z bia\u0142ymi opaskami. Dziwi\u0142em si\u0119 dotychczas, dlaczego w Czechach niemcy s\u0105 oznaczeni na zarz\u0105dzenie w\u0142adz, a dlaczego w Polsce – my sami musimy nosi\u0107 swe barwy, by nie uchodzi\u0107 za niemc\u00f3w. Bia\u0142e opaski – to tylko pocz\u0105tek rewan\u017cu za dotychczasow\u0105 polityk\u0119 niemieck\u0105 w stosunku do Polak\u00f3w.<\/p>\n

Nie mog\u0142a zrozumie\u0107 niemka, dlaczego warzywa na rynku s\u0105 tylko dla Polak\u00f3w. Zrozumia\u0142aby na pewno, gdyby widzia\u0142a w Warszawie, Krakowie i innych miastach, nawet w parkach napisy „nur fur Deutsche”.<\/p>\n

Tak czasy si\u0119 zmieniaj\u0105, prosz\u0119 pa\u0144stwa, teraz w ogonkach stoi „nar\u00f3d pan\u00f3w”; teraz tak\u017ce i niemcy cierpliwie musz\u0105 czeka\u0107 swojej kolejki.<\/p>\n

Spo\u0142ecze\u0144stwo polskie<\/b><\/p>\n

Spo\u0142ecze\u0144stwo polskie do\u015b\u0107 mieszane, przewa\u017cnie pracuj\u0105ca inteligencja. Wszyscy czuj\u0105 si\u0119 swobodnie, s\u0105 ju\u017c zadomowieni – nic dziwnego niekt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 ju\u017c w Jeleniej G\u00f3rze kilka miesi\u0119cy.<\/p>\n

\u017bycie partii politycznych i innych organizacji szeroko rozbudowane. Nie trzeba si\u0119 b\u0142\u0105ka\u0107, bo strza\u0142ki wskazuj\u0105 kierunek doj\u015bcia do nich. Du\u017co afisz\u00f3w, planowane otwarcie kilku szk\u00f3\u0142 \u015brednich, teatr przeprowadza pr\u00f3by „Zemsty”, kina – chwilowo zamkni\u0119te – otworz\u0105 swe drzwi w przysz\u0142ym tygodniu.<\/p>\n

W jednym z lokal\u00f3w gra czeska orkiestra. Zesp\u00f3\u0142 nawet niez\u0142y, chocia\u017c nie wczu\u0142 si\u0119 jeszcze w rytm polskich melodii.<\/p>\n

Co si\u0119 dzieje w Polsce?<\/b><\/p>\n

– Panowie z prasy? Jak to dobrze! Powiedzcie nam co sie dzieje „w Polsce”. M\u00f3wili mi, \u017ce…<\/p>\n

– A jakie uniwersytety ju\u017c otwarto, bo c\u00f3rka moja chce ko\u0144czy\u0107 studia. My tu na razie bez wiadomo\u015bci, jakby odci\u0119ci od \u015bwiata. \u017badna prasa do nas nie dochodzi. Gdyby kto\u015b zacza\u0142 wydawa\u0107 tu gazet\u0119…<\/p>\n

– Zostaj\u0119 w Jeleniej G\u00f3rze! Dla tego miasta warto pracowa\u0107.<\/p>\n

Tymbardziej, \u017ce w lokalu jest piwo!<\/p>\n

Wczoraj wieczorem zabrak\u0142o go tylko dlatego, \u017ce ka\u017cdy z go\u015bci wypi\u0142 po kilka porcji.<\/p>\n

„G\u0142os Pogranicza” jednodni\u00f3wka, Jelenia G\u00f3ra 27-29 sierpnia 1945 r<\/b><\/i><\/span>.<\/span><\/p>\n

* Tempora mutantur<\/b><\/span> – jest to przys\u0142owie \u0142aci\u0144skie, kt\u00f3re nale\u017cy t\u0142umaczy\u0107 jako „Czasy si\u0119 zmieniaj\u0105”.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W przeciwie\u0144stwie od Wroc\u0142awia czy te\u017c G\u0142ogowa, Jelenia G\u00f3ra i rejon Karkonoszy nie zazna\u0142 niszcz\u0105cych dzia\u0142a\u0144 wojennych. Kiedy 8 maja 1945 roku oddzia\u0142y Armii Czerwonej zaj\u0119\u0142y miasto, to nie by\u0142o …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":362,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,61,10,11,8,41],"tags":[],"class_list":["post-361","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-kolbusz-mieczeslaw","category-kultura","category-obyczaje","category-polityka","category-wojciechowski-grzegorz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=361"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1614,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/361\/revisions\/1614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}