{"id":3808,"date":"2026-10-25T17:55:24","date_gmt":"2026-10-25T16:55:24","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=3808"},"modified":"2026-10-25T17:55:24","modified_gmt":"2026-10-25T16:55:24","slug":"chiny-swiat-rownolegly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/10\/25\/chiny-swiat-rownolegly\/","title":{"rendered":"Chiny – \u015bwiat r\u00f3wnoleg\u0142y"},"content":{"rendered":"

Usiad\u0142em na \u0142aweczce kt\u00f3rych wiele w polskich marketach. Od s\u0142o\u0144ca chroni\u0142 mnie ogrodowy parasol jakby prosto z naszego sklepu ogrodniczego, tylko te drzewa troch\u0119 inne, bo tropikalne. Ciep\u0142o na dworze, 34 stopnie, w zasadzie w Polsce w czerwcu i lipcu te\u017c tak by\u0142o, ale jest zasadnicza r\u00f3\u017cnica – tutaj w okolicach Kantonu jest zdecydowanie wilgotniejsze powietrze. Co\u015b jakbym w upalny dzie\u0144 wszed\u0142 do ogrodowej szklarni. Par\u0119 minut i czuj\u0119 ju\u017c pot pod lekk\u0105 koszulk\u0105.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Inny \u015bwiat z innymi napisami, ca\u0142kowicie dla nas nie zrozumia\u0142ymi. Chi\u0144ski gwar o innej melodyce, trudno na pocz\u0105tek wyselekcjonowa\u0107 wyrazy, zdania i sens wypowiedzi. Pierwszy kontakt, zero zrozumienia z obu stron. Ale tu pojawia si\u0119 prostok\u0105tny przedmiot z kolorowym ekranem. Szybkie chi\u0144skie palce wystukuj\u0105 na telefonie aplikacj\u0119 t\u0142umacz\u0105c\u0105 i ju\u017c po chwili obydwoje m\u00f3wimy do telefonu, a on t\u0142umaczy nasz j\u0119zyk w drug\u0105 stron\u0105. Lepsze aplikacje odczytuj\u0105 t\u0142umaczenia na g\u0142os – prostsze ograniczaj\u0105 si\u0119 do napisania tekstu. Dzi\u0119ki temu urz\u0105dzeniu praktycznie z ka\u017cdym mo\u017cna si\u0119 porozumie\u0107. Taks\u00f3wki, uliczne lokale i sklepy stoj\u0105 do naszej dyspozycji. Mam paszport, telefon i adres hotelu. Bez tego nie wiem jak bym tu przetrwa\u0142 w razie zagubienia.<\/p>\n

Ci\u0105g\u0142y ruch, tu nikt nie siedzi bezczynnie. Miasto przypomina mi troch\u0119 le\u015bne mrowisko, wszyscy si\u0119 gdzie\u015b przemieszczaj\u0105. Nawet uliczny sprzedawca nie stoi bezczynnie gdy nie ma przy ladzie kupuj\u0105cego. Co robi? – przygotowuje paczuszki dla swoich klient\u00f3w. Kolorowe pude\u0142ka lub papierowe torebeczki z towarem i bia\u0142ym kwitem na wierzchu czekaj\u0105 na nadje\u017cd\u017caj\u0105cego elektrycznym skuterem kuriera, kt\u00f3ry po chwili cicho i bezszelestnie w\u0142\u0105cza si\u0119 w uliczny ruch, by zrealizowa\u0107 zam\u00f3wienie.<\/p>\n

Ci\u0105g\u0142y ruch na ulicy to nie tylko praca, to tak\u017ce chi\u0144scy tury\u015bci, podziwiaj\u0105 widoki i bardzo ch\u0119tnie fotografuj\u0105 si\u0119 na ich tle. Pozowanie do zdj\u0119\u0107 sprawia im to du\u017c\u0105 rado\u015b\u0107. Kilka razy spotka\u0142em dziewczyny ubrane jak w komiksach dla nastolatk\u00f3w.<\/p>\n

Ulice s\u0105 pe\u0142ne ludzi m\u0142odych, niewielu starszych. Chyba obowi\u0105zuj\u0105cy kanon urody to porcelanowa biel cia\u0142a u kobiet. Chodz\u0105 z parasolkami w s\u0142oneczne dni. Widzia\u0142em ja wychodz\u0105c na ulic\u0105 naci\u0105gaj\u0105 jedwabne r\u0119kawki by si\u0119 nie opali\u0107. Niekt\u00f3re m\u0142ode kobiety mkn\u0105 po ulicy elektrycznymi skuterami z osadzonym na kierownicy du\u017cym parasolem.<\/p>\n

Region Kantonu to obszar o prawie ci\u0105g\u0142ej zabudowie. Mo\u017cna godzinami jecha\u0107 wzd\u0142u\u017c budynk\u00f3w mieszkalnych, hal fabrycznych, biurowc\u00f3w i cent\u00f3w handlowych. Gdy ko\u0144czy si\u0119 jakie\u015b centrum, pojawia si\u0119 pl\u0105tanina estakad samochodowych i mo\u017cna by\u0107 pewnym, \u017ce zaraz b\u0119dzie kolejne centrum. Miejscami pojawiaj\u0105 si\u0119 nabrze\u017ca i mosty bo region le\u017cy nad uj\u015bciem spl\u0105tanej Rzeki Per\u0142owej. Nad brzegiem morza znajduje si\u0119 Hong Kong i Macao. Prawdopodobnie wolnych dzia\u0142ek budowlanych ju\u017c nie ma wiec jedyny spos\u00f3b to pi\u0105\u0107 si\u0119 w g\u00f3r\u0119 i w g\u00f3r\u0119 – st\u0105d tyle wie\u017cowc\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ju\u017c od lotniska towarzyszy\u0142a nam cyfrowa rzeczywisto\u015b\u0107. Kontakt z urz\u0119dnikiem imigracyjnym ograniczy\u0142 si\u0119 jedynie do zatwierdzenia danych kt\u00f3re pozyska\u0142y skanery i stempelka w paszporcie. Mia\u0142o to te zalet\u0119, \u017ce procedura wej\u015bcia na najwi\u0119ksze na \u015bwiecie targi przemys\u0142owe sprowadzi\u0142a si\u0119 do wydrukowania identyfikatora kt\u00f3rego dane zosta\u0142y zaczerpni\u0119te z systemu. Same targi to dwa aspekty. Jeden to doskona\u0142a infrastruktura pozwalaj\u0105ca na swobodny dojazd wyjazd i komunikacj\u0119 wewn\u0119trzn\u0105. Drugi aspekt to doskona\u0142a i przejrzysta organizacja ekspozycji, system informacyjny i zaplecze socjalne. Przedmiot targ\u00f3w to g\u0142ownie towary w cenach kilkukrotnie ni\u017cszych ni\u017c w Europie. St\u0105d du\u017ce zainteresowanie naszych handlowc\u00f3w. Z mojego ogl\u0105du wynika, \u017ce oferta przygotowana zosta\u0142a g\u0142\u00f3wnie dla rynk\u00f3w pozaeuropejskich, st\u0105d du\u017ca ilo\u015b\u0107 zwiedzaj\u0105cych z kraj\u00f3w kt\u00f3rych nazwy brzmi\u0105 dla nas do\u015b\u0107 egzotycznie.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Chiny maj\u0105 r\u00f3\u017cne oblicza. G\u0142\u00f3wna ulica, wystawne sklepy, siedziby bank\u00f3w, a tu\u017c za nimi r\u00f3wnoleg\u0142a w\u0105ska uliczka, na zapleczu. Tanie sklepy, us\u0142ugi i bary, piesi i elektryczne skutery dostawc\u00f3w i kurier\u00f3w. Co jaki\u015b czas przechadzaj\u0105cy si\u0119 policjant, ochroniarz lub pracownik utrzymuj\u0105cy czysto\u015b\u0107 – bo warto podkre\u015bli\u0107 – jest czysto. No, ale szczeg\u00f3lnie w pobli\u017cu sklep\u00f3w mi\u0119snych, dla mnie zapach nie do zaakceptowania. Taka \u201eterapia\u201d skutecznie pozbawia nas poczucia g\u0142odu na kilka godzin.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dominuj\u0105 jednak ryby, kraby, krewetki, og\u00f3lnie \u201eowoce morza\u201d, cho\u0107 napotkanych w klatce \u017cywych czarnych ropuch z morzem bym nie wi\u0105za\u0142. Pono\u0107 walory smakowe wy\u015bmienite i pomimo zaproszenia do degustacji w wystawnym lokalu jako\u015b si\u0119 nie \u201eprze\u0142ama\u0142em\u201d – mo\u017ce nast\u0119pnym razem.<\/p>\n

Uczestniczy\u0142em w rozmowach handlowych. Ka\u017cdy dobry (du\u017cy) interes wymaga negocjacji. Targi s\u0142u\u017c\u0105 jedynie um\u00f3wieniu si\u0119 na spotkanie na kt\u00f3re strony musz\u0105 si\u0119 przygotowa\u0107. Musz\u0105 przygotowa\u0107 ofert\u0119, szczeg\u00f3lnie cenow\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Jedno ze spotka\u0144 odby\u0142o si\u0119 przy okr\u0105g\u0142ym stole w restauracji. Drugi mniejszy obrotowy blat pozwala\u0142 na indywidualny dob\u00f3r potraw. Dla nie radz\u0105cych sobie z pieczonymi ptaszkami pa\u0142eczkami, pod r\u0119k\u0105 przygotowane by\u0142y zestawy foliowych r\u0119kawiczek… Na marginesie, je\u017celi pragniesz zrobi\u0107 w Chinach interes \u017cycia najpierw naucz si\u0119 je\u015b\u0107 d\u0142ugi makaron pa\u0142eczkami…<\/p>\n

Inna aran\u017cacja spotkania odby\u0142a si\u0119 w przestronnej salce z ceremonialnym sto\u0142em do parzenia herbaty. Prowadz\u0105cy rozmowy lub jego pracowniczka parzy\u0142a ma\u0142e ilo\u015bci gatunkowej herbaty, a nast\u0119pnie rozlewa\u0142a w ma\u0142ych czarkach. Istot\u0105 tej ceremonii by\u0142y te ma\u0142e ilo\u015bci kt\u00f3re powodowa\u0142y, \u017ce ca\u0142y proces z powt\u00f3rzeniami m\u00f3g\u0142 trwa\u0107 oko\u0142o godziny, nie przerywaj\u0105c rozm\u00f3w o charakterze technicznym. St\u00f3\u0142 na wyposa\u017ceniu mia\u0142: dzbanki, dzbanuszki, czarki, zlewki, lejki i czajnik z gor\u0105c\u0105 wod\u0105. Wszystko to w czarnej kuwecie zbieraj\u0105cej wychlapan\u0105 wod\u0119 czy herbat\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Hotele maj\u0105 oczywi\u015bcie r\u00f3\u017cne standardy objawiaj\u0105ce si\u0119 oferowanym zestawem wyg\u00f3d. Powszechna jest klimatyzacja. Gdy j\u0105 wy\u0142\u0105czy\u0142em w pokoju, powoli temperatura dotar\u0142a do 30 stopni. Czyli bez klimatyzacji nie mo\u017cna funkcjonowa\u0107, jej stosowanie stwarza tylko jeden problem, dla mnie oczywi\u015bcie, innym mo\u017ce to nie przeszkadza\u0107. Strumie\u0144 ch\u0142odz\u0105cego powietrza ma temperatur\u0119 oko\u0142o 10 stopni i je\u015bli nie uda nam si\u0119 go gdzie\u015b rozproszy\u0107 pod sufitem to przezi\u0119bienie jest prawie pewne, albo czapka z daszkiem na g\u0142owie…<\/p>\n

Jak si\u0119 porusza\u0107? Najlepiej taks\u00f3wk\u0105. Przejazd oko\u0142o 10 km kosztuje oko\u0142o 15 z\u0142. Mo\u017cna zap\u0142aci\u0107 got\u00f3wk\u0105 lub aplikacj\u0105. \u0141atwiej z\u0142apa\u0107 taks\u00f3wk\u0119 na ulicy ni\u017c dogada\u0107 si\u0119 gdzie chcemy aby nas zawioz\u0142a. Najpro\u015bciej pokaza\u0107 zdj\u0119cie znanego miejsca w telefonie. Tak dla przyk\u0142adu dotarli\u015bmy do architektonicznej enklawy, kolonialnej zabudowy francuskich i angielskich kupc\u00f3w sprzed 100 lat. No tak, ale jak wr\u00f3ci\u0107 do hotelu? Ot\u00f3\u017c koniecznie trzeba zaopatrzy\u0107 si\u0119 w wizyt\u00f3wk\u0119 z adresem napisanym po chi\u0144sku i j\u0105 pokaza\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Z mojego kr\u00f3tkiego opisu wynika, \u017ce tam w Chinach jest inaczej. Jednak nie chc\u0119 warto\u015bciowa\u0107 na lepiej i gorzej. Ci ludzie \u017cyj\u0105 tam od wiek\u00f3w, bez zwi\u0105zk\u00f3w z nasz\u0105 codzienno\u015bci\u0105 – st\u0105d moje por\u00f3wnanie do \u015bwiat\u00f3w r\u00f3wnoleg\u0142ych, kt\u00f3re do niedawna mog\u0142y niezale\u017cnie funkcjonowa\u0107.<\/p>\n

Andrzej Ploch<\/strong><\/p>\n