{"id":3980,"date":"2026-11-14T11:42:53","date_gmt":"2026-11-14T10:42:53","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=3980"},"modified":"2026-11-15T00:49:41","modified_gmt":"2026-11-14T23:49:41","slug":"wspomnien-czar-1954-1990-krakowska-kuznia-oficerow-chemikow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/11\/14\/wspomnien-czar-1954-1990-krakowska-kuznia-oficerow-chemikow\/","title":{"rendered":"Wspomnie\u0144 czar 1954-1990, krakowska \u201eku\u017ania\u201d oficer\u00f3w \u201echemik\u00f3w\u201d"},"content":{"rendered":"

Ka\u017cdy kolejny rok przynosi okazj\u0119 do upami\u0119tniania i ponownego namys\u0142u nad wydarzeniami, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y polska histori\u0119 i kultur\u0119, w tym nasze \u017cycie osobiste. W tym roku rocznic jest wiele, s\u0105 to rocznice okr\u0105g\u0142e lub z innych powod\u00f3w wa\u017cne i zauwa\u017calne. Wszystkie te du\u017ce okr\u0105g\u0142e, wa\u017cne i zauwa\u017calne rocznice powoduj\u0105, \u017ce cz\u0119sto nie zauwa\u017camy, b\u0105d\u017a pomniejszamy dzisiaj znaczenie wydarze\u0144 z w\u0142asnego \u017cycia, kt\u00f3re kiedy\u015b mia\u0142y miejsce. <\/span><\/strong><\/p>\n

60. lat temu, mia\u0142o miejsce szczeg\u00f3lnie wa\u017cne wydarzenie, kt\u00f3re nakre\u015bli\u0142o moj\u0105 drog\u0119 \u017cyciow\u0105. Po zdaniu matury w 1966 roku rozpocz\u0105\u0142em dalsze kszta\u0142cenie jako kandydat na oficera zawodowego wojsk chemicznych w Oficerskiej Szkole Wojsk Chemicznych w Krakowie, w\u00f3wczas b\u0119d\u0105cej dum\u0105 spo\u0142eczno\u015bci krakowskiej. <\/span><\/p>\n

Pami\u0119tam i wspominam o tym, ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j zwi\u0105zek z t\u0105 uczelni\u0105, kt\u00f3rej jestem dwukrotnym absolwentem (OSWChem-1968 i WSOWChem-1975).<\/span><\/p>\n

By\u0142a w Krakowie taka uczelnia \u2026<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

Gdzie\u015b tam w Krakowie, gdzie D\u0142uga od Plant pocz\u0105wszy biegnie do Kleparza
\nW tej bardzo starej, z w\u0142oska Wenecj\u0105 zwanej, krakowskiej dzielnicy,
\nTu\u017c za s\u0142ynnym wi\u0119zieniem, przy Montelupich, stali wojskowi chemicy.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Szukali miejsca, pocz\u0105tki swe we warszawskim wi\u0105\u017c\u0105c Rembertowie<\/em>
\nAby po wielu latach kolejnych przemy\u015ble\u0144 doj\u015b\u0107 wreszcie a\u017c do tego,<\/em>
\n\u017be stanie tu b\u0142\u0119dem jest, takim jak w benzenie wi\u0105zanie Kekulego.<\/em><\/p>\n

Ju\u017c w rok po odej\u015bciu ze \u015bwiata J\u00f3zefa Stalina, szko\u0142a stan\u0119\u0142a w Krakowie,<\/em>
\nAby szkoli\u0107 ch\u0119tn\u0105, cywiln\u0105 m\u0142odzie\u017c w przeciwchemicznej obronie,<\/em>
\nPo dwie gwiazdki im w nagrod\u0119 daj\u0105c na ka\u017cdym munduru pagonie.<\/em><\/p>\n

Tak to trwa\u0142o i bieg\u0142o przez nast\u0119pne lata ku Ojczyzny chwale<\/em>
\nGdzie z namaszczeniem w kolejne krakowskich podchor\u0105\u017cych roczniki<\/em>
\nWk\u0142adano do g\u0142\u00f3w m\u0142odych przeciwchemicznej obrony nawyki.<\/em><\/p>\n

W lat kilka nowa przysz\u0142a moda gdy nie zmieniaj\u0105c niczego wcale<\/em>
\nW pi\u0119\u0107dziesi\u0105tym \u00f3smym tu\u017c przed Miko\u0142ajem w ramach prezent\u00f3w licznych<\/em>
\nPewien Minister nagle wymy\u015bli\u0142 Oficersk\u0105 Szko\u0142\u0119 Wojsk Chemicznych.<\/em><\/p>\n

Ta wa\u017cniejsz\u0105 ju\u017c rol\u0119 pe\u0142ni\u0105c, nadal w pomaturalnej szko\u0142y ramach,<\/em>
\nTechnik\u00f3w chemik\u00f3w z patentem oficerskim do s\u0142u\u017cby szkoli\u0142a.<\/em>
\nA po kilku latach dzia\u0142ania nowy, budynek szkolny wystawi\u0142a.<\/em><\/p>\n

Potem by\u0142o Millennium, liczne wyr\u00f3\u017cnienia, na wielu gazet \u0142amach<\/em>
\nZ dum\u0105 wskazywana, a\u017c wreszcie na sw\u00f3j koniec, a by\u0142a to niedziela<\/em>
\nWrzesie\u0144, sze\u015b\u0107dziesi\u0105t i siedem, promocja oficer\u00f3w z r\u0119ki Jaruzela.<\/em><\/p>\n

Ten sam rok, tylko ju\u017c akademicki daje miastu uczelni\u0119 now\u0105,<\/em>
\nOczywi\u015bcie chemiczn\u0105 a jak\u017ce wojskow\u0105, kt\u00f3rej b\u0119dzie uzusem,<\/em>
\nDawa\u0107, po czterech latach studi\u00f3w, wszem wojskom, oficer\u00f3w z cenzusem.<\/em><\/p>\n

Przez kolejnych dwadzie\u015bcia oficerskich promocji szli w \u015bwiat z otwart\u0105 g\u0142ow\u0105<\/em>
\nOpuszczaj\u0105c Kr\u00f3lewski Krak\u00f3w m\u0142odzie\u0144cy, kt\u00f3rym marzy\u0142a si\u0119 kariera<\/em>
\nIn\u017cyniera chemika, szarlatana tajemnej wiedzy, by\u0107 mo\u017ce dow\u00f3dcy oficera.<\/em><\/p>\n

Dzi\u0119ki temu miastu i jego uczonym ch\u0142on\u0105\u0142 podchor\u0105\u017cy znakomit\u0105 wiedz\u0119<\/em>
\nDzi\u015b podpisy s\u0142aw naukowych w studenckim indeksie wskazywane z dum\u0105,<\/em>
\nS\u0105 r\u00f3wnie\u017c wspania\u0142ym dowodem warto\u015bci uczelni, jej osi\u0105gni\u0119\u0107 sum\u0105.<\/em><\/p>\n

\u017bal serce \u015bciska gdy patrz\u0119 na te znajome mury i ze smutkiem \u015bledz\u0119<\/em>
\nIch dalsze losy, jedyna pociecha, \u017ce trafi\u0142y wspaniale bo w r\u0119ce lekarzy<\/em>
\nNaukowc\u00f3w, my\u015bl\u0119 wi\u0119c z pokor\u0105, Dieu le veut, niech Im zatem darzy.<\/em><\/p>\n

kmdr ppor. rez. mgr Jerzy NEUKAMPF \/absolwent WSOWChem \u2013 1975\/<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

Po zdanych egzaminach wst\u0119pnych i z\u0142o\u017ceniu przysi\u0119gi wojskowej 27 listopada 1966 roku, zosta\u0142em podchor\u0105\u017cym Oficerskiej Szko\u0142y Wojsk Chemicznych w Krakowie. Ze wzgl\u0119du na wcze\u015bniejsz\u0105 nauk\u0119 w Technikum Chemicznym zako\u0144czon\u0105 matur\u0105, zakwalifikowany zosta\u0142em do szkolenia dwuletniego. Szkolenie zako\u0144czy\u0142em pomy\u015blnie zdanymi egzaminami i zosta\u0142em mianowany na stopie\u0144 podporucznika w korpusie wojsk chemicznych WP. Uroczysta promocja odby\u0142a si\u0119 1 wrze\u015bnia 1968 roku na krakowskim Rynku G\u0142\u00f3wnym. Symbolicznego aktu pasowania absolwent\u00f3w na oficer\u00f3w Wojska Polskiego dokona\u0142 wiceminister obrony narodowej genera\u0142 dywizji Grzegorz Korczy\u0144ski.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Wycinki z prasy – wydania z dnia 2 wrze\u015bnia 1968 r.: Gazeta Krakowska i Dziennik Polski. Ze zbioru autora.<\/p><\/div>\n

Poni\u017cej prezentuj\u0119 kr\u00f3tk\u0105 histori\u0119 obrony przeciwchemicznej w przedwojennym Wojsku Polskim i powstawanie po wojnie krakowskiej \u201eku\u017ani kadr\u201d dla Wojsk Chemicznych Wojska Polskiego.<\/span><\/p>\n

Obrona przeciwchemiczna w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

W ramach organizowania Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej w jego strukturach r\u00f3wnie\u017c uwzgl\u0119dniono obron\u0119 przeciwgazow\u0105. Obron\u0119 przeciwgazow\u0105 w wojsku zacz\u0119to organizowa\u0107 ju\u017c w 1918 roku. W strukturach organizacyjnych Ministerstwa Spraw Wojskowych znajdowa\u0142 si\u0119 Departament VII Artylerii, a w nim Sekcja Chemiczna \u2013 kom\u00f3rka kieruj\u0105ca obron\u0105 przeciwgazow\u0105 w Wojsku Polskim. W marcu 1920 roku w zwi\u0105zku z trwaj\u0105cymi dzia\u0142aniami wojennymi (wojna polsko-bolszewicka), nast\u0105pi\u0142a reorganizacja Ministerstwa Spraw Wojskowych. Departament VII Artylerii zmieni\u0142 nazw\u0119 na Departament Uzbrojenia, a Sekcj\u0119 Chemiczn\u0105 przekszta\u0142cono w Wydzia\u0142 Chemiczno-Gazowy, kt\u00f3ry obejmowa\u0142 ca\u0142okszta\u0142t problematyki obrony przeciwgazowej, w tym r\u00f3wnie\u017c zagadnienia szkolenia i prac naukowo-badawczych. Wydzia\u0142owi Chemiczno-Gazowemu bezpo\u015brednio podlega\u0142y: Szko\u0142a Obrony Przeciwgazowej (pocz\u0105tkowo jako Szko\u0142a Gazowa, Wojskowa Szko\u0142a Gazowa, Centralna Szko\u0142a Gazowa, Szko\u0142a Broni Chemicznej i ponownie wr\u00f3ci\u0142a do nazwy Szko\u0142y Gazowej) i Wojskowy Instytut Przeciwgazowy (pocz\u0105tkowo funkcjonowa\u0142 jako Instytut Badawczy Broni Chemicznej, p\u00f3\u017aniej pod nazw\u0105 Wojskowy Instytut Gazowy). Wojskowy Instytut Przeciwgazowy kontynuowa\u0142 prace naukowo-do\u015bwiadczalne nad ulepszeniem sprz\u0119tu i materia\u0142\u00f3w walki chemicznej i obrony przeciwchemicznej. W pierwszych dniach wrze\u015bnia 1939 roku Instytut zako\u0144czy\u0142 sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Obsada instytucji zosta\u0142a ewakuowana do Lwowa. Ca\u0142o\u015b\u0107 wyposa\u017cenia wraz ze sprz\u0119tem laboratoryjnym znajduj\u0105cym si\u0119 w obiekcie zosta\u0142a zniszczona.<\/span><\/p>\n

Szkolenie kadr chemik\u00f3w w okresie mi\u0119dzywojennym<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

W wojskowych zwi\u0105zkach taktycznych i oddzia\u0142ach za ochron\u0119 przed broni\u0105 chemiczn\u0105 byli odpowiedzialni oficerowie i podoficerowie gazowi, kt\u00f3rych do tego zadania przygotowywa\u0142a Szko\u0142a Obrony Przeciwgazowej, kt\u00f3ra zmienia\u0142a kilkakrotnie swoj\u0105 nazw\u0119, ale ca\u0142y czas kszta\u0142ci\u0142a specjalist\u00f3w z zakresu obrony przeciwchemicznej.<\/span><\/p>\n

Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 po zako\u0144czeniu pierwszej wojny \u015bwiatowej od powstania w sierpniu 1919 roku Szko\u0142y Gazowej w Warszawie z siedzib\u0105 na Pow\u0105zkach, przemianowan\u0105 rok p\u00f3\u017aniej na Wojskow\u0105 Szko\u0142\u0119 Gazow\u0105 (p\u00f3\u017aniej Centraln\u0105 Szko\u0142\u0119 Gazow\u0105). Z dniem 1 stycznia 1923 roku, po zarz\u0105dzonej przez Ministra Spraw Wojskowych reorganizacji wszystkich szk\u00f3\u0142 wojskowych, zostaje ulokowana w Warszawie na Marymoncie, w budynkach dawnego Instytutu Agronomicznego i Le\u015bniczego i zmienia nazw\u0119 na Szko\u0142\u0119 Broni Chemicznej, p\u00f3\u017aniej wr\u00f3ci\u0142a do nazwy Szko\u0142a Gazowa.<\/span><\/p>\n

Szko\u0142a Gazowa wskutek kolejnej reorganizacji, 11 maja 1937 roku zmienia nazw\u0119 na Szko\u0142\u0119 Obrony Przeciwgazowej. Szkolenia by\u0142y prowadzone na kursach trwaj\u0105cych od 9 dni do 5 miesi\u0119cy. Szkolono \u017co\u0142nierzy w zakresie u\u017cycia broni chemicznej i obrony przed ni\u0105, a co bezpieczniejsze \u0107wiczenia z broni\u0105 chemiczn\u0105 przeprowadzano na niewielkim placu znajduj\u0105cym si\u0119 pomi\u0119dzy budynkami dawnego instytutu. <\/span><\/p>\n

W po\u0142owie pa\u017adziernika 1937 roku szko\u0142\u0119 przeniesiono z Warszawy do Trauguttowa ko\u0142o Brze\u015bcia nad Bugiem, gdzie p\u00f3\u017aniej wesz\u0142a w struktury organizacyjne utworzonego w wiosn\u0105 1938 roku w Brze\u015bciu, Centrum Wyszkolenia Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej. W jego strukturach funkcjonowa\u0142a pod nazw\u0105 Szko\u0142a Obrony Przeciwgazowej, a\u017c do chwili wybuchu wojny w 1939 roku. <\/span><\/p>\n

Szkolenie oficer\u00f3w chemik\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

Oficerowie \u2013 chemicy z 1. i 2. Armii Wojska Polskiego byli szkoleni od grudnia 1944 roku w Wy\u017cszej Oficerskiej Szkole Wojsk Technicznych w Ku\u017aminkach pod Moskw\u0105. Podoficer\u00f3w szkolono na kursach organizowanych przy batalionach chemicznych lub jednostkach szkolnych. <\/span><\/p>\n

W Polskich Si\u0142ach Zbrojnych na Zachodzie kursy dla oficer\u00f3w i podoficer\u00f3w chemik\u00f3w w miar\u0119 potrzeb organizowano w centrach polskich o\u015brodk\u00f3w szkoleniowych w Pary\u017cu (kurs wy\u017cszy dla oficer\u00f3w) i Poitiers (dla oficer\u00f3w i podoficer\u00f3w przeciwgazowych), a po kl\u0119sce Francji w o\u015brodku szkoleniowym w Crawford w Wielkiej Brytanii, gdzie prowadzono kursy oficerskie specjalist\u00f3w wojsk chemicznych.<\/span><\/p>\n

Historia powstania krakowskiej oficerskiej \u201eku\u017ani kadr chemik\u00f3w\u201d<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

Polskie wojska chemiczne nale\u017c\u0105 do najm\u0142odszego rodzaju wojsk. Powstanie a zarazem ich formowanie przypada na okres mi\u0119dzywojenny i zako\u0144czy\u0142o si\u0119 wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej. <\/span><\/p>\n

Po zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej, dopiero w 1948 roku na nowo zostaje uruchomiony proces tworzenia s\u0142u\u017cby chemicznej w Wojsku Polskim. Odradzanie si\u0119 nowego rodzaju s\u0142u\u017cby chemicznej spowodowa\u0142 du\u017ce zapotrzebowanie na wykwalifikowan\u0105 kadr\u0119 dow\u00f3dcz\u0105, przygotowan\u0105 do realizacji zada\u0144 s\u0142u\u017cby chemicznej, wi\u0119c rozpocz\u0119to szkolenie w tym zakresie.<\/span><\/p>\n

Sytuacja polityczna wytworzona po wojnie spowodowa\u0142a, \u017ce polskie wojska chemiczne by\u0142y formowane i szkolone w oparciu o wzorce i do\u015bwiadczenia organizacyjno-bojowe Armii Radzieckiej. Przez kolejne powojenne lata struktura i zadania wojsk chemicznych ulega\u0142a zmianom, bowiem ci\u0105gle by\u0142a doskonalona bro\u0144 chemiczna i biologiczna oraz wzbogacano arsena\u0142 broni masowej zag\u0142ady o nowy \u015brodek, jakim by\u0142a bro\u0144 j\u0105drowa. Powsta\u0142a sytuacja kszta\u0142towa\u0142a nowo powsta\u0142y rodzaj wojsk, co wp\u0142ywa\u0142o na proces kszta\u0142cenia oficer\u00f3w wojsk chemicznych.<\/span><\/p>\n

Na podstawie rozkazu Ministra Obrony Narodowej Nr 03\/Org. z dnia 7.01.1948 roku sformowano pierwsz\u0105 jednostk\u0119 szkoln\u0105 dla wojsk chemicznych – Kursu Oficer\u00f3w S\u0142u\u017cby Chemicznej <\/b>(KOSCh) przy 2. Pomorskim Batalionie Miotaczy Ognia w Modlinie. <\/span><\/p>\n

W styczniu 1949 roku przeformowano KOSCh i zmieniono nazw\u0119 na Kurs Oficer\u00f3w S\u0142u\u017cby Technicznej (KOST). We wrze\u015bniu 1949 roku KOST zostaje przeniesiony z Modlina do Rembertowa, gdzie po ponad pi\u0119cioletnim okresie szkolenia, 1 wrze\u015bnia 1953 roku ko\u0144czy dzia\u0142alno\u015b\u0107 i zostaje przeformowany.<\/span><\/p>\n

Rozkazem Ministra Obrony Narodowej Nr 051\/Org. z dnia 1.08.1953 r., Kurs Oficer\u00f3w S\u0142u\u017cby Technicznej przeformowano na nowy etat oraz zmieniono 1 wrze\u015bnia 1953 roku jego nazw\u0119 na Oficerska Szko\u0142a Obrony Przeciwchemicznej <\/b>(OSOPChem).<\/span><\/p>\n

By\u0142 to zasadniczy krok zrobiony w kierunku tworzenia nowego modelu kszta\u0142cenia kandydat\u00f3w na oficer\u00f3w zawodowych s\u0142u\u017cby chemicznej. Pierwszy rok szkolny rozpocz\u0119to 1 pa\u017adziernika 1953 roku. Poprzedzono go egzaminami wst\u0119pnymi, w wyniku rekrutacji przyj\u0119to 39. kandydat\u00f3w na kurs jednoroczny i 30. na kurs dwuletni. Ciekawostk\u0105 jest fakt, i\u017c wszyscy kandydaci byli \u017co\u0142nierzami zasadniczej s\u0142u\u017cby wojskowej. Po roku istnienia OSOPChem, 2 wrze\u015bnia 1954 roku odby\u0142a si\u0119 historyczna pierwsza promocja 23. podchor\u0105\u017cych kursu jednorocznego. <\/span><\/p>\n

Kolejna historyczna data w \u017cyciu szko\u0142y zosta\u0142a wyznaczona rozkazem Ministra Obrony Narodowej Nr 060\/Org. z dnia 3.08.1954 r. na mocy kt\u00f3rego Oficerska Szko\u0142a Obrony Przeciwchemicznej 1 pa\u017adziernika 1954 roku zosta\u0142a przeniesiona z Rembertowa do Krakowa<\/i> i rozmieszczona w obiekcie przy ul. Montelupich 4, tu\u017c przy s\u0142ynnym wi\u0119zieniu krakowskim \u2013 obiekt szko\u0142y od wi\u0119zienia oddziela\u0142 wysoki mur wi\u0119ziennego ogrodzenia. Po przeprowadzce do Krakowa, ju\u017c od 15 pa\u017adziernika 1954 roku wznowiono szkolenie kandydat\u00f3w na oficer\u00f3w s\u0142u\u017cby chemicznej. 4 wrze\u015bnia 1955 roku po raz pierwszy rozpocz\u0119to szkolenie na 3-letnim kursie podchor\u0105\u017cych, a w listopadzie 1955 roku rozpoczyna dzia\u0142alno\u015b\u0107 Rada Pedagogiczna OSOPChem. <\/span><\/p>\n

Jednym z wa\u017cnych i uroczystych wydarze\u0144 w historii szko\u0142y by\u0142o nadanie jej przez Rad\u0119 Pa\u0144stwa sztandaru. Akt nadania sztandaru zosta\u0142 podpisany 4 pa\u017adziernika 1957 roku. W akcie czytamy: \u201eRada Pa\u0144stwa na podstawie art. 5 ust. 1 Dekretu z dn. 9.XI.1955 r. o znakach Si\u0142 Zbrojnych nadaje Oficerskiej Szkole Obrony Przeciwchemicznej sztandar jako symbol niez\u0142omnej wierno\u015bci dla Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, honoru, m\u0119stwa, s\u0142awy wojennej i tradycji jednostki wojskowej\u201d. 13 pa\u017adziernika 1957 roku na rynku Starego Miasta w Krakowie odby\u0142o si\u0119 uroczyste wr\u0119czenie sztandaru komendantowi OSOPChem. Akt wr\u0119czenia szkole sztandaru \u015bwiadczy\u0142 o tym, \u017ce zdoby\u0142a ona sobie pe\u0142ne uznanie w\u0142adz partyjnych, wojskowych oraz spo\u0142ecze\u0144stwa krakowskiego. <\/span><\/p>\n

Rok szkolny 1957\/1958 zako\u0144czy\u0142 nab\u00f3r podchor\u0105\u017cych do szko\u0142y pod nazw\u0105 Oficerska Szko\u0142a Obrony Przeciwchemicznej. Zostaje zamkni\u0119ty rozdzia\u0142 funkcjonowania formacji s\u0142u\u017cby chemicznej w Wojsku Polskim. Ze wzgl\u0119du na wzrost znaczenia zastosowania broni masowego ra\u017cenia, rozbudowy struktur i pododdzia\u0142\u00f3w chemicznych formacja s\u0142u\u017cby chemicznej zosta\u0142a przekszta\u0142cona w Wojska Chemiczne. Podniesienie znaczenia Wojsk Chemicznych mia\u0142o odzwierciedlenie r\u00f3wnie\u017c w obszarze szkolenia.<\/span><\/p>\n

Na podstawie zarz\u0105dzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 0106\/Org. z dnia 17.10.1958 r. Oficersk\u0105 Szko\u0142\u0119 Obrony Przeciwchemicznej przeformowano na nowy etat o stanie osobowym 189. wojskowych i 26. pracownik\u00f3w cywilnych oraz przemianowano na Oficersk\u0105 Szko\u0142\u0119 Wojsk Chemicznych <\/b>(OSWChem). <\/b>6 wrze\u015bnia 1959 roku odbywa si\u0119 (sz\u00f3sta promocja), a pierwsza promocja w podchor\u0105\u017cych uzyskuj\u0105cych \u015bwiadectwa OSWChem. <\/span><\/p>\n

W latach 1960 – 1967 w dzia\u0142alno\u015bci szko\u0142y wida\u0107 stabilizacj\u0119, szko\u0142a ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 dydaktycznie i naukowo, spe\u0142nia\u0142a tak\u017ce rol\u0119 o\u015brodka szkolenia Wojsk Chemicznych. W 1964 roku zako\u0144czono trwaj\u0105c\u0105 dwa lata budow\u0119 tzw. Bloku Szkolnego, w kt\u00f3rym zaj\u0119cia rozpocz\u0119to we wrze\u015bniu 1965 roku. Rozszerzenie zada\u0144 szkoleniowych spowodowa\u0142o wzrost liczebny pracownik\u00f3w szko\u0142y. \u0141\u0105cznie z pododdzia\u0142ami zabezpieczenia i s\u0142uchaczami OSWChem w grudniu 1966 roku liczy\u0142a oko\u0142o 500 os\u00f3b. <\/span><\/p>\n

W historii OSWChem najliczniejsza grupa absolwent\u00f3w by\u0142a promowana na stopie\u0144 podporucznika 10 wrze\u015bnia 1967 roku (promocja czternasta). W\u00f3wczas mury szko\u0142y opu\u015bci\u0142o 92. oficer\u00f3w chemik\u00f3w. Uroczysto\u015bci promocyjne mia\u0142y miejsce po raz pierwszy na Rynku G\u0142\u00f3wnym w Krakowie. Aktu promocji dokona\u0142 \u00f3wczesny szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego genera\u0142 dywizji Wojciech Jaruzelski.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Odznaka absolwenta Oficerskiej Szko\u0142y Wojsk Chemicznych i Wy\u017cszej Szko\u0142y Oficerskiej Wojsk Chemicznych.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Krak\u00f3w OSWChem \u2013 przysi\u0119ga podchor\u0105\u017cych 27.11.1966 rok. P\u0142k dypl. Boles\u0142aw Szady, komendant szko\u0142y. Fot. ze zbioru autora.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Krak\u00f3w OSWChem \u2013 przysi\u0119ga podchor\u0105\u017cych 27.11.1966 rok. Fot. ze zbioru autora.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Krak\u00f3w OSWChem \u2013 przysi\u0119ga podchor\u0105\u017cych 27.11.1966 rok. Fot. ze zbioru autora.<\/p><\/div>\n

Wszyscy przyj\u0119ci podchor\u0105\u017cowie w 1966 roku do Oficerskiej Szko\u0142y Wojsk Chemicznych zostali podzieleni na trzy plutony. Pierwszy i drugi pluton stanowi\u0142y pion trzyletni, natomiast w trzecim plutonie byli podchor\u0105\u017cowie z matur\u0105 zdan\u0105 w Technikum Chemicznym, ich szkolenie trwa\u0142o dwa lata i uczestniczy\u0142 w nim te\u017c autor tego artyku\u0142u.<\/span><\/p>\n

Na szkolenie w pionie dwuletnim przyj\u0119to 30. kandydat\u00f3w na oficer\u00f3w zawodowych. W trakcie szkolenia uby\u0142o siedmiu podchor\u0105\u017cych. Czterech wykruszy\u0142y si\u0119 przed przysi\u0119g\u0105, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 27 listopada 1966 roku: dwie osoby zrezygnowa\u0142y same w okresie unitarnym, a dwie osoby nie zosta\u0142y dopuszczone do przysi\u0119gi, ze wzgl\u0119du na s\u0142ab\u0105 odporno\u015b\u0107 psychofizyczn\u0105 i s\u0142abe wyniki egzaminu. W trakcie pierwszego roku szkolnego z nauki zrezygnowa\u0142y kolejne trzy osoby, przyczyny by\u0142y r\u00f3\u017cne – nie wynikaj\u0105ce z nauki. Wszyscy podchor\u0105\u017cowie trzeciego plutonu, kt\u00f3rzy uko\u0144czyli pierwszy rok nauki, r\u00f3wnie\u017c utrzymali si\u0119 na drugim roku i zostali 1 wrze\u015bnia 1968 roku promowani na oficer\u00f3w – podporucznik\u00f3w Wojska Polskiego.<\/span><\/p>\n

Mocno zwi\u0119kszono mo\u017cliwo\u015bci szkolenia kandydat\u00f3w na oficer\u00f3w za spraw\u0105 rozporz\u0105dzenia Rady Ministr\u00f3w z dnia 23 marca 1967 roku w sprawie utworzenia wy\u017cszych szk\u00f3\u0142 oficerskich (Dz.U.1967 nr 15, poz.65). Na tej podstawie utworzono 12. wy\u017cszych szk\u00f3\u0142 oficerskich, w tym utworzono Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Oficersk\u0105 Wojsk Chemicznych im. Stanis\u0142awa Ziaji<\/i> z siedzib\u0105 w Krakowie (WSOWChem).<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Poligon Pasternik \u2013 luty 1968 r. Szkolenie podchor\u0105\u017cych na zimowym poligonie, na zdj\u0119ciu pluton \u201edwulatk\u00f3w\u201d. Drugi od prawej \u2013 autor. Fot. ze zbioru autora.<\/p><\/div>\n

Wy\u017csze szko\u0142y oficerskie prowadzi\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 dydaktyczn\u0105 o og\u00f3lnym kierunku techniczno-organizacyjnym, kszta\u0142ci\u0142y wysoko kwalifikowane kadry dow\u00f3dcze i specjalist\u00f3w wojskowych przygotowanych do obj\u0119cia w Si\u0142ach Zbrojnych stanowisk wymagaj\u0105cych posiadanie wy\u017cszego wykszta\u0142cenia zawodowego oraz prowadzi\u0142y badania naukowe, s\u0142u\u017c\u0105ce przede wszystkim potrzebom Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Absolwenci wy\u017cszych szk\u00f3\u0142 oficerskich uzyskiwali tytu\u0142 in\u017cyniera wojskowego okre\u015blonej specjalno\u015bci. W przypadku absolwent\u00f3w WSOWChem by\u0142 to tytu\u0142 in\u017cyniera-dow\u00f3dcy o specjalno\u015bci wojska chemiczne. Powstanie oficerskiej szko\u0142y, od pocz\u0105tku reprezentuj\u0105cej wysoki poziom naukowy przyci\u0105ga\u0142o kandydat\u00f3w z ca\u0142ego kraju i odmieni\u0142o \u017cycie Krakowa, daj\u0105c mu nowy akademicki wymiar i wp\u0142ywaj\u0105cy na jego naukowy, kulturalny i spo\u0142eczny rozw\u00f3j \u2013 szko\u0142a sta\u0142a si\u0119 lokaln\u0105 dum\u0105.<\/span><\/p>\n

W dniach od 9 do 16 sierpnia 1967 roku przeprowadzono konkursowy egzamin wst\u0119pny na pierwszy rok nauki w WSOWChem. Do egzaminu przyst\u0105pi\u0142o 132. kandydat\u00f3w. Po egzaminach do szko\u0142y przyj\u0119to 45. s\u0142uchaczy, kt\u00f3rzy rozpocz\u0119li nauk\u0119 18 wrze\u015bnia 1967 roku. <\/span><\/p>\n

Centralne uroczysto\u015bci inauguracyjne pierwszego roku akademickiego w nowo powsta\u0142ych uczelniach odby\u0142y si\u0119 29 listopada 1967 roku w dniu podchor\u0105\u017cego wraz z przysi\u0119g\u0105 wojskow\u0105 pierwszego rocznika podchor\u0105\u017cych czteroletniego okresu szkolenia. W listopadzie 1967 roku odby\u0142o si\u0119 ostatnie posiedzenie Rady Pedagogicznej, a na jej miejsce 15 listopada 1967 roku powo\u0142ano Rad\u0119 Naukow\u0105 WSOWChem. <\/span><\/p>\n

Na Rynku w Krakowie, 7 wrze\u015bnia 1969 roku odby\u0142a si\u0119 ostatnia promocja oficerska (szesnasta), absolwent\u00f3w-podchor\u0105\u017cych, kt\u00f3rzy byli szkoleni w trzyletniej Oficerskiej Szkole Wojsk Chemicznych. W roku 1970 nie by\u0142o promocji, wynika\u0142o to z przej\u015bcia z trzyletniego szkolenia w OSWChem na czteroletnie studia w WSOWChem. Pierwsza promocja podchor\u0105\u017cych w Wy\u017cszej Szko\u0142y Oficerskiej Wojsk Chemicznych im. Stanis\u0142awa Ziaji odby\u0142a si\u0119 5 wrze\u015bnia 1971 roku, promowanych by\u0142o 31. absolwent\u00f3w, kt\u00f3rzy opr\u00f3cz stopnia podporucznika uzyskali tytu\u0142 in\u017cyniera-dow\u00f3dcy o specjalno\u015bci wojska chemiczne.<\/span><\/p>\n

W ramach procesu restrukturyzacji szkolnictwa wojskowego, na podstawie zarz\u0105dzenia Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Nr 018\/Oper z 10 listopada 1988 roku, Szef Wojsk Chemicznych MON i Szef Wojsk In\u017cynieryjnych MON wydali w dniu 15 lutego 1989 roku zarz\u0105dzenie NR PF-2 dotycz\u0105ce integracji Wy\u017cszej Szko\u0142y Oficerskiej Wojsk Chemicznych z Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0105 Oficersk\u0105 Wojsk In\u017cynieryjnych we Wroc\u0142awiu.<\/span><\/p>\n

Proces przenoszenia krakowskiej szko\u0142y do Wroc\u0142awia, od wydania zarz\u0105dzenia Szefa Sztabu Generalnego trwa\u0142 prawie dwa lata. W pierwszej po\u0142owie 1989 roku utworzono w WSOWIn\u017c grup\u0119 operacyjn\u0105 do przygotowania bazy socjalnej i szkoleniowej dla krakowskiej uczelni. W tym czasie powstaje tak\u017ce Katedra Wojsk Obrony Przeciwchemicznej i zostaje przeprowadzony nab\u00f3r na pierwszy rok studi\u00f3w, a dopiero p\u00f3\u017aniej przeniesiono sk\u0142ad osobowy z krakowskiej oficerskiej szko\u0142y. <\/span><\/p>\n

W krakowskiej oficerskiej szkole 26 sierpnia 1990 roku odby\u0142a si\u0119 ostatnia promocja i po\u017cegnanie Sztandaru Szko\u0142y, a 12 wrze\u015bnia 1990 roku nast\u0105pi\u0142o przeniesienie dzia\u0142alno\u015bci szko\u0142y do Wroc\u0142awia z podchor\u0105\u017cymi II, III i IV rocznika. We Wroc\u0142awiu od 1 pa\u017adziernika 1990 roku rozpoczyna dzia\u0142alno\u015b\u0107 dydaktyczn\u0105 i naukowo badawcz\u0105 Katedra Wojsk Obrony Przeciwchemicznej, b\u0119d\u0105ca spadkobierczyni\u0105 dokona\u0144 Wy\u017cszej Szko\u0142y Oficerskiej Wojsk Chemicznych przeniesionej z Krakowa.<\/span><\/p>\n

Patrz\u0105c w przysz\u0142o\u015b\u0107 nie zapominajmy o tradycji<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

O tym, \u017ce przez 36. lat w Krakowie by\u0142a uczelnia wojskowa kszta\u0142c\u0105ca oficer\u00f3w chemik\u00f3w przypomina mieszka\u0144com i turystom tablica pami\u0105tkowa umieszczona na \u015bcianie frontowej dawnego budynku koszarowego przy ul. Montelupich 4, obecnie mie\u015bci si\u0119 tam Uniwersytecka Klinika Stomatologiczna.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Krak\u00f3w ul. Montelupich 4, w tym budynku mieszkali podchor\u0105\u017cowie w latach 1954-1990. Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Krak\u00f3w \u2013 fragment budynku (koszar) w kt\u00f3rych mieszkali podchor\u0105\u017cowie w latach 1954-1990,
widok od strony placu apelowego. Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n

9 czerwca 2007 roku, w ramach centralnych obchod\u00f3w \u015awi\u0119ta Wojsk Chemicznych zorganizowano w Krakowie pierwszy w historii zjazd absolwent\u00f3w wojskowych uczelni i szk\u00f3\u0142 chemicznych, po\u0142\u0105czony z piknikiem w ogrodach Kasyna Oficerskiego 5. Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Podhala\u0144skich. W uroczysto\u015bci uczestniczy\u0142o ponad 260. Go\u015bci z ca\u0142ego kraju.<\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wn\u0105 uroczysto\u015b\u0107 poprzedzi\u0142a Msza \u015bw. w krakowskim ko\u015bciele garnizonowym pw. \u015bw. Agnieszki, odprawiona w intencji absolwent\u00f3w oficerskich szk\u00f3\u0142 chemicznych \u2013 krakowskiej i wroc\u0142awskiej, w trakcie kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119cono umieszczon\u0105 na \u015bcianie wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a tablic\u0119 dla upami\u0119tnienia odbytego z tej okazji spotkanie kadry, pracownik\u00f3w i absolwent\u00f3w WSOWChem.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Krak\u00f3w \u2013 Ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy, wyst\u0105pienie gen. bryg. Marka Witczaka, szefa Szefostwa OPBMR.
Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Krak\u00f3w \u2013 Ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy, tablica upami\u0119tniaj\u0105ca zjazd absolwent\u00f3w 9 czerwca 2007 roku.
Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n

W ko\u015bciele garnizonowym na uwag\u0119 zas\u0142uguje widoczny nad o\u0142tarzem witra\u017c, utrzymany w kontrastowej kolorystyce, przedstawiaj\u0105cy Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 z Dzieci\u0105tkiem w otoczeniu znak\u00f3w formacji wszystkich oddzia\u0142\u00f3w wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Okr\u0119gu Korpusu nr V, kt\u00f3rego dow\u00f3dztwo mia\u0142o siedzib\u0119 w garnizonie Krak\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy \u2013 witra\u017c nad g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzem. Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 stanowi r\u00f3wnie\u017c miejsce wiecznego spoczynku doczesnych szcz\u0105tek \u201eB\u0142\u0119kitnego Genera\u0142a\u201d, genera\u0142a broni J\u00f3zefa Hallera.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy \u2013 sarkofag genera\u0142a broni J\u00f3zefa Hallera. Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Krak\u00f3w ul. Montelupich, uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia i po\u015bwi\u0119cenia pami\u0105tkowej tablicy. Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n

Punktem kulminacyjnym uroczysto\u015bci by\u0142o ods\u0142oni\u0119cie i po\u015bwi\u0119cenie tablicy pami\u0105tkowej umieszczonej na budynku przy ulicy Montelupich. Tablica upami\u0119tnia istnienie w Krakowie, w latach 1954 -1990 oficerskiej szko\u0142y, kt\u00f3ra funkcjonuj\u0105c przez 36. lat kszta\u0142ci\u0142a i szkoli\u0142a zawodowe kadry dow\u00f3dczo \u2013 techniczne i rezerw Wojsk Chemicznych dla potrzeb Wojska Polskiego. Jej mury w tym czasie opu\u015bci\u0142o blisko 1300. absolwent\u00f3w przygotowanych do s\u0142u\u017cby chemicznej. <\/span><\/p>\n

Pomys\u0142 ufundowania tablicy pami\u0105tkowej zrodzi\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w Stowarzyszenia Chemik\u00f3w Wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej i by\u0142 niezwykle trafny. Wydarzenie ma bez w\u0105tpienia wymiar historyczny i pokazuje, \u017ce cz\u0142onkowie Stowarzyszenia s\u0105 wierni has\u0142u: \u201ePatrz\u0105c w przysz\u0142o\u015b\u0107, nie zapominajmy o tradycji\u201d.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Krak\u00f3w ul. Montelupich, pami\u0105tkowa tablica na budynku dawnych koszar oficerskiej szko\u0142y. Fot. Andrzej Powidzki.<\/p><\/div>\n

[\u2026] Tablica na murze szko\u0142y ma upami\u0119tnia\u0107 nasz\u0105 bytno\u015b\u0107 i obecno\u015b\u0107 w krakowskim grodzie, wyra\u017ca\u0107 podzi\u0119kowanie nauczycielom i wychowawcom, \u015bwiadczy\u0107 o wk\u0142adzie kadry zawodowej i pracownik\u00f3w cywilnych w umacnianiu obronno\u015bci kraju. Ma tak\u017ce by\u0107 wyrazem naszej wdzi\u0119czno\u015bci dla mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa za dowody sympatii, jak\u0105 obdarzano nas podczas studi\u00f3w oraz symbolem trwa\u0142ego \u015aladu, kt\u00f3ry w nas pozosta\u0142 w wyniku kontaktu z bogactwem kulturowym miasta. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce dosz\u0142o do takiego spotkania, \u017ce b\u0119dziemy w tym dniu rado\u015bni, \u017ce TEN dzie\u0144 przysporzy nam nowych ciekawych dozna\u0144 \u017ce b\u0119dziemy mile go wspomina\u0107.<\/i><\/span><\/p>\n

Po wielu latach nasze wnuki, nowe pokolenie, zatrzymaj\u0105 si\u0119 przed t\u0105 tablic\u0105 swoich dziadk\u00f3w b\u0105d\u017a wuj\u00f3w, przypominaj\u0105c sobie ich wspominki przy rodzinnych spotkaniach \u2013 jak to kiedy\u015b w Szkole przy Montelupich bywa\u0142o [\u2026]<\/i><\/span> \u2013 m\u00f3wi\u0142 w swoim wyst\u0105pieniu p\u0142k dypl. rez. Feliks Sawicki, \u00f3wczesny prezes Stowarzyszenia Chemik\u00f3w Wojskowych RP. <\/span><\/span><\/p>\n

Andrzej Powidzki<\/strong>
\n<\/i><\/span><\/span>Wroc\u0142aw,13 listopad 2026 r.<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

\u0179R\u00d3D\u0141O:
\n<\/i><\/span><\/span>– Biuletyn \u201eChemik\u201d nr 3\/2007- wydanie specjalne, wyd. SChW RP;
\n<\/span><\/span>– Biuletyn \u201eChemik\u201d nr 4\/2008, wyd. SChW RP;
\n<\/span><\/span>– Krzysztof Cygan \u2013 Kszta\u0142cenie kandydat\u00f3w na oficer\u00f3w zawodowych s\u0142u\u017cby i wojsk chemicznych do 1969 roku. Wyd. AWL \u2013 Wroc\u0142aw 2022;
\n<\/span><\/span>– pl.wikipedia.org.<\/span> <\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ka\u017cdy kolejny rok przynosi okazj\u0119 do upami\u0119tniania i ponownego namys\u0142u nad wydarzeniami, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y polska histori\u0119 i kultur\u0119, w tym nasze \u017cycie osobiste. W tym roku rocznic jest wiele, s\u0105 …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3983,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-3980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-powidzki-andrzej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3980"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4000,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3980\/revisions\/4000"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}