{"id":4001,"date":"2026-11-15T22:09:04","date_gmt":"2026-11-15T21:09:04","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=4001"},"modified":"2026-11-15T22:09:04","modified_gmt":"2026-11-15T21:09:04","slug":"ryszard-iii-triumf-ambicji-i-katastrofa-czlowieczenstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/11\/15\/ryszard-iii-triumf-ambicji-i-katastrofa-czlowieczenstwa\/","title":{"rendered":"RYSZARD III \u2013 TRIUMF AMBICJI I KATASTROFA CZ\u0141OWIECZE\u0143STWA"},"content":{"rendered":"<h3>Kiedy rodzina staje si\u0119 polem bitwy, a w\u0142adza najgro\u017aniejsz\u0105 nami\u0119tno\u015bci\u0105<\/h3>\n<p><strong>Recenzja spektaklu Williama Shakespeare&#8217;a \u201eRyszard III&#8221; \u2013 Teatr Polski w Podziemiu, Piekarnia, 13 listopada 2026 roku<\/strong><\/p>\n<p>S\u0105 takie historie, kt\u00f3re nigdy si\u0119 nie starzej\u0105. Zmieniaj\u0105 si\u0119 czasy, ludzie i granice pa\u0144stw, ale ludzka natura pozostaje zaskakuj\u0105co niezmienna. Wci\u0105\u017c pragniemy w\u0142adzy, walczymy o swoje miejsce, pr\u00f3bujemy dominowa\u0107 nad innymi. Niekiedy za wszelk\u0105 cen\u0119 \u2013 nawet je\u015bli cen\u0105 okazuj\u0105 si\u0119 rodzina, honor, sumienie i cz\u0142owiecze\u0144stwo.<\/p>\n<p>W\u0142a\u015bnie o tym opowiada \u201eRyszard III&#8221; Williama Shakespeare&#8217;a \u2013 jeden z najbardziej przejmuj\u0105cych dramat\u00f3w o ludzkiej ambicji, \u017c\u0105dzy panowania i niszcz\u0105cej sile w\u0142adzy. To nie tylko historia walki o angielsk\u0105 koron\u0119, politycznych intryg i walki o tron. To przede wszystkim bezlitosne studium cz\u0142owieka, kt\u00f3ry podporz\u0105dkowuje ca\u0142e swoje \u017cycie jednemu celowi, stopniowo trac\u0105c zdolno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cniania dobra od z\u0142a.<\/p>\n<p>13 listopada 2026 roku w Teatrze Polskim w Podziemiu, w przestrzeni Piekarni, widzowie mieli okazj\u0119 zmierzy\u0107 si\u0119 z t\u0105 niezwykle aktualn\u0105 opowie\u015bci\u0105. By\u0142y to dwie godziny spektaklu bez przerwy. Dwie godziny, podczas kt\u00f3rych historia Ryszarda prowadzi\u0142a nas przez kolejne kr\u0119gi ludzkiej bezwzgl\u0119dno\u015bci, przypominaj\u0105c, jak cienka potrafi by\u0107 granica mi\u0119dzy ambicj\u0105 a moralnym upadkiem.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/spektakl.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-4006\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/spektakl-700x362.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"362\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/spektakl-700x362.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/spektakl-280x145.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/spektakl-150x77.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/spektakl-768x397.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/spektakl.jpg 1394w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<h3>Rodzina \u2013 pierwsze pole bitwy<\/h3>\n<p>W centrum dramatu znajduje si\u0119 cz\u0142owiek, dla kt\u00f3rego w\u0142adza staje si\u0119 celem wa\u017cniejszym ni\u017c jakiekolwiek wi\u0119zi. Ryszard doskonale rozumie mechanizmy rz\u0105dz\u0105ce \u015bwiatem, w kt\u00f3rym przysz\u0142o mu \u017cy\u0107. Wie, \u017ce nie wystarczy by\u0107 silnym. Trzeba by\u0107 bezwzgl\u0119dnym. W\u0142adza jest dla niego czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c koron\u0105 \u2013 staje si\u0119 obsesj\u0105, nami\u0119tno\u015bci\u0105 i usprawiedliwieniem kolejnych czyn\u00f3w.<\/p>\n<p>Nie cofa si\u0119 przed niczym. Intryga, manipulacja, zdrada i przemoc s\u0105 narz\u0119dziami, kt\u00f3re maj\u0105 doprowadzi\u0107 go do upragnionego celu. Potrafi wykorzysta\u0107 ludzkie s\u0142abo\u015bci, uczucia i zaufanie, czyni\u0105c z nich bro\u0144 w walce o dominacj\u0119. Liczy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie zwyci\u0119stwo. Droga, kt\u00f3r\u0105 musi pokona\u0107, nie ma dla niego znaczenia.<\/p>\n<p>Najbardziej przejmuj\u0105cy wymiar tej historii kryje si\u0119 jednak nie tylko w politycznej intrydze, lecz przede wszystkim w rodzinie. W \u015bwiecie Shakespeare&#8217;a rodzinne wi\u0119zi przestaj\u0105 chroni\u0107, a zaczynaj\u0105 uwiera\u0107. Bracia staj\u0105 przeciwko braciom, bliscy staj\u0105 si\u0119 rywalami, zaufanie ust\u0119puje miejsca podejrzliwo\u015bci, a mi\u0142o\u015b\u0107 przegrywa z ambicj\u0105.<\/p>\n<p>Rodzina, kt\u00f3ra powinna by\u0107 bezpieczn\u0105 przystani\u0105, staje si\u0119 polem nieustannej walki. Miejscem, w kt\u00f3rym ka\u017cdy mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 albo katem. Czasem najgro\u017aniejszy wr\u00f3g nie stoi po drugiej stronie barykady. Siedzi przy tym samym stole.<\/p>\n<p>To w\u0142a\u015bnie w rodzinnych konfliktach ods\u0142ania si\u0119 prawdziwa natura cz\u0142owieka. Shakespeare pokazuje, \u017ce wielkie katastrofy nie zawsze rozpoczynaj\u0105 si\u0119 na polach bitew czy w pa\u0142acowych salach. Niekiedy ich \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 pycha, ura\u017cone ambicje, zazdro\u015b\u0107 i pragnienie dominacji nad najbli\u017cszymi.<\/p>\n<p>Ten wymiar dramatu wydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie aktualny. Historia zmienia kostiumy, granice i nazwiska bohater\u00f3w, ale mechanizmy rz\u0105dz\u0105ce ludzkimi zachowaniami pozostaj\u0105 niepokoj\u0105co podobne.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/scena.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-4005\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/scena-700x403.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"403\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/scena-700x403.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/scena-280x161.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/scena-150x86.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/scena-768x442.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/scena.jpg 1252w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n<h3>Piekarnia \u2013 przestrze\u0144, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142tworzy dramat<\/h3>\n<p>Nieprzypadkowa jest r\u00f3wnie\u017c przestrze\u0144, w kt\u00f3rej zaprezentowano spektakl. Podziemny charakter Piekarni nadaje przedstawieniu szczeg\u00f3lny wymiar. Jest w tym miejscu co\u015b surowego, mrocznego i niepokoj\u0105cego. Przywo\u0142uje ono skojarzenia z zamkni\u0119ciem, osaczeniem i \u015bwiatem, z kt\u00f3rego trudno znale\u017a\u0107 ucieczk\u0119.<\/p>\n<p>Ta przestrze\u0144 doskonale wsp\u00f3\u0142gra z atmosfer\u0105 dramatu. Widz zostaje niejako wci\u0105gni\u0119ty w rzeczywisto\u015b\u0107, w kt\u00f3rej moralne zasady stopniowo ust\u0119puj\u0105 miejsca bezwzgl\u0119dnej walce o w\u0142adz\u0119. Podziemie staje si\u0119 nie tylko miejscem rozgrywania wydarze\u0144, lecz tak\u017ce symbolicznym obrazem \u015bwiata pogr\u0105\u017caj\u0105cego si\u0119 w moralnym mroku.<\/p>\n<h3>Aktorstwo, re\u017cyseria i scenografia \u2013 teatr, kt\u00f3ry broni si\u0119 jako\u015bci\u0105<\/h3>\n<p>Na szczeg\u00f3lne uznanie zas\u0142uguje wysoki poziom gry aktorskiej. Aktorzy ud\u017awign\u0119li ci\u0119\u017car Shakespeare&#8217;owskiego dramatu, kt\u00f3rego si\u0142a tkwi nie tylko w s\u0142owie, lecz r\u00f3wnie\u017c w emocjach, napi\u0119ciach i skomplikowanych relacjach mi\u0119dzy postaciami.<\/p>\n<p>W tak wymagaj\u0105cym utworze niezwykle wa\u017cne jest zachowanie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy dramatyczno\u015bci\u0105 wydarze\u0144 a psychologiczn\u0105 wiarygodno\u015bci\u0105 bohater\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie napi\u0119cia mi\u0119dzy nimi buduj\u0105 atmosfer\u0119 nieustannego zagro\u017cenia i sprawiaj\u0105, \u017ce historia nie traci swojej intensywno\u015bci.<\/p>\n<p>Re\u017cyseria i scenografia zas\u0142uguj\u0105 na r\u00f3wnie dobr\u0105 ocen\u0119. Poszczeg\u00f3lne elementy przedstawienia tworz\u0105 sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, s\u0142u\u017c\u0105c opowiadanej historii, zamiast odci\u0105ga\u0107 uwag\u0119 od jej istoty. Nie ma tu potrzeby szukania efekt\u00f3w za wszelk\u0105 cen\u0119. Najwa\u017cniejszy pozostaje cz\u0142owiek i jego dramat \u2013 jego pragnienia, l\u0119ki, s\u0142abo\u015bci i konsekwencje podejmowanych decyzji.<\/p>\n<p>Warto doceni\u0107 r\u00f3wnie\u017c konsekwencj\u0119, z jak\u0105 utrzymano atmosfer\u0119 przedstawienia. Dwie godziny bez przerwy to niema\u0142e wyzwanie zar\u00f3wno dla aktor\u00f3w, jak i widz\u00f3w. Tym bardziej nale\u017cy doceni\u0107 spektakl, w kt\u00f3rym aktorstwo, re\u017cyseria, scenografia i sama przestrze\u0144 teatralna tworz\u0105 przekonuj\u0105c\u0105, harmonijn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/piekarnia_plakat.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-4004\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/piekarnia_plakat-625x700.jpg\" alt=\"\" width=\"337\" height=\"377\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/piekarnia_plakat-625x700.jpg 625w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/piekarnia_plakat-250x280.jpg 250w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/piekarnia_plakat-134x150.jpg 134w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/piekarnia_plakat.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 337px) 100vw, 337px\" \/><\/a><\/p>\n<h3>Dwie godziny prawdy o cz\u0142owieku<\/h3>\n<p>Najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 \u201eRyszarda III&#8221; pozostaje jego ponadczasowo\u015b\u0107. Shakespeare nie opowiada nam wy\u0142\u0105cznie o dawnych monarchach, historycznych sporach i walce o angielski tron. Opowiada o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry chce mie\u0107 wszystko, a w pogoni za w\u0142adz\u0105 traci zdolno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cniania dobra od z\u0142a. O ambicji, kt\u00f3ra nie zna granic, o rodzinie, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zniszczy\u0107 od \u015brodka, i o w\u0142adzy, kt\u00f3ra obiecuje spe\u0142nienie, a ostatecznie potrafi odebra\u0107 cz\u0142owiekowi samego siebie.<\/p>\n<p>Spektakl pozostawia widza z pytaniami, na kt\u00f3re nie ma prostych odpowiedzi. Ile cz\u0142owiek jest got\u00f3w po\u015bwi\u0119ci\u0107, aby zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119? Czy zwyci\u0119stwo ma jeszcze jak\u0105kolwiek warto\u015b\u0107, kiedy wok\u00f3\u0142 nie pozostaje ju\u017c nikt, z kim mo\u017cna je dzieli\u0107? Czy mo\u017cna wygra\u0107 walk\u0119 o koron\u0119, przegrywaj\u0105c jednocze\u015bnie wszystko, co czyni cz\u0142owieka cz\u0142owiekiem?<\/p>\n<p>Shakespeare nie daje \u0142atwych odpowiedzi. Nie musi. Wystarczy, \u017ce stawia przed nami lustro. A to, co w nim widzimy, nie zawsze jest przyjemne. Historia Ryszarda nie jest przecie\u017c wy\u0142\u0105cznie histori\u0105 kr\u00f3la. Jest opowie\u015bci\u0105 o ludzkiej naturze, o ambicjach, kt\u00f3re potrafi\u0105 wymkn\u0105\u0107 si\u0119 spod kontroli, i o cenie, jak\u0105 p\u0142acimy za pragnienie panowania nad innymi.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3lnego znaczenia nabieraj\u0105 w tym kontek\u015bcie s\u0142ynne s\u0142owa Ryszarda III: <strong>\u201eKr\u00f3lestwo za konia!&#8221;<\/strong>. Wypowiedziane w chwili, gdy jego wielkie ambicje zderzaj\u0105 si\u0119 z nieuchronno\u015bci\u0105 kl\u0119ski, brzmi\u0105 jak gorzka ironia losu. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry by\u0142 got\u00f3w po\u015bwi\u0119ci\u0107 wszystko, aby zdoby\u0107 koron\u0119, w decyduj\u0105cym momencie got\u00f3w jest odda\u0107 j\u0105 za mo\u017cliwo\u015b\u0107 ocalenia \u017cycia.<\/p>\n<p>W tym jednym zdaniu zawiera si\u0119 paradoks ca\u0142ego dramatu. Ten, kt\u00f3ry chcia\u0142 mie\u0107 wszystko, w ko\u0144cu odkrywa, \u017ce nie ma ju\u017c nic.<\/p>\n<p>I mo\u017ce w\u0142a\u015bnie na tym polega wielko\u015b\u0107 teatru. Nie na tym, \u017ce przez dwie godziny pokazuje nam cudz\u0105 histori\u0119, lecz na tym, \u017ce po opuszczeniu widowni zaczynamy my\u015ble\u0107 o w\u0142asnym \u015bwiecie. O ludziach, kt\u00f3rzy nas otaczaj\u0105, o relacjach, kt\u00f3re budujemy, o ambicjach, kt\u00f3rym pozwalamy kierowa\u0107 naszym \u017cyciem, i o granicach, kt\u00f3rych nie powinni\u015bmy przekracza\u0107.<\/p>\n<p>\u201eRyszard III&#8221; w Teatrze Polskim w Podziemiu to przypomnienie, \u017ce wielkie dramaty nie zawsze rozgrywaj\u0105 si\u0119 na polach bitew. Cz\u0119sto zaczynaj\u0105 si\u0119 znacznie bli\u017cej \u2013 mi\u0119dzy lud\u017ami, kt\u00f3rzy powinni by\u0107 sobie najbli\u017csi.<\/p>\n<p><strong>W\u0142adza przemija. Ambicja bywa \u015blepa. Z\u0142o pozostawia \u015blady. A cz\u0142owiek, kt\u00f3ry za wszelk\u0105 cen\u0119 chce wznie\u015b\u0107 si\u0119 ponad innych, cz\u0119sto nie zauwa\u017ca, \u017ce w\u0142a\u015bnie zaczyna upada\u0107.<\/strong><\/p>\n<p>Shakespeare wiedzia\u0142 o tym doskonale. Spektakl w Piekarni po raz kolejny przypomnia\u0142, \u017ce jego s\u0142owa nie nale\u017c\u0105 do przesz\u0142o\u015bci. Wci\u0105\u017c m\u00f3wi\u0105 o nas, o naszym \u015bwiecie i o dramatach, kt\u00f3re \u2013 cho\u0107 rozgrywaj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych czasach i okoliczno\u015bciach \u2013 maj\u0105 wci\u0105\u017c to samo \u017ar\u00f3d\u0142o: &#8222;ludzk\u0105 natur\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 nie zmienia&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Andrzej Skupniewski<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/obsada.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-4003\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/obsada-700x274.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"274\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/obsada-700x274.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/obsada-280x110.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/obsada-150x59.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/obsada-768x301.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/obsada-1536x602.jpg 1536w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/obsada.jpg 1837w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy rodzina staje si\u0119 polem bitwy, a w\u0142adza najgro\u017aniejsz\u0105 nami\u0119tno\u015bci\u0105 Recenzja spektaklu Williama Shakespeare&#8217;a \u201eRyszard III&#8221; \u2013 Teatr Polski w Podziemiu, Piekarnia, 13 listopada 2026 roku S\u0105 takie historie, kt\u00f3re <span class=\"excerpt-dots\">&hellip;<\/span> <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/11\/15\/ryszard-iii-triumf-ambicji-i-katastrofa-czlowieczenstwa\/\"><span class=\"more-msg\">Czytaj dalej &rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4004,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,49],"tags":[],"class_list":["post-4001","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-skupniewski-andrzej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4001"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4007,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4001\/revisions\/4007"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}