{"id":4013,"date":"2026-11-16T12:24:37","date_gmt":"2026-11-16T11:24:37","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=4013"},"modified":"2026-11-16T12:24:37","modified_gmt":"2026-11-16T11:24:37","slug":"37-wycieczka-rajdu-na-raty-2026-do-kopalni-podgorze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/11\/16\/37-wycieczka-rajdu-na-raty-2026-do-kopalni-podgorze\/","title":{"rendered":"37. wycieczka Rajdu na Raty 2026 \u2013 do kopalni Podg\u00f3rze"},"content":{"rendered":"<p align=\"JUSTIFY\"><strong><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Tym razem zabra\u0142em turyst\u00f3w w ramach organizowanego przez Oddzia\u0142 PTTK \u201eSudety Zachodnie\u201d w Jeleniej G\u00f3rze do Kowar. M\u00f3g\u0142by kto\u015b powiedzie\u0107 \u2013 ale co w tych Kowarach jest takiego ciekawego. Zw\u0142aszcza, \u017ce w tym roku byli\u015bmy ju\u017c w tym mie\u015bcie. Dlatego postanowi\u0142em pokaza\u0107 jak w ostatnich latach zmieni\u0142o si\u0119 oblicze Kowar. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 za urz\u0119dowania burmistrza Miros\u0142awa G\u00f3reckiego, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 mi zorganizowa\u0107 spotkanie z cyklu \u201eMijaj\u0105ce krajobrazy Polski\u201d. By\u0142o to jak na tamte czasy co\u015b zupe\u0142nie nowego, wyj\u0105tkowego. Do podzielenia si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 zaprosi\u0142em w\u00f3wczas kilkunastu prelegent\u00f3w, w tym ostatniego dyrektora Zak\u0142ad\u00f3w R-1, pana Franciszka Gawora. By\u0142o to chyba jego ostatnie wyst\u0105pienie. <\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Kolejny, a w\u0142a\u015bciwie obecny burmistrz Kowar, pani El\u017cbieta Zakrzewska postanowi\u0142a wydoby\u0107 z cienia zapomnienia ma\u0142e obiekty, kt\u00f3re po stosownej renowacji, s\u0105 dzisiaj uwa\u017cane za prawdziwe pere\u0142ki. Doda\u0142y one blasku miastu a i zaciekawi\u0142y przybywaj\u0105cych tu turyst\u00f3w. <\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_4015\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kowary.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4015\" class=\"size-large wp-image-4015\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kowary-700x390.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"390\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kowary-700x390.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kowary-280x156.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kowary-150x84.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kowary-768x428.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kowary.jpg 1291w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-4015\" class=\"wp-caption-text\">Foto: Krzysztof T\u0119cza<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Mam na my\u015bli mostki przerzucone nad Jedlic\u0105. Tak naprawd\u0119 nikt nie wie ile ich dok\u0142adnie jest. Nie wszystkie s\u0105 og\u00f3lnie dost\u0119pne, niekt\u00f3re prowadz\u0105 do konkretnych dom\u00f3w. Z kilkudziesi\u0119ciu takich obiekt\u00f3w wiele zosta\u0142o ju\u017c odnowionych. Otrzyma\u0142y one nazwy zwi\u0105zane z wybitnymi mieszka\u0144cami Kowar czy przybli\u017caj\u0105ce r\u00f3\u017cne zawody, cz\u0119sto ju\u017c nie wykonywane w naszych czasach.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pierwsze jednak kroki niedzielnej wycieczki, kt\u00f3r\u0105 odbyli\u015bmy 4 pa\u017adziernika 2026 roku, skierowa\u0142em w stron\u0119 zabudowa\u0144 pozosta\u0142ych po dawnej Fabryce Dywan\u00f3w powsta\u0142ej w 1854 roku. To w\u00f3wczas grupa tkaczy, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili ze szkolenia w tureckim mie\u015bcie Smyrna (dzisiaj Izmir) rozpocz\u0119\u0142a produkcj\u0119 dywan\u00f3w znanych w p\u00f3\u017aniejszych latach na ca\u0142ym \u015bwiecie. Po II wojnie \u015bwiatowej fabryk\u0119 upa\u0144stwowiono, a w 2009 roku zamkni\u0119to, tak jak wiele obiekt\u00f3w przemys\u0142owych w tamtych czasach.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dzisiaj pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po fabryce jest jej dawna wizyt\u00f3wka czyli powsta\u0142a w 1978 roku na \u015bcianie budynku mozaika ceramiczna. Ten olbrzymi, bo maj\u0105cy wymiary 8&#215;9 metr\u00f3w, dywan smyrne\u0144ski wykonano pod nadzorem Stanis\u0142awy Lewkowicz. Na jego wykonanie zu\u017cyto oko\u0142o 170 tysi\u0119cy kolorowych kafelk\u00f3w o wymiarach 2&#215;2 centymetry w 18 kolorach. Kafelki zosta\u0142y wykonane w Fabryce Porcelany w Wa\u0142brzychu. Same prace przy mozaice trwa\u0142y tylko 3 miesi\u0105ce. <\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_4019\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4019\" class=\"size-large wp-image-4019\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci3-700x456.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"456\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci3-700x456.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci3-280x182.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci3-150x98.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci3-768x500.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci3.jpg 1105w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-4019\" class=\"wp-caption-text\">Foto: Krzysztof T\u0119cza<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wydawa\u0142o by si\u0119, \u017ce po takim wst\u0119pie nic nie b\u0119dzie ju\u017c w stanie zaciekawi\u0107 turyst\u00f3w. Nic mylniejszego. Na bardzo kr\u00f3tkim odcinku poprowadzi\u0142em turyst\u00f3w przez przerzucone nad Jedlic\u0105 mostki. Dzi\u0119ki podj\u0119tym dzia\u0142aniom przez obecn\u0105 pani\u0105 burmistrz obiekty te nie tylko odzyska\u0142y sw\u00f3j blask ale zosta\u0142y wyposa\u017cone w atrybuty zwi\u0105zane z ich nazwami. Od razu mamy mostek przypominaj\u0105cy J\u00f3zefa Gielniaka, znanego na ca\u0142ym \u015bwiecie linorytnika, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 tu spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojego \u017cycia i spocz\u0105\u0142 na miejscowym cmentarzu. Wiele nazw, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, przypomina stare zawody. Jest tu m. in.: mostek m\u0142ynarza, z\u0142otnika, kowala, mleczarza, piwowara. W sumie w Kowarach, jak na razie, doliczono si\u0119 ponad 50 mostk\u00f3w i k\u0142adek. Dlatego do Kowar przylgn\u0119\u0142a nazwa \u201eWenecja Karkonoszy\u201d.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Przechodz\u0105c mostkami usytuowanymi pomi\u0119dzy ulic\u0105 Ogrodow\u0105 a 1-go Maja dotarli\u015bmy do starego kamiennego mostu znajduj\u0105cego si\u0119 naprzeciwko ko\u015bcio\u0142a pw. Imienia Maryi, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 rze\u017aba przedstawiaj\u0105ca \u015bw. Jana Nepomucena. Poniewa\u017c niedawno zosta\u0142a ona poddana renowacji, gdyby nie umieszczona na kartuszu data jej wykonania \u2013 1725 rok \u2013 mogliby\u015bmy nie uwierzy\u0107, \u017ce ma ona ju\u017c 300 lat. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u015aw. Jan Nepomucen to obecnie jeden z najwa\u017cniejszych \u015bwi\u0119tych Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego. Urodzony w mie\u015bcie Pomuk (teraz Nepomuk) pomi\u0119dzy 1340 a 1346 rokiem to duchowny, kt\u00f3ry odda\u0142 \u017cycie chroni\u0105c tajemnic\u0119 spowiedzi. By\u0142 on spowiednikiem \u017cony kr\u00f3la Czech. Ale po kolei.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w w Pradze i Padwie uzyska\u0142 tytu\u0142 doktora prawa kanonicznego. Jego kariera by\u0142a b\u0142yskotliwa. Nie wdaj\u0105c si\u0119 w szczeg\u00f3\u0142y wystarczy powiedzie\u0107, \u017ce w miar\u0119 szybko zosta\u0142 mianowany wikariuszem generalnym arcybiskupstwa praskiego i archidiakonem w \u017datcu.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Niestety kr\u00f3l Czech Wac\u0142aw IV Lanckoro\u0144ski podejrzewaj\u0105cy swoj\u0105 \u017con\u0119 Zofi\u0119 Bawarsk\u0105 o zdrad\u0119 za\u017c\u0105da\u0142 od jej spowiednika czyli Jana Nepomucena ujawnienia jej spowiedzi. Spotkawszy si\u0119 z odmow\u0105 kaza\u0142 wtr\u0105ci\u0107 Jana do wi\u0119zienia, podda\u0107 torturom, a na ko\u0144cu przywi\u0105za\u0107 mu do szyi kamienie i wrzuci\u0107 go do nurtu We\u0142tawy. Zakonnik do ko\u0144ca trwa\u0142 przy swoim i w 1393 roku zgin\u0105\u0142 \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105. Za swoj\u0105 postaw\u0119 zosta\u0142 w 1721 roku beatyfikowany przez papie\u017ca Innocentego XIII, a w roku 1729 przyj\u0119ty w grono \u015bwi\u0119tych przez papie\u017ca Benedykta XIII.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u015aw. Jan Nepomucen jest patronem milczenia jako cnoty, budowniczych most\u00f3w, ton\u0105cych, marynarzy a tak\u017ce os\u00f3b przyst\u0119puj\u0105cych do spowiedzi. Powszechnie uznaje si\u0119, \u017ce jego figura chroni przed powodziami. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Cia\u0142o Jana Nepomucena odnalezione kilkana\u015bcie dni po tym tragicznym wydarzeniu z\u0142o\u017cono w ko\u015bciele \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca w Pradze. Obecnie znajduje si\u0119 ono przy o\u0142tarzu w katedrze \u015bw. Wita. Tym razem zosta\u0142o z\u0142o\u017cone w barokowym sarkofagu wykonanym z 2 ton srebra.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Rze\u017aby przedstawiaj\u0105ce \u015bw. Jana Nepomucena ustawiane s\u0105 z regu\u0142y na mostach lub w pobli\u017cu ciek\u00f3w wodnych. Jest on przedstawiany w kom\u017cy i sutannie. Jego g\u0142owa nakryta biretem jest otoczona wie\u0144cem o pi\u0119ciu gwiazdach (symbol nieba). W jednej d\u0142oni trzyma palm\u0119 m\u0119cze\u0144sk\u0105, w drugiej krzy\u017c. Czasami mo\u017cna spotka\u0107 przedstawienie w kt\u00f3rym trzyma na ustach palec. Symbolizuje to tajemnic\u0119 spowiedzi.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Tak jak ka\u017cdy \u015bwi\u0119ty tak\u017ce Jan Nepomucen ma swoje atrybuty. Nale\u017c\u0105 do nich: wieniec o pi\u0119ciu gwiazdach, most, woda, zamek, ksi\u0119ga, piecz\u0119\u0107, k\u0142\u00f3dka, klucz, zapiecz\u0119towany list. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Kolejnym ciekawym miejscem, cho\u0107 wcale tak ono nie wygl\u0105da, jest wielki g\u0142az umieszczony na parkingu za ratuszem kowarskim. Znajduj\u0105ca si\u0119 na nim tablica m\u00f3wi o tym, \u017ce zosta\u0142a umieszczona pod nim kapsu\u0142a czasu zawieraj\u0105ca pami\u0105tki i dokumenty obecnych mieszka\u0144c\u00f3w Kowar. Wydarzenie to mia\u0142o miejsce za urz\u0119dowania burmistrza Miros\u0142awa G\u00f3reckiego a okazj\u0105 do niego by\u0142 jubileusz 500 lat nadania praw miejskich miastu. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pod\u0105\u017caj\u0105c dalej wreszcie docieramy do bardziej zielonych teren\u00f3w. Poniewa\u017c pogoda nam sprzyja\u0142a spacer w takim terenie zawsze jest przyjemno\u015bci\u0105. Wkr\u00f3tce widzimy wzniesion\u0105 na Kaplicznym Wzg\u00f3rzu barokow\u0105 kaplic\u0119 \u015bw. Anny. \u015awi\u0105tynia zbudowana w 1727 roku wed\u0142ug projektu Kaspara Jentscha opr\u00f3cz tego, \u017ce jej rzut ma kszta\u0142t elipsy, zosta\u0142a wyposa\u017cona w latarni\u0119 i cebulast\u0105 kopu\u0142\u0119.<\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_4018\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci2x.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4018\" class=\"size-large wp-image-4018\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci2x-700x493.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"493\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci2x-700x493.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci2x-280x197.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci2x-150x106.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci2x-768x541.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci2x.jpg 1023w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-4018\" class=\"wp-caption-text\">Foto: Krzysztof T\u0119cza<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce moi tury\u015bci wykazali si\u0119 niez\u0142\u0105 kondycj\u0105, podchodz\u0105c na niby niewielkie wzniesienie. Tak naprawd\u0119 by\u0142o ono bardzo wymagaj\u0105ce. Dlatego og\u0142oszony w tym miejscu odpoczynek spotka\u0142 si\u0119 z aprobat\u0105. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Po zej\u015bciu ze wzg\u00f3rza dotarli\u015bmy do ulicy Wiejskiej i mijaj\u0105c ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Maksymiliana Kolbe, zbudowany w latach 1983-1987, w ko\u0144cu docieramy do g\u0142\u00f3wnego punktu naszej wycieczki czyli Kopalni Podg\u00f3rze.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Miejsce to uwa\u017cane jest za bardzo tajemnicze z uwagi wydobywania w nim rud zawieraj\u0105cych uran. Oczywi\u015bcie pierwotnie by\u0142y to rudy \u017celaza. Przecie\u017c w XII wieku nikt nie wiedzia\u0142 o istnieniu uranu. Dopiero podczas II wojny \u015bwiatowej Niemcy wiedz\u0105 z czym maj\u0105 do czynienia. Z pewnych jednak wzgl\u0119d\u00f3w nie przywi\u0105zuj\u0105 do nich zbyt du\u017cej wagi. Ale, prowadz\u0105c badania nad promieniotw\u00f3rczo\u015bci\u0105 w Oranienburgu pod Berlinem sprowadzaj\u0105 tam cz\u0119\u015b\u0107 urobku z Kowar. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wszystko zmieni\u0142o si\u0119 po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych kiedy \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej wchodz\u0105 do o\u015brodka badawczego i znajduj\u0105 beczki z rud\u0105 uranu podpisane Schmiedeberg (Kowary) oraz plany kopalni Wolno\u015b\u0107. Zorientowawszy si\u0119 z czym maj\u0105 do czynienia szybko podpisuj\u0105 umow\u0119 z rz\u0105dem polskim dotycz\u0105c\u0105 poszukiwania i wydobycia rud uranu. Powstaj\u0105 w\u00f3wczas cztery rejony poszukiwa\u0144: R-1 Kowary, R-2 Radoni\u00f3w, R-3 Dzie\u0107morowice, R-4 Kletno.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dzi\u0119ki tej umowie Sowieci wywozili do Kraju Rad rud\u0119 zawieraj\u0105c\u0105 0,2 % uranu. Czyli na ton\u0119 rudy uzyskiwali 2 kg uranu. Ciekawostk\u0105 by\u0142 fakt, i\u017c pocz\u0105tkowo Rosjanie ca\u0142y urobek wysy\u0142ali do ZSRR samolotami. Dopiero p\u00f3\u017aniej transport odbywa\u0142 si\u0119 za pomoc\u0105 po\u0142\u0105cze\u0144 kolejowych.<\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_4016\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/SzkloUranowe.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4016\" class=\"size-large wp-image-4016\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/SzkloUranowe-700x524.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"524\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/SzkloUranowe-700x524.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/SzkloUranowe-280x210.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/SzkloUranowe-150x112.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/SzkloUranowe-768x575.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/SzkloUranowe-1536x1151.jpg 1536w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/SzkloUranowe.jpg 1890w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-4016\" class=\"wp-caption-text\">Foto: Krzysztof T\u0119cza<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dodam tylko, \u017ce najwi\u0119cej uranu wydobyto w Radoniowie \u2013 oko\u0142o 300 ton. W Kowarach uzyskano 200 ton. Mimo, i\u017c kopalni\u0119 w Kowarach z powodu wyczerpania z\u0142o\u017ca zamkni\u0119to w 1958 roku to twierdzi si\u0119, \u017ce Rosjanie z pozyskanego tutaj uranu zbudowali swoj\u0105 pierwsz\u0105 bomb\u0119 atomow\u0105. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Jak si\u0119 szybko okaza\u0142o likwidacja kopalni nie spowodowa\u0142a zamkni\u0119cia zak\u0142ad\u00f3w R-1. Jej kadra wpad\u0142a na pomys\u0142 produkcji koncentratu uranowego na du\u017c\u0105 skal\u0119. Oczywi\u015bcie surowiec przetwarzany w Kowarach pochodzi\u0142 ju\u017c z kopalni w Radoniowie. I mimo, \u017ce surowiec ten mia\u0142 ni\u017csz\u0105 zawarto\u015b\u0107 uranu ni\u017c ten w Kowarach to produkowano z niego koncentrat o zawarto\u015bci 50 do 70 % uranu. Oczywi\u015bcie ca\u0142a produkcja by\u0142a sprzedawana do ZSRR.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dalsze dzieje kopalni Podg\u00f3rze to lata 1974-1989 kiedy to na jej terenie dzia\u0142a\u0142o Inhalatorium Radonowe. Prowadzi\u0142o je Uzdrowisko Cieplice, kt\u00f3re w swojej ofercie podawa\u0142o, \u017ce dzi\u0119ki pobytowi w kopalni mo\u017cna skutecznie leczy\u0107 nadci\u015bnienie, astm\u0119 oskrzelow\u0105, choroby serca, impotencj\u0119 u m\u0119\u017cczyzn oraz wzmacnianie si\u0142 witalnych u pa\u0144.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W kolejnych latach w kopalni prowadzono zaj\u0119cia dla student\u00f3w z zakresu materia\u0142\u00f3w wybuchowych i g\u00f3rnictwa. <\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_4014\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/KopalniaPodgorze.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4014\" class=\"size-large wp-image-4014\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/KopalniaPodgorze-700x295.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"295\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/KopalniaPodgorze-700x295.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/KopalniaPodgorze-280x118.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/KopalniaPodgorze-150x63.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/KopalniaPodgorze-768x324.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/KopalniaPodgorze-1536x647.jpg 1536w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/KopalniaPodgorze.jpg 1752w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-4014\" class=\"wp-caption-text\">Foto: Krzysztof T\u0119cza<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Najciekawsza dla nas jednak oferta powsta\u0142a w 2010 roku kiedy to uruchomiono w kopalni pierwsz\u0105 tras\u0119 turystyczn\u0105. W obecnej formie trasa turystyczna funkcjonuje od 2014 roku. Dzisiaj aby pozna\u0107 tajemnice szybu 19a trzeba po\u015bwi\u0119ci\u0107 dobrze ponad godzin\u0119 czasu. Nie b\u0119dzie to jednak czas stracony. I mimo, \u017ce w kopalni sta\u0142a temperatura oscyluje w granicach 7-8 stopni Celsjusza to prawie 100% turyst\u00f3w jest wr\u0119cz oczarowana tym co ich spotyka pod ziemi\u0105. A mo\u017cemy tutaj obejrze\u0107 zachowane narz\u0119dzia jakimi pos\u0142ugiwali si\u0119 g\u00f3rnicy. Mo\u017cemy zobaczy\u0107 okazy rudy \u017celaza oraz minera\u0142\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych przy tych rudach. Mo\u017cemy spotka\u0107 na trasie \u015bpi\u0105ce nietoperze. Mo\u017cemy zapozna\u0107 si\u0119 z tajnymi mapami przedstawiaj\u0105cymi plany kopalni. Co ciekawe s\u0105 tu plany nie tylko kopalni Podg\u00f3rze ale tak\u017ce pozosta\u0142ych dzia\u0142aj\u0105cych w okolicy czyli kopalni Wolno\u015b\u0107 (swego czasu najwi\u0119ksza w Niemczech) i Liczyrzepa.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Du\u017ce zainteresowanie wzbudzaj\u0105 egzemplarze reaktor\u00f3w chemicznych \u201eLampart\u201d. To w\u0142a\u015bnie w nich robiono wspominany koncentrat uranowy. Oczywi\u015bcie s\u0105 to wersje laboratoryjne. Te przemys\u0142owe nie zmie\u015bci\u0142yby si\u0119 w sztolni. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Ciekawym eksponatem jest makieta ZPR-1 czyli zak\u0142ad\u00f3w przerobu rudy uranowej. Co ciekawe to w czasach kiedy jeszcze je\u017adzi\u0142y poci\u0105gi na trasie Kowary &#8211; Kamienna G\u00f3ra przeje\u017cd\u017cali\u015bmy przez \u015brodek tych zak\u0142ad\u00f3w podziwiaj\u0105c ciekawe has\u0142a umieszczone na budynkach zak\u0142adu. By\u0142y to zak\u0142ady \u015bci\u015ble tajne a my nawet by\u015bmy nie pomy\u015bleli o tym. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Najciekawszymi miejscami w kopalni s\u0105 jednak dwa miejsca. Pierwsze to prezentowany zbi\u00f3r u\u017cytkowych szkie\u0142 uranowych. S\u0105 tutaj: naczynia, kieliszki, wazy, \u017cyrandole. Wszystkie te wyroby zosta\u0142y wykonane z dodatkiem uranu co powoduje, i\u017c przy u\u017cyciu \u015bwiat\u0142a ultrafioletowego \u015bwiec\u0105 na zielono. Nie ma si\u0119 jednak co obawia\u0107, ilo\u015b\u0107 uranu w nich jest tak znikoma, \u017ce na pewno nam nie zaszkodzi. Zreszt\u0105 ca\u0142a kopalnia jest dla nas bezpieczna. Nie wyst\u0119puje tu promieniowanie mog\u0105ce nam zaszkodzi\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_4017\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4017\" class=\"size-large wp-image-4017\" src=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci-700x458.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"458\" srcset=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci-700x458.jpg 700w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci-280x183.jpg 280w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci-150x98.jpg 150w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci-768x502.jpg 768w, https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/turysci.jpg 1101w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-4017\" class=\"wp-caption-text\">Foto: Krzysztof T\u0119cza<\/p><\/div>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Drugim miejscem jest podziemne nurkowisko. Poniewa\u017c kopalnia po ustaniu eksploatacji zosta\u0142a pozbawiona pomp ca\u0142a zosta\u0142a samoczynnie zalana wod\u0105. I tak od poziomu \u201eO\u201d pod nami jest jeszcze kolejnych ponad 500 metr\u00f3w na kt\u00f3rych dawniej prowadzono eksploatacj\u0119. Na dzie\u0144 dzisiejszy nurkowisko jest udost\u0119pniane do bicia rekord\u00f3w zej\u015bcia pod wod\u0119. Aktualny rekord to 244 metry. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Po prezentacji kopalni, aby rozgrza\u0107 zmarzni\u0119tych turyst\u00f3w zaprosi\u0142em ich na wej\u015bcie poza szlakiem pod \u015aredniak (945 metr\u00f3w n.p.m.) by dotrze\u0107 do \u017b\u00f3\u0142tej Drogi. Tak jak my\u015bla\u0142em podej\u015bcie da\u0142o nam w ko\u015b\u0107 ale nie by\u0142o \u017ale. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Teraz czeka\u0142o nas ju\u017c tylko zej\u015bcie do Kowar. Po drodze zboczyli\u015bmy jeszcze do Wodospadu Piszczaka. Niestety, jak by\u0142o do przewidzenia, nie by\u0142o w nim wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci wody. A tylko wtedy jest on w stanie zrobi\u0107 na nas dobre wra\u017cenie. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">I tak po 13 km marszu dotarli\u015bmy z powrotem do stacji PKP w Kowarach czyli miejsca, z kt\u00f3rego rozpocz\u0119li\u015bmy nasz\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dodam tylko, \u017ce na dzisiejsz\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 stawi\u0142o si\u0119 prawie 70 os\u00f3b, a wsparcia finansowego udzieli\u0142y nam Samorz\u0105d Wojew\u00f3dztwa Dolno\u015bl\u0105skiego, Powiat Karkonoski oraz Miasto Jelenia G\u00f3ra.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Krzysztof T\u0119cza <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tym razem zabra\u0142em turyst\u00f3w w ramach organizowanego przez Oddzia\u0142 PTTK \u201eSudety Zachodnie\u201d w Jeleniej G\u00f3rze do Kowar. M\u00f3g\u0142by kto\u015b powiedzie\u0107 \u2013 ale co w tych Kowarach jest takiego ciekawego. Zw\u0142aszcza, <span class=\"excerpt-dots\">&hellip;<\/span> <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2026\/11\/16\/37-wycieczka-rajdu-na-raty-2026-do-kopalni-podgorze\/\"><span class=\"more-msg\">Czytaj dalej &rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4016,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36,12],"tags":[],"class_list":["post-4013","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tecza-krzysztof","category-turystyka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4013","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4013"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4013\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4020,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4013\/revisions\/4020"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}