{"id":402,"date":"2025-04-28T22:44:02","date_gmt":"2025-04-28T20:44:02","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=402"},"modified":"2025-12-29T20:42:43","modified_gmt":"2025-12-29T19:42:43","slug":"przewodnik-po-redakcji-slowa-polskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/04\/28\/przewodnik-po-redakcji-slowa-polskiego\/","title":{"rendered":"Przewodnik po redakcji \u201eS\u0142owa Polskiego\u201d"},"content":{"rendered":"

Dnia 1 kwietnia, data niezbyt fortunna, w roku 1948 ukaza\u0142 si\u0119 500 numer <\/span>„S\u0142owa Polskiego”. <\/b><\/span>Z tej okazji redakcja dziennika, kt\u00f3ra znana by\u0142a z tego, \u017ce utrzymywa\u0142a sta\u0142y bliski i niezwykle serdeczny kontakt ze swoimi czytelnikami, postanowi\u0142a przybli\u017cy\u0107 i opowiedzie\u0107 o tajnikach tego w jaki spos\u00f3b powstaje gazeta. W owym 500-tnym numerze ukaza\u0142o si\u0119 kilka artyku\u0142\u00f3w przedstawiaj\u0105cych prac\u0119 dziennikarzy i drukarzy oraz kolporter\u00f3w. Zamierzamy opublikowa\u0107 je, po to, aby nasz czytelnik bli\u017cej pozna\u0142, jak\u017ce ju\u017c archaiczne metody pracy dziennikarskiej i technologi\u0119 drukowania gazety.<\/span><\/p>\n

Autorem pierwszego z tych artyku\u0142\u00f3w jest <\/span>Hanna Muszy\u0144ska-Hoffmanowa ( 1913-1995).<\/b><\/span> Przed wojna uko\u0144czy\u0142a Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Dziennikarsk\u0105 oraz Wydzia\u0142 Humanistyczny Uniwersytetu Warszawskiego. Zadebiutowa\u0142a jeszcze w czasie studi\u00f3w w roku 1933, pisz\u0105c do „Kuriera Warszawskiego”.<\/span><\/p>\n

Po wojnie osiad\u0142a we Wroc\u0142awiu, gdzie w latach 1946-1953 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z miejscowa pras\u0105.<\/p>\n

Jest autork\u0105 wielu ksi\u0105\u017cek, mi\u0119dzy innymi: „Czupirade\u0142ko” (1962), „O paniach z krainy szcz\u0119\u015bcia” (1972), „Kocha\u0142am ksi\u0119cia J\u00f3zefa” (1972), „Amazonki konfederacji barskiej” (1975), „C\u00f3rki” (1976), „Mi\u0142o\u015b\u0107 sentymentalna Tadeusza Ko\u015bciuszki” (1979) czy te\u017c „Dziewczyny z krynoliny” (1982).<\/p>\n

Zmar\u0142a w Warszawie w roku 1995.<\/p>\n

Artyku\u0142 do publikacji przygotowa\u0142 Grzegorz Wojciechowski.<\/b><\/i><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Hanna Muszy\u0144ska-Hoffmanowa<\/b><\/span><\/p>\n

Przewodnik po redakcji [„S\u0142owa Polskiego”]<\/b><\/span><\/p>\n

Wprawdzie nawet w og\u00f3lnych zarysach nie przypominam wiotkiej postaci Beatryczy obywatela Dantego, ale gdyby Ci przysz\u0142a, mi\u0142y czytelniku, ochota zwiedzi\u0107 nasz\u0105 redakcj\u0119, wtedy ch\u0119tnie s\u0142u\u017c\u0119 za przewodniczk\u0119.<\/p>\n

Jest godzina 10-ta rano. Znajduj\u0119 si\u0119 przed drzwiami, na kt\u00f3rych widnieje napis „sekretariat redakcji”. Tak, to tutaj.<\/p>\n

Wchodzisz wi\u0119c i… Bardzo dobrze, \u017ce u\u015bmiechasz si\u0119 do szczup\u0142ej brunetki, urz\u0119duj\u0105cej przy telefonie. <\/span>Do p. Kamilki<\/b><\/span>, mamusi 6-\u015bcio tygodniowego Krzysia, nie mo\u017cna si\u0119 inaczej zwraca\u0107, jak tylko z u\u015bmiechem. Nale\u017cy si\u0119 jej to za serce i zapa\u0142, jaki wk\u0142ada w prac\u0119 sekretarki.<\/span><\/p>\n

Par\u0119 razy dziennie p\u0119kate torby listonoszy wyrzucaj\u0105 zawarto\u015b\u0107 swych wn\u0119trz na jej biurko. Kto rozdziela setki list\u00f3w i komunikat\u00f3w do przer\u00f3\u017cnych dzia\u0142\u00f3w? P. Kamilka. Kto troszczy si\u0119 o papier, o\u0142\u00f3wki, pi\u00f3ra itd. dla redakcji? Odpowied\u017a ta sama.<\/p>\n

Je\u017celi w skryto\u015bci ducha marzysz, mi\u0142y Czytelniku, o tak zwanej glorii dziennikarskiej, dobrze b\u0119dzie, gdy zawrzesz przyja\u017a\u0144 z m\u0142od\u0105 os\u00f3bk\u0105 siedz\u0105ca przy s\u0105siednim stole. <\/span>Panna Czesia<\/b><\/span> oblicza nasze „wiersz\u00f3wki”. A robi to tak: Liczy ilo\u015b\u0107 wierszy w ka\u017cdym artykule i og\u00f3lna sum\u0119 zapisuje skrupulatnie na koncie ka\u017cdego autora. Co 10 dni sporz\u0105dza list\u0119 wyp\u0142at, kt\u00f3ra po podpisaniu przez naczelnego redaktora w\u0119druje do administracji, a nast\u0119pnie do kasy.<\/span><\/p>\n

Stare wygi dziennikarskie twierdz\u0105, \u017ce najmilsza jest panna Czesia w chwili, gdy z podpisan\u0105 list\u0105 wychodzi z gabinetu naczelnego redaktora. Trzeba im wierzy\u0107 na s\u0142owo…<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Drzwi, za kt\u00f3rymi rozlega si\u0119 gromki g\u0142os naczelnego redaktora, omijaj starannie.<\/p>\n

Przecie\u017c widzisz jaka d\u0142uga kolejka interesant\u00f3w czeka do niego. Na domiar z\u0142ego d\u017awi\u0119czy telefon: redakcyjn\u0105 konferencj\u0119 przerywa rozmowa telefoniczna z Warszaw\u0105 czy Krakowem. Lepiej schro\u0144 si\u0119 do s\u0105siedniego pokoju.<\/p>\n

Tylko je\u017celi zaliczasz si\u0119 do antyfeminist\u00f3w, wstrzymaj krok. Ten pok\u00f3j to \u015bwiat kobiet. Czy widziano kiedykolwiek i gdziekolwiek na kuli ziemskiej, aby w zgodzie pracowa\u0142y trzy niewiasty przy jednym stole? U nas w <\/span>„S\u0142owie Polskim”<\/b><\/span> mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 ten 9-ty cud \u015bwiata. Bo one nie tylko zgodnie urz\u0119duj\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c zgodnie… m\u00f3wi\u0105 wszystkie trzy na raz.<\/span><\/p>\n

B\u0105d\u017amy niedyskretni i zajrzyjmy przez rami\u0119. Teczki z r\u0119kopisami cierpi\u0105 wybitnie na – w tym wypadku niegro\u017an\u0105 – chorob\u0119 „elefantasis”. Trzeba ka\u017cdy r\u0119kopis przeczyta\u0107, zaopiniowa\u0107: do druku czy te\u017c do kosza. Nast\u0119pnie nale\u017cy nakre\u015bli\u0107 plan dodatku (makietk\u0119) i materia\u0142 zaadiustowa\u0107, czyli przygotowa\u0107 do druku.<\/p>\n

Kole\u017canka <\/span>Irena Pr\u0105dzy\u0144ska <\/b><\/span>zajmuje si\u0119 stron\u0105 ilustracyjn\u0105. Do niej te\u017c nale\u017cy wyb\u00f3r odpowiednich fotografii, nie tylko do <\/span>„Zwierciad\u0142a”,<\/b><\/span> ale i do ca\u0142ego numeru i w og\u00f3le opieka nad artystycznym wygl\u0105dem naszego pisma. S\u0142owem nie ma „S\u0142owa” bez Ireny.<\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bnie kierowniczka „Zwierciad\u0142a<\/span>„, <\/b><\/span>kt\u00f3rej nazwiska wrodzona sk\u0142onno\u015b\u0107 nie pozwala mi wymieni\u0107, oraz nasza pupilka i wsp\u00f3\u0142pracowniczka <\/span>Maria Gwi\u017cd\u017c\u00f3wna<\/b><\/span> omawiaj\u0105 najnowszy dodatek <\/span>„S\u0142owo Polskie Dzieciom”<\/b><\/span>. Pozw\u00f3lmy im zdziecinnie\u0107 do reszty, a sami przejd\u017amy do s\u0105siedniego pokoju.<\/span><\/p>\n

To co\u015b dla Ciebie kochany Czytelniku.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Na pewno trapi ci\u0119 wiele k\u0142opot\u00f3w dnia codziennego, a oto masz doskona\u0142\u0105 okazj\u0119 do „wylania” swych \u017cal\u00f3w w dziale <\/span>„Rozmawiamy z czytelnikami”.<\/b><\/span> M\u00f3w \u015bmia\u0142o. Wiesz co robi kole\u017canka <\/span>Maria Zawadzka<\/b><\/span>? Najpierw spojrzy na ciebie badawczo, tak spoza okular\u00f3w wzrokiem, kt\u00f3ry dotrze, a\u017c do g\u0142\u0119bi serca, a potem z pewno\u015bci\u0105 znajdzie odpowiedni\u0105 rad\u0119. „Rozmawiamy z Czytelnikami” to w\u0142a\u015bnie ona.<\/span><\/p>\n

A teraz baczno\u015b\u0107! Niech zamilkn\u0105 wszystkie niestosowne \u015bmiechy i \u017carty! Stoimy bowiem przed drzwiami, na kt\u00f3rych widnieje niby gro\u017ane „memento mori” ka\u017cdego dziennikarza – terminarz przyjmowania r\u0119kopis\u00f3w z poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142\u00f3w. W pokoju tym przebywaj\u0105 od wczesnego ranka do p\u00f3\u017anej nocy dwaj tytani pracy, przy kt\u00f3rych przys\u0142owiowa mr\u00f3wka z bajki La Fontaine’a wydaje si\u0119 obrzydliwym leniuchem, a kt\u00f3rych j\u0119zyk dziennikarski prozaicznie nazywa sekretarzami redakcji.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Jak strumyki rzeki sp\u0142ywaj\u0105 do morza, tak wszelkie owoce natchnie\u0144 dziennikarskich skupiaj\u0105 si\u0119 u kolegi <\/span>W\u0142adys\u0142awa Fr\u0105cza<\/b><\/span> i dr. <\/span>Tadeusza Piz\u0142o<\/b><\/span>. Oni dopiero robi\u0105 z nich „ludzi” to znaczy materia\u0142 godny wydrukowania. Wprawdzie na ka\u017cdej konferencji redakcyjnej nasz naczelny przypomina wszystkim kierownikom dzia\u0142\u00f3w, \u017ce materia\u0142 nale\u017cy oddawa\u0107 „zapi\u0119ty na ostatni guzik…” ale… Ale, zawsze niezawodne pi\u00f3ro koleg\u00f3w <\/span>Fr\u0105cza i Piz\u0142o<\/b><\/span> wy\u0142owi z artyku\u0142u niby per\u0142\u0119 bezcenn\u0105, wed\u0142ug s\u0142\u00f3w jednego z nich, jaki\u015b ponury analfabetyzm w rodzaju „szpony byka” itd<\/span>. A no errare humanum est.<\/i><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

Teraz mi\u0142y Czytelniku, pod moim \u015bwiat\u0142ym przewodnictwem zr\u00f3b ma\u0142\u0105 wycieczk\u0119 do pokoju po przeciwnej stronie korytarza. Pos\u0142uchaj zgodnego stuku maszyn do pisania koleg\u00f3w <\/span>Leszka Goli\u0144skiego <\/b><\/span>i <\/span>Zbyszka Grotowskiego<\/b><\/span>, ale nie zadawaj im \u017cadnych pyta\u0144. W ferworze pracy nie odpowiedz\u0105 Ci z pewno\u015bci\u0105, a zreszt\u0105 i tak przeczytasz w jutrzejszym numerze: <\/span>„W\u015br\u00f3d czasopism”<\/b><\/span> Goli\u0144skiego i <\/span>„Punkt Obserwacyjny”<\/b><\/span> Grotowskiego.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Pok\u00f3j nr 11 chocia\u017c mie\u015bci si\u0119 w tym samym lokalu, to jednak reprezentuje prowincj\u0119. Nigdzie tak \u0142atwo nie podr\u00f3\u017cuje si\u0119, jak w redakcji <\/span>„S\u0142owa Polskiego”.<\/b><\/span> Przekonajcie si\u0119 sami. Masywne biurko ozdobione filigranow\u0105 postaci\u0105 <\/span>Ewy Wacowskiej<\/b><\/span> – to <\/span>dzia\u0142 prowincjonalny dolno\u015bl\u0105ski<\/b><\/span>. Robisz jeden krok dalej i l\u0105dujesz na Ziemi Lubuskiej kolegi <\/span>Czes\u0142awa Osta\u0144kowicza.<\/b><\/span> Nie tyle o miedz\u0119, ile o biurko, znajduje si\u0119 zn\u00f3w <\/span>Jelenia G\u00f3ra<\/b><\/span> i <\/span>Wa\u0142brzych<\/b><\/span>, redagowane przez kol. <\/span>Mieczys\u0142awa Kolbusza<\/b><\/span>. Miedzy tymi prowincjami \u017cegluje zr\u0119cznie kol. <\/span>\u017begota<\/b><\/span> – kierownik dzia\u0142u gospodarczego.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W s\u0105siednim pokoju mie\u015bci si\u0119 <\/span>dzia\u0142 miejski<\/b><\/span>. Otwieramy drzwi i c\u00f3\u017c widzimy? Widzimy, \u017ce nikogo nie widzimy. Ale fakt ten niech go\u015bci nie peszy. Dzia\u0142 miejski r\u00f3wnie\u017c intensywnie pracuje. Kole\u017canka <\/span>J. Konopk\u00f3wna<\/b><\/span> sp\u0119dza d\u0142ugie godziny w s\u0105dzie, a wynikiem takiej wizyty b\u0119dzie jeszcze jedna przyjemna „pysk\u00f3wka”. Reporterzy <\/span>G\u0142\u0119bocki<\/b><\/span> i <\/span>Jaworski <\/b><\/span>w\u0119druj\u0105 po mie\u015bcie w poszukiwaniu sensacyjnych wiadomo\u015bci. Tylko patrze\u0107, jak przybiegnie kole\u017canka Maria Horodyska ze sprawozdaniem z zebrania Ligi Kobiet. Ot, ju\u017c zjawi\u0142 si\u0119 „opiekun” dzia\u0142u miejskiego – kol. <\/span>Wac\u0142aw Drozdowski<\/b><\/span>, a niestrudzony Tuwicz (kol. Tu\u0142asiewicz) zasiada do maszyny, by pisa\u0107 swoje najnowsze „Szczerze”.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Zbli\u017ca sie godzina 5-ta po po\u0142udniu. My\u015blicie, \u017ce nat\u0119\u017cenie w pracy s\u0142abnie? Nic podobnego, w\u0142a\u015bnie przybiera na sile. Ale to jest ju\u017c „zupe\u0142nie inna historia”, jak mawia\u0142 zreszt\u0105 z zupe\u0142nie innej okazji Kipling.<\/p>\n

„S\u0142owo Polskie” nr 89 z 1 kwietnia 1948 r.<\/b><\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dnia 1 kwietnia, data niezbyt fortunna, w roku 1948 ukaza\u0142 si\u0119 500 numer „S\u0142owa Polskiego”. Z tej okazji redakcja dziennika, kt\u00f3ra znana by\u0142a z tego, \u017ce utrzymywa\u0142a sta\u0142y bliski i …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":412,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,60,41],"tags":[],"class_list":["post-402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-muszynska-hoffmanowa-hanna","category-wojciechowski-grzegorz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=402"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1612,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402\/revisions\/1612"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}