{"id":528,"date":"2025-05-18T22:29:04","date_gmt":"2025-05-18T20:29:04","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=528"},"modified":"2025-12-29T20:21:07","modified_gmt":"2025-12-29T19:21:07","slug":"ledwo-znany-dolny-slask","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/05\/18\/ledwo-znany-dolny-slask\/","title":{"rendered":"Ledwo znany Dolny \u015al\u0105sk"},"content":{"rendered":"

W 1945 roku wraz z Dolnym \u015al\u0105skiem historia podarowa\u0142a nam dwa tysi\u0105ce rezydencji. Ludzie, kt\u00f3rzy przyjechali tutaj, ma\u0142o znali te fakty. Twierdz\u0105, \u017ce nie by\u0142o ku temu okazji. Ich dzieci, dzi\u015b na og\u00f3\u0142 sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciolatkowie, tak\u017ce w\u0142a\u015bciwie nie wiedz\u0105, ile wspania\u0142ych rezydencji, pa\u0142ac\u00f3w, dwor\u00f3w, zespo\u0142\u00f3w pa\u0142acowo-parkowych uleg\u0142o unicestwieniu. Tylko do 2015 roku zniszczonych zosta\u0142o 447 obiekt\u00f3w tego regionu, z czego 17 procent budowli zr\u00f3wna\u0142a niemal z ziemi\u0105 Armia Czerwona, 4 procent wspania\u0142ych budowli zlikwidowali, posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnymi motywacjami, Niemcy do 1945 roku.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>

Szczodre, blisko Wroc\u0142awia. Wschodnie skrzyd\u0142o Pa\u0142acu Sybilli.<\/p><\/div>\n

Natomiast likwidacja a\u017c 53 procent rezydencji poprzedzi\u0142o niew\u0142a\u015bciwe powojenne u\u017cytkowanie obiekt\u00f3w przez Polak\u00f3w. Wiemy o tych faktach od Hannibala Smoke’a, autora znakomitego dzie\u0142a zatytu\u0142owanego \u201eNiewidzialny Dolny \u015al\u0105sk. Pa\u0142ace, kt\u00f3rych ju\u017c nie zobaczysz\u201d x<\/strong>\/.<\/p>\n

Dlaczego wracam do albumu wydanego siedem lat temu? Po pierwsze, i\u017c w bibliotekach wroc\u0142awskich ma\u0142o jest wypo\u017cycze\u0144 tego dzie\u0142a. Po drugie, by podzi\u0119kowa\u0107 autorowi za ogrom pracy, jaki musia\u0142 wykona\u0107, by zebra\u0107 relacje odnosz\u0105ce si\u0119 do setek obiekt\u00f3w, o kt\u00f3rych pisze, aby dotrze\u0107 do tysi\u0119cy przez wiele miesi\u0119cy weryfikowanych ikonografii. Aby przeby\u0107 niezliczone ilo\u015bci kilometr\u00f3w po dolno\u015bl\u0105skich traktach i zwyk\u0142ych drogach.\u00a0 Bardzo du\u017co pracy autor mia\u0142 przy kodyfikacji starych zdj\u0119\u0107 (z opisami w j\u0119zyku niemieckim) oraz przy korekcie tekst\u00f3w w r\u00f3\u017cnych znajdowanych \u017ar\u00f3d\u0142ach. W opisie o powa\u017cnych sprawach Smoke\u00a0 czasem dla roz\u0142adowania powagi potrafi napisa\u0107: \u201eZaro\u015bni\u0119te gruzowisko jako t\u0142o dla gaci susz\u0105cych si\u0119 na sznurku w Olszanicy w powiecie z\u0142otoryjskim. Tutejszy dw\u00f3r to dawna budowla obronna, siedzib\u0105 s\u0142awnego rozb\u00f3jnika Christopha von Zedlitza. Oblegana i zdobyta przez ksi\u0119cia Fryderyka II Legnickiego stoj\u0105cego na czele mieszczan ze Z\u0142otoryi i okolicznych g\u00f3rnik\u00f3w z\u0142ota. Bandyt\u0119 w\u00f3wczas uj\u0119to i stracono w legnickim zamku<\/em>\u201d.<\/div>\n
<\/div>\n
\n
\"\"<\/a>

Susz\u0105ce si\u0119 gacie na terenie budowli obronnej\u00a0 w Olszanicy.<\/p><\/div>\n<\/div>\n

W albumie Hannibal Smoke najpierw opisuje zniszczone pa\u0142ace wroc\u0142awskie (z bogat\u0105 historyczn\u0105 i aktualn\u0105 ikonografi\u0105) Hatzfeld\u00f3w, Henckl\u00f3w, von Donnersmarck\u00f3w, Langhans\u00f3w, Pa\u0142ac Kr\u00f3lewski. Nast\u0119pnie autor dzieli Dolny \u015al\u0105sk\u00a0 na podregiony: wroc\u0142awski z powiatem milickim, jeleniog\u00f3rski z powiatem boles\u0142awieckim, podregion legnicko-g\u0142ogowski, podregion wa\u0142brzyski. Do Dolnego \u015al\u0105ska zalicza s\u0142usznie lubuskie z powiatami Zielona G\u00f3ra, Krosno, Nowa S\u00f3l, \u015awiebodzin, Wschowa, \u017baga\u0144, \u017bary. Trudno w tej quasi recenzji wchodzi\u0107\u00a0 w detale. No bo kto na przyk\u0142ad s\u0142ysza\u0142 o renesansowym zamku von Richthofen\u00f3w w Rogo\u017anicy (Schloss Wallisfurth) w powiecie \u015bwidnickim albo o dworze i pa\u0142acu w Rybarzowicach, powiat zgorzelecki.<\/div>\n
<\/div>\n
Mo\u017cna\u00a0 by tak wymienia\u0107 i wylicza\u0107. Proponuj\u0119 co innego. Stale przecie\u017c gdzie\u015b je\u017adzimy, ro\u017cnymi trasami si\u0119 przemieszczamy po Dolnym \u015al\u0105sku. Wystarczy przed albo w trakcie wycieczki, je\u015bli towarzyszy nam druga osoba, zagl\u0105dn\u0105\u0107 do \u201eNiewidzialnego Dolnego \u015al\u0105ska\u201d aby kawa\u0142kami zabytkowych miejscowo\u015bci na mapie tej ziemi \u201enie obiecanej\u201d ogl\u0105da\u0107, zwiedza\u0107, podziwia\u0107. W co drugiej niemal gminie wojew\u00f3dztwa wroc\u0142awskiego, jest co\u015b do obejrzenia. A je\u017celi nie, mo\u017cna o obiekcie przeczyta\u0107 w albumie i podziwia\u0107 niezliczone zdj\u0119cia obiektu.<\/div>\n
<\/div>\n
Engelbert Mi\u015b<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
x<\/strong>\/ Hannibal Smoke, Niewidzialny Dolny \u015al\u0105sk. Pa\u0142ace, kt\u00f3rych ju\u017c nie zobaczysz, Wydawnictwo internetowe e-book\u00f3w, wydanie I 2018.\u00a0<\/em><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 1945 roku wraz z Dolnym \u015al\u0105skiem historia podarowa\u0142a nam dwa tysi\u0105ce rezydencji. Ludzie, kt\u00f3rzy przyjechali tutaj, ma\u0142o znali te fakty. Twierdz\u0105, \u017ce nie by\u0142o ku temu okazji. Ich dzieci, …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":531,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,35],"tags":[],"class_list":["post-528","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-mis-engelbert"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=528"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":534,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/528\/revisions\/534"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}