{"id":554,"date":"2025-05-21T23:30:02","date_gmt":"2025-05-21T21:30:02","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=554"},"modified":"2025-12-29T20:09:34","modified_gmt":"2025-12-29T19:09:34","slug":"rzemioslo-i-przemysl-wzdluz-slaskiej-kolei-gorskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/05\/21\/rzemioslo-i-przemysl-wzdluz-slaskiej-kolei-gorskiej\/","title":{"rendered":"Rzemios\u0142o i przemys\u0142 wzd\u0142u\u017c \u015al\u0105skiej Kolei G\u00f3rskiej"},"content":{"rendered":"
\n

Rzemios\u0142o i przemys\u0142 wzd\u0142u\u017c \u015al\u0105skiej Kolei G\u00f3rskiej<\/span><\/h1>\n<\/header>\n
\n
\n

Wystawa we wroc\u0142awskim Muzeum Etnograficznym, 17 maja \u2013 17 sierpnia 2025
\nKurator wystawy: Alexander Szalapski, koordynacja: Joanna Kurbiel i Emilia Jeziorowska (ME)<\/strong><\/h4>\n
\n

Uruchomiona w\u00a01867\u00a0r. \u015al\u0105ska Kolej G\u00f3rska po\u0142\u0105czy\u0142a G\u00f6rlitz i\u00a0W\u0119gliniec z\u00a0Wa\u0142brzychem, umo\u017cliwiaj\u0105c rozw\u00f3j przemys\u0142u i\u00a0w\u0142\u0105czaj\u0105c Dolny \u015al\u0105sk w\u00a0europejsk\u0105 sie\u0107 kolejow\u0105.<\/strong><\/p>\n

Wystawa opowiada histori\u0119 rozwoju dolno\u015bl\u0105skiego rzemios\u0142a, przemys\u0142u i\u00a0turystyki, kt\u00f3ry\u00a0nast\u0105pi\u0142 wraz z\u00a0pojawieniem si\u0119 kolei \u0142\u0105cz\u0105cej G\u00f6rlitz i\u00a0W\u0119gliniec z\u00a0Wa\u0142brzychem. Do\u00a0ko\u0144ca lat 60. XIX w. rozw\u00f3j po\u0142udniowego Dolnego \u015al\u0105ska hamowa\u0142o pag\u00f3rkowato-g\u00f3rzyste ukszta\u0142towanie terenu, utrudniaj\u0105ce komunikacj\u0119 oraz\u00a0transport towar\u00f3w. Dopiero DKG w\u0142\u0105czy\u0142a ten obszar w\u00a0europejsk\u0105 sie\u0107 kolejow\u0105, umo\u017cliwiaj\u0105c jego rozw\u00f3j technologiczny, przemys\u0142owy i\u00a0urbanizacyjny.<\/p>\n

 <\/p>\n

Na\u00a0wystawie, przygotowanej w\u00a0j\u0119zykach polskim i\u00a0niemieckim, pokazane zosta\u0142y charakterystyczne wyroby z\u00a0miejscowo\u015bci po\u0142o\u017conych na\u00a0szlaku kolei. Ich historie pozwalaj\u0105 kompleksowo prze\u015bledzi\u0107 rozw\u00f3j gospodarczy Dolnego \u015al\u0105ska w\u00a02. po\u0142. XIX w.\u00a0Opr\u00f3cz widok\u00f3w i\u00a0map dawnego Dolnego \u015al\u0105ska zwiedzaj\u0105cy zobaczy\u0107 mog\u0105 modele lokomotyw i\u00a0powoz\u00f3w, a\u00a0tak\u017ce m.in.\u00a0porcelan\u0119 z\u00a0Wa\u0142brzycha, blaudruki z\u00a0Gryfowa \u015al\u0105skiego, koronki z\u00a0Jeleniej G\u00f3ry czy\u00a0chusteczki do\u00a0nosa z\u00a0Lubania \u2013 przedmioty i\u00a0artyku\u0142y produkowane w\u00a0miejscowo\u015bciach, przez\u00a0kt\u00f3re kolej wiod\u0142a.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Na\u00a0przyk\u0142ad Luba\u0144 w\u00a0ci\u0105gu kilku dziesi\u0119cioleci sta\u0142 si\u0119 jednym z\u00a0najwi\u0119kszych o\u015brodk\u00f3w produkcji chusteczek do\u00a0nosa w\u00a0tej\u00a0cz\u0119\u015bci Europy. Na\u00a0pocz\u0105tku XX w. luba\u0144skie fabryki zaspokaja\u0142y a\u017c\u00a090% popytu na\u00a0ten towar w\u00a0ca\u0142ych Niemczech. Na\u00a0wystawie zobaczy\u0107 zatem mo\u017cna pr\u00f3bniki materia\u0142\u00f3w, wzorniki chusteczek czy\u00a0reklamy tych produkt\u00f3w.<\/p>\n

Z\u00a0kolei w\u00a0Olszynie funkcjonowa\u0142 zak\u0142ad przemys\u0142owy Roberta Ruscheweyha, kt\u00f3ry\u00a0w\u00a01878\u00a0r. uzyska\u0142 pierwszy na\u00a0\u015bwiecie patent na\u00a0rozk\u0142adany st\u00f3\u0142. Najd\u0142u\u017cszy mebel m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 nawet 50 os\u00f3b, rozk\u0142adaj\u0105c si\u0119 do\u00a0d\u0142ugo\u015bci a\u017c\u00a013 metr\u00f3w. Widzowie mog\u0105 zobaczy\u0107 mniejsz\u0105 wersj\u0119 tego wynalazku, a\u00a0tak\u017ce dokumenty patentowe czy\u00a0archiwalne znaki fabryczne.<\/p>\n

Przedstawiony zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c blaudruk, czyli druk batikowy. Ta\u00a0tradycyjna technika farbowania tkanin nie\u00a0jest mo\u017cliwa na\u00a0skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105, cho\u0107 takie pr\u00f3by zosta\u0142y podj\u0119te w\u00a0latach 80. XIX w. w\u00a0Gryfowie \u015al\u0105skim w\u00a0fabryce Schlesische Blaudruckerei AG. Przyk\u0142ady tkanin zdobionych blaudrukiem, zabytkowe klocki drukarskie, a\u00a0nawet unikatowe fotografie z\u00a0procesu produkcyjnego przybli\u017caj\u0105 widzom ten temat.<\/p>\n

Rozbudowa kolei przyczyni\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do\u00a0rozwoju turystyki g\u00f3rskiej. Powstawa\u0142y liczne szlaki turystyczne, schroniska, hotele i\u00a0restauracje, narodzi\u0142 si\u0119 przemys\u0142 pami\u0105tkarski oraz\u00a0zwyczaj wysy\u0142ania poczt\u00f3wek, a\u00a0figurka Liczyrzepy \u2013 bohatera najpopularniejszej w\u00a0regionie legendy \u2013 sta\u0142a si\u0119 produktem reklamowym Karkonoszy.<\/p>\n

Wystawa zorganizowana przez\u00a0Muzeum Etnograficzne we\u00a0Wroc\u0142awiu i\u00a0Muzeum \u015al\u0105skie w\u00a0G\u00f6rlitz<\/strong><\/p>\n

ap<\/p>\n