![\"\"](\"https:\/\/slowo-polskie.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Ruskie-pierogi-Wikipedia.jpg\")
<\/p>\nW nocy obudzi\u0142 mnie ha\u0142as dochodz\u0105cy z kuchni, najwyra\u017aniej kto\u015b buszowa\u0142 w lod\u00f3wce. Ale kto? Szybko wsta\u0142em wchodz\u0119 do pomieszczenia, a tam stoi jaki\u015b cz\u0142owiek i zjada moje pierogi ruskie, kt\u00f3re wczoraj kupi\u0142em. Z wygl\u0105du jakbym zna\u0142 go\u015bcia, ale nie do ko\u0144ca go kojarz\u0119. Zapyta\u0142em wi\u0119c:<\/p>\n
\u2013\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kim jeste\u015b i dlaczego zjadasz moje pierogi?<\/p>\n
Spojrza\u0142 na mnie pewny siebie i odpowiedzia\u0142:<\/p>\n
\u2013\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nazywam si\u0119 W\u0142adimmmmirrrr ! W\u0142adimmmmirrrrrowicz Puuuuutin! Przyszed\u0142em zabra\u0107 co moje.<\/p>\n
\u2013\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A co tu jest twoje intruzie!? \u2013 odpowiedzia\u0142em.<\/p>\n
A Putin na to:<\/p>\n
\u2013\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pierogi s\u0105 moje, bo ruskie! Przy\u015bl\u0119\u00a0 niebawem do Wroc\u0142awia moich \u201eturyst\u00f3w\u201d, to wam je pozabieraj\u0105<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0 Powiedzia\u0142 to i wyszed\u0142 noc\u0105 z mojego mieszkania. Zajrza\u0142em do lod\u00f3wki \u2013 nie pozosta\u0142o ju\u017c nic z mojego przysz\u0142ego posi\u0142ku.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Czy Putin mia\u0142 prawo uwa\u017ca\u0107 ruskie pierogi za swoje?<\/p>\n
\u00a0\u00a0 Ot\u00f3\u017c nie, nazwa pierogi ruskie, bynajmniej nie pochodzi od nazwy Rosji, ale od nazwy Rusi Czerwonej,\u00a0 czyli teren\u00f3w po\u0142udniowo \u2013 zachodniej Ukrainy, kt\u00f3ra jak wiemy, jest do\u015b\u0107 mocno antyrosyjska, ale r\u00f3wnie\u017c i antypolska.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Obecnie za pierogi ruskie uwa\u017camy potraw\u0119 wykonan\u0105 z ciasta powsta\u0142ego z po\u0142\u0105czenia m\u0105ki i ciep\u0142ej wody, niekiedy i jajka. Nadzienie stanowi masa powsta\u0142a z wymieszania gotowanych ziemniak\u00f3w i sera z dodatkiem soli, pieprzu oraz podsma\u017canej cebuli. Jest to wi\u0119c pier\u00f3g nadziewany konkretnym nadzieniem i tylko to jest nazywane pierogiem ruskim. Istniej\u0105 i inne pierogi takie jak nadziewane mi\u0119sem, kapust\u0105, szpinakiem czy te\u017c owocami.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ale czy zawsze tak by\u0142o?<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0 Ot\u00f3\u017c\u00a0 zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w dziewi\u0119tnastowieczn\u0105 literatur\u0119, po\u015bwi\u0119con\u0105 uciechom gastronomicznym, \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107, \u017ce sprawa ta jest znacznie bardziej skomplikowana. W \u00f3wczesnej literaturze wspomina si\u0119 o r\u00f3\u017cnych pierogach, w tym i ruskich, ale bynajmniej nie jest to ta potrawa, kt\u00f3r\u0105 my dzisiaj nazywamy pierogami ruskimi, jest to zupe\u0142nie co\u015b innego.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pani Lucyna\u00a0\u00a0 \u0106wierczakiewiczowa w swojej s\u0142ynnej ksi\u0105\u017cce kucharskiej, kt\u00f3rej pierwsze wydanie ukaza\u0142o si\u0119 w roku 1858 w Warszawie, szeroko o nich pisze i wymienia wiele ich gatunk\u00f3w. Mamy wi\u0119c tam: pierogi ruskie z mi\u0119sem, pierogi ruskie z kapust\u0105 s\u0142odk\u0105, pierogi ruskie z serem i \u015bmietan\u0105, pierogi ruskie z ryb\u0105 i jajami, pierogi ruskie z ryb\u0105, pierogi ruskie z ry\u017cem, pierogi ruskie z powid\u0142ami, pierogi ruskie z kasz\u0105.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0 Z kolei druga ze znanych autorek Wincenta Zawadzka, prezentuj\u0105ca potrawy kuchni litewskiej, r\u00f3wnie\u017c z drugiej po\u0142owy dziewi\u0119tnastego wieku, wspomina istnienie\u00a0 nast\u0119puj\u0105cych pierog\u00f3w ruskich: Pierogi ruskie z mi\u0119sem, pierogi ruskie z ciel\u0119cych w\u0105tr\u00f3bek, pierogi ruskie z jesiotrzyny, pierogi ruskie ze szczupaka, pierogi ruskie z kury i ry\u017cu, pierogi ruskie z grzybami. Wincenta Za<\/b>wadzka, Kuchnia litewska, Warszawa 1911 ( wyd. 11 )<\/b><\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0 Nikt nie wymienia tej potrawy, kt\u00f3r\u0105 my wsp\u00f3\u0142cze\u015bni wroc\u0142awianie nazywamy pierogami ruskimi.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Co wi\u0119c jest przyczyn\u0105, \u017ce owe r\u00f3\u017cnorakie gatunki pierog\u00f3w niejako spi\u0119te s\u0105 jedn\u0105 nazw\u0105?<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Dzi\u015b wyr\u00f3\u017cnia je farsz, ale kiedy\u015b wyr\u00f3\u017cnia\u0142o je ciasto. Oddajmy wi\u0119c g\u0142os pani Lucynie \u0106wierczakowiczowej:<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201e Na pierogi ruskie mo\u017cna u\u017cywa\u0107 ciasta francuzkiego ma\u015blanego lub dro\u017cd\u017cowego jak na bu\u0142ki, to jest kwart\u0119 m\u0105ki rozczyni\u0107 kwaterk\u0105 wolnego mleka i dwoma \u0142utami dro\u017cd\u017cy w mleku rozmoczonymi; gdy rozczyn podro\u015bnie, wbi\u0107 trzy jaja, dwie spore \u0142y\u017cki mas\u0142a, soli i przyczyni\u0107 p\u00f3\u0142 kwarta maki, wyrobi\u0107 dobrze a\u017c ciasto od r\u0119ki lub miski odstawa\u0107 b\u0119dzie, uwa\u017caj\u0105c zawsze, \u017ceby ciasto by\u0142o tak g\u0119ste jak na bu\u0142ki, a jak podro\u015bnie wy\u0142o\u017cy\u0107 na stolnic\u0119 m\u0105k\u0105 wysypan\u0105, rozwa\u0142kowa\u0107 ciasto lekko, a nast\u0119pnie po\u0142o\u017cywszy na blach\u0119 mas\u0142em posmarowan\u0105, nak\u0142a\u015b\u0107 farsz ciep\u0142y tylko, przykry\u0107 drug\u0105 po\u0142ow\u0105 ciasta, zlepi\u0107 mocno.\u201d<\/i>L. \u0106iwierciakiewiczowa, 365 obiad\u00f3w za pi\u0119\u0107 z\u0142otych, s. 176 \u201ePierogi ruskie z mi\u0119sem\u201d)<\/b><\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Takie w\u0142a\u015bnie ciasto, by\u0142o stosowane do wyrobu wszystkich pierog\u00f3w, kt\u00f3re nazywano w\u00f3wczas ruskimi, zar\u00f3wno w Polsce jak te\u017c i na Litwie.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 By\u0142y te\u017c i inne pierogi, kt\u00f3rych ciasto przypomina nam wsp\u00f3\u0142czesne i one r\u00f3wnie\u017c mia\u0142y r\u00f3\u017cne nadzienia, najcz\u0119\u015bciej owocowe.<\/p>\n
\u2019\u201dZagnie\u015b\u0107 ciasto do\u015b\u0107 twardo,-<\/i> pisze pani Lucyna \u2013 koniecznie bior\u0105c do ciasta wod\u0119 i jajko ca\u0142e, lub tylko bia\u0142ko rozbite z woda, rozwa\u0142kowa\u0107 bardzo cienko i nak\u0142ada\u0107 jagodami\u201d<\/i>( L. \u0106wiercia<\/b>kiewiczowa, s. 407 \u201e Pierogi z jagodami lub wi\u015bniami\u201d )<\/b><\/p>\n
\u00a0\u00a0 \u00a0Chocia\u017c istnia\u0142y i inne podobne do wsp\u00f3\u0142czesnych, je\u015bli chodzi o nadzienie i farsz, ale nie spotka\u0142em \u017cadnych, kt\u00f3re mo\u017cna by nazwa\u0107 protoplastami dzisiejszych pierog\u00f3w ruskich..<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0 Co wi\u0119c by\u0142o tego przyczyn\u0105?<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0 Przepisy, kt\u00f3re podaj\u0105 panie \u0106wierczakiewiczowa i Zawadzka s\u0105 przeznaczone dla tej lepszej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 szlachty, mieszcza\u0144stwa i inteligencji \u2013 to by\u0142a kuchnia zamo\u017cnych lub \u015bredniozamo\u017cnych Polak\u00f3w. Istnia\u0142a jednak i inna cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa, g\u0142\u00f3wnie na wsi, kt\u00f3rej kuchnia by\u0142a po prostu biedna. Na terenach dzisiejszej Ukrainy Zachodniej, w gospodarstwach zawsze znalaz\u0142y si\u0119 jakie\u015b niedojedzone ziemniaki, troch\u0119 sera i m\u0105ki i tak stworzono niezwykle prost\u0105 popularn\u0105 i tani\u0105, biedn\u0105 potraw\u0119 \u2013 kt\u00f3ra nazywa\u0142a si\u0119 pierogami. Jada\u0142a je g\u0142\u00f3wnie ludno\u015b\u0107 polska, poniewa\u017c ludno\u015b\u0107 prawos\u0142awna zajada\u0142a si\u0119 najcz\u0119\u015bciej blinami, dlatego te\u017c Ukrai\u0144cy \u2013 Rusini m\u00f3wili o niej \u201epierogi polskie\u201d. Polacy za\u015b po prostu pierogi.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gdy nasta\u0142 czas pokoju po II wojnie \u015bwiatowej, a co za tym idzie i zmiana granic, na Ziemie Odzyskane, g\u0142\u00f3wnie na Dolny \u015al\u0105sk, przybyli repatrianci z Ukrainy Zachodniej, a z nimi i pierogi.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ludno\u015b\u0107 z innych rejon\u00f3w Polski nie zna\u0142a takiej potrawy, nie by\u0142a ona znana w Warszawie i na Mazowszu, ale tak\u017ce na \u015al\u0105sku, czy te\u017c na ziemi \u0142\u00f3dzkiej. Repatriant\u00f3w zza Buga nazywa\u0107 zacz\u0119to powszechnie lwowiakami i taki\u017c te\u017c los spotka\u0142 ich pierogi \u2013 sta\u0142y si\u0119 one pierogami lwowskimi.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W ponurych czasach stalinizmu, ta nazwa musia\u0142a denerwowa\u0107 partyjnych decydent\u00f3w, o Lwowie najlepiej bowiem by\u0142o nie pami\u0119ta\u0107, co\u015b wi\u0119c trzeba by\u0142o z t\u0105 spraw\u0105 uczyni\u0107, aby zlikwidowa\u0107 \u201eniewygodne pierogi.\u201d W kraju, gdzie wszystko by\u0142o w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa, r\u00f3wnie\u017c pa\u0144stwowe by\u0142y bary i sto\u0142\u00f3wki, \u0142atwo wi\u0119c by\u0142o zacz\u0105\u0107 stosowa\u0107 inn\u0105 urz\u0119dow\u0105 nazw\u0119 i tak uczyniono \u2013 powsta\u0142y pierogi ruskie, czyli te, kt\u00f3re pochodz\u0105 z teren\u00f3w Rusi, ale nie Rosji. Byli te\u017c tacy, kt\u00f3rzy nazywali je z przek\u0105sem sowieckimi albo radzieckimi, ale nic nie mia\u0142y one wsp\u00f3lnego z tym imperialistycznym mocarstwem.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Dzi\u015b warto by wr\u00f3ci\u0107, przynajmniej we Wroc\u0142awiu, do ich starej, pierwszej pionierskiej nazwy \u2013 pierogi lwowskie, poniewa\u017c sta\u0142y si\u0119 one cz\u0105stk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej historii Wroc\u0142awia.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Smacznego.<\/p>\n
Grzegorz Wojciechowski<\/b><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W nocy obudzi\u0142 mnie ha\u0142as dochodz\u0105cy z kuchni, najwyra\u017aniej kto\u015b buszowa\u0142 w lod\u00f3wce. Ale kto? Szybko wsta\u0142em wchodz\u0119 do pomieszczenia, a tam stoi jaki\u015b cz\u0142owiek i zjada moje pierogi ruskie, …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":61,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,41],"tags":[],"class_list":["post-60","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reszta","category-wojciechowski-grzegorz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60\/revisions\/62"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}