{"id":865,"date":"2025-07-15T14:54:24","date_gmt":"2025-07-15T12:54:24","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=865"},"modified":"2025-12-29T16:38:53","modified_gmt":"2025-12-29T15:38:53","slug":"historia-zakonu-obroza-psa-gonczego-rudenband","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/07\/15\/historia-zakonu-obroza-psa-gonczego-rudenband\/","title":{"rendered":"Historia Zakonu Obro\u017ca Psa Go\u0144czego – R\u00fcdenband"},"content":{"rendered":"

Dla ka\u017cdego Polaka s\u0142owo \u201ePiast\u201d ma szczeg\u00f3lne znaczenie. To przecie\u017c wodzowie i w\u0142adcy z dynastii Piast\u00f3w – od legendarnego Piasta Ko\u0142odzieja poczynaj\u0105c, poprzez Mieszka, Boles\u0142awa Chrobrego, a na Kazimierzu Wielkim ko\u0144cz\u0105c – byli budowniczymi naszego pa\u0144stwa. \u015amier\u0107 Kazimierza Wielkiego nie by\u0142a jednak ko\u0144cem istnienia dynastii w Polsce. Dwie linie piastowskie wywodz\u0105ce si\u0119 od najstarszego i najm\u0142odszego z syn\u00f3w Boles\u0142awa III Krzywoustego przetrwa\u0142y najd\u0142u\u017cej. <\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Na \u015al\u0105sku by\u0142a to linia pochodz\u0105ca od W\u0142adys\u0142awa II Wygna\u0144ca, najstarszego syna Krzywoustego. Nale\u017celi do niej mi\u0119dzy innymi pierwszy Piast \u015al\u0105ski Boles\u0142aw I Wysoki, bohater spod Legnicy Henryk Pobo\u017cny, niedosz\u0142y kr\u00f3l Polski Henryk Probus, w\u0142adca sprawiedliwy i mecenas Ludwik I Brzeski oraz reformator i budowniczy Jerzy III Brzeski. Dynastia Piast\u00f3w wygas\u0142a w roku 1675 wraz ze \u015bmierci\u0105 Jerzego IV Wilhelma, ksi\u0119cia legnicko-brzeskiego, pochowanego w mauzoleum ksi\u0105\u017c\u0105t przy ko\u015bciele \u015bw. Jana Chrzciciela w Legnicy.<\/span><\/span><\/p>\n

Piastowie \u015al\u0105scy, kt\u00f3rzy panowali w licznych ksi\u0119stwach \u015bl\u0105skich przez kilkaset lat, byli w prostej linii potomkami Mieszka i Boles\u0142awa Chrobrego. Ma to szczeg\u00f3lne znaczenie w dzisiejszych czasach, gdy po wielu wiekach \u015al\u0105sk po II wojnie \u015bwiatowej niemal w ca\u0142o\u015bci wr\u00f3ci\u0142 do Macierzy. Mieszka\u0144cy tych ziem po roku 1945 ponownie zacz\u0119li uczy\u0107 si\u0119 polskiej historii, gdy tymczasem wiedza setek tysi\u0119cy autochton\u00f3w oparta by\u0142a na wiadomo\u015bciach wyniesionych z niemieckiej szko\u0142y. Ogromna rzesza repatriant\u00f3w z Kres\u00f3w powoli poznawa\u0142a histori\u0119 i losy potomk\u00f3w Mieszka i Chrobrego, co wp\u0142ywa\u0142o na kszta\u0142towanie si\u0119 to\u017csamo\u015bci narodowej i postaw patriotycznych.<\/span><\/p>\n

W\u0142a\u015bnie propagowanie kultury i wiedzy historycznej o Piastach \u015al\u0105skich, przybli\u017canie wielowiekowych zwyczaj\u00f3w rycerskich, krzewienie kultury i tradycji \u0142owieckich to statutowy cel odnowionego w 2011 r. rycerskiego Zakonu Obro\u017ca Psa Go\u0144czego, kt\u00f3rego historyczna nazwa brzmi R\u00fcdenband.<\/span><\/strong><\/p>\n

Wa\u017cnym elementem \u017cycia \u015bredniowiecznych elit by\u0142o aktywne cz\u0142onkostwo w licznych zakonach rycerskich, kt\u00f3re u\u017cywa\u0142y r\u00f3\u017cnych symboli dla oznaczenia swoich cz\u0142onk\u00f3w. Symbolami takimi by\u0142y ordery. Pocz\u0105tkowo stanowi\u0142y oznak\u0119 przynale\u017cno\u015bci do bractw i zwi\u0105zk\u00f3w rycerskich, w p\u00f3\u017aniejszym okresie sta\u0142y si\u0119 symbolem wyr\u00f3\u017cnienia za zas\u0142ugi. Symbolem wi\u0119zi, znakiem przynale\u017cno\u015bci do wsp\u00f3lnoty zakonnej by\u0142 okre\u015blony element, kt\u00f3ry rycerze otrzymywali od suwerena zakonu. Pocz\u0105tkowo by\u0142 to element tekstylny, haftowany lub naszywany, w p\u00f3\u017aniejszym okresie sporz\u0105dzany ze z\u0142ota, barwiony emali\u0105 i wysadzany szlachetnymi kamieniami. W miar\u0119 ze\u015bwiecczania si\u0119 zakon\u00f3w rycerskich, tematyka god\u0142a orderu zmienia\u0142a si\u0119, cho\u0107 przewa\u017cnie podstawowym jej elementem pozostawa\u0142 krzy\u017c. Ordery noszono pierwotnie na zbrojach, z czasem wieszano je na \u0142a\u0144cuchach, a p\u00f3\u017aniej na wst\u0119gach. S\u0142owo \u201eorder\u201d pochodzi z \u0142aciny i jest to forma uznania i nagrody za zas\u0142ugi wojskowe i cywilne. W \u015bredniowieczu order sta\u0142 si\u0119 najwy\u017csz\u0105 form\u0105 wyr\u00f3\u017cnienia honorowego za zas\u0142ugi dla mo\u017cnow\u0142adcy, monarchy lub pa\u0144stwa.<\/span><\/span><\/p>\n

Najstarsze zakony rycerskie powsta\u0142y w XI wieku w Palestynie, w okresie wypraw krzy\u017cowych, w celu opieki nad pielgrzymami i walki z niewiernymi. Z ko\u0144cem \u015bredniowiecza, po zako\u0144czeniu wypraw krzy\u017cowych straci\u0142y jednak na znaczeniu. W ich miejsce zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 liczne zgromadzenia \u2013 \u201eza zas\u0142ugi\u201d \u2013 wpisane w system godno\u015bci i zaszczyt\u00f3w nowo\u017cytnych pa\u0144stw.<\/span><\/p>\n

T\u0119sknota za okresem \u015bwietno\u015bci rycerstwa, kt\u00f3rego symbolem jest legenda o kr\u00f3lu Arturze i Rycerzach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, oraz poszukiwanie nowych elitarnych rozrywek doprowadzi\u0142o w p\u00f3\u017anym \u015bredniowieczu do powstania wielu zakon\u00f3w rycerskich nowego typu. Nie by\u0142y to ju\u017c zmilitaryzowane religijne bractwa podobne tym z XI i XII wieku, kt\u00f3re powo\u0142ano do walki z niewiernymi w Ziemi \u015awi\u0119tej. Cz\u0119sto za pobo\u017cn\u0105 fasad\u0105 kry\u0142y si\u0119 ca\u0142kowicie \u015bwieckie instytucje uzale\u017cnione od swoich protektor\u00f3w \u2013 kr\u00f3l\u00f3w, ksi\u0105\u017c\u0105t i mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w.<\/span><\/span><\/p>\n

Legnicki dw\u00f3r ksi\u0105\u017c\u0119cy w tym przejawie kultury rycerskiej nie ust\u0119powa\u0142 najznamienitszym europejskim dworom. Turnieje i inne dworskie zabawy by\u0142y jednak tre\u015bci\u0105 \u017cycia jedynie zamo\u017cnych rycerzy, bo tylko nieliczni mogli sobie pozwoli\u0107 na zakup drogiej zbroi i ci\u0105g\u0142e przebywanie na dworze ksi\u0105\u017c\u0119cym. <\/span>Natomiast wsp\u00f3ln\u0105 dla ca\u0142ego stanu rycerskiego rozrywk\u0105 by\u0142o polowanie. Spe\u0142nia\u0142o ono funkcj\u0119 ekonomiczn\u0105, ludyczn\u0105 i presti\u017cow\u0105. Popisywano si\u0119 m\u0119stwem i si\u0142\u0105 fizyczn\u0105. Udzia\u0142 w \u0142owach na grubego zwierza by\u0142 nieod\u0142\u0105cznym elementem literackiego wizerunku idealnego w\u0142adcy i rycerza. Na polowaniach cz\u0119sto zapada\u0142y wa\u017cne decyzje polityczne i personalne. Ta sfera ksi\u0105\u017c\u0119cej aktywno\u015bci by\u0142a istotna dla poddanych, zyskiwali oni \u0142atwiejszy dost\u0119p do mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w i wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na dost\u0105pienie ich \u0142ask. Zami\u0142owanie do \u0142owiectwa prowadzi\u0142o niejednokrotnie do zaniedbywania spraw publicznych. W tym okresie nast\u0105pi\u0142 najwi\u0119kszy rozkwit s\u0142u\u017cb \u0142owieckich, kt\u00f3re opr\u00f3cz zajmowania si\u0119 polowaniami pe\u0142ni\u0142y r\u00f3wnie\u017c funkcje reprezentacyjne. Prawo polowa\u0144 sta\u0142o si\u0119 elementem prawa gruntowego i atrybutem wszystkich posiadaczy ziemskich. Ksi\u0105\u017c\u0119ta nadaj\u0105c dobra rycerzom, cz\u0119sto zastrzegali dla siebie cz\u0119\u015b\u0107 uprawnie\u0144 \u0142owieckich – dotyczy\u0142y one polowa\u0144 na rzadko spotykane gatunki zwierz\u0105t. Ni\u017csze warstwy spo\u0142eczne mog\u0142y polowa\u0107 tylko na zaj\u0105ce niszcz\u0105ce uprawy polne i wilki stanowi\u0105ce zagro\u017cenie dla zwierz\u0105t hodowlanych. Rycerze mogli polowa\u0107 na dziki, sarny, rysie, kuny, wydry i ptactwo. Poniewa\u017c ksi\u0105\u017c\u0119ta szczeg\u00f3lnie cenili futra bobr\u00f3w, przywilej polowania na te ssaki zastrzegli tylko dla siebie. W ten \u0142owiecki trend wpisywali si\u0119 tak\u017ce ksi\u0105\u017c\u0119ta piastowscy, przeznaczaj\u0105c znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swego czasu na \u0142owy. Popularne sta\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas trzymanie r\u00f3\u017cnych odmian ps\u00f3w \u0142ownych, przygotowanych do tropienia, otaczania i atakowania w odpowiedni spos\u00f3b dzik\u00f3w, jeleni i nied\u017awiedzi. <\/span><\/span><\/p>\n

Wielu Piast\u00f3w do polowania u\u017cywa\u0142o soko\u0142\u00f3w, wielkim ich mi\u0142o\u015bnikiem by\u0142 na przyk\u0142ad Henryk Brodaty. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce polowania by\u0142y namiastk\u0105 wojny, ponadto pozwala\u0142y na roz\u0142adowanie w naturalny spos\u00f3b agresji. Nie tylko poprawia\u0142y kondycj\u0119 cia\u0142a, ale r\u00f3wnie\u017c kszta\u0142towa\u0142y charakter rycerzy. Wsp\u00f3lne polowania w\u0142adc\u00f3w i poddanych otwiera\u0142y dla tych drugich furtki do kariery. By\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia \u015bredniowiecznych elit, tym samym wpisa\u0142y si\u0119 w etos rycerski i uznano je za rozrywk\u0119 godn\u0105 szlachetnie urodzonych. W praktyce polowano na wszystkie zwierz\u0119ta \u0142owne; dostarcza\u0142y one mi\u0119sa, sk\u00f3r i futer. Przeznaczano je na u\u017cytek w\u0142asny i na handel. Dziczyzna stanowi\u0142a wa\u017cn\u0105 pozycj\u0119 w menu rycerzy, wielkie jej ilo\u015bci serwowano podczas najr\u00f3\u017cniejszych uroczysto\u015bci. Wielkie \u0142owy organizowano zw\u0142aszcza przed kampaniami wojennymi, gromadz\u0105c na ten trudny czas du\u017ce zapasy mi\u0119siwa. Najcz\u0119\u015bciej polowano w zimie. Skute lodem drogi i bezdro\u017ca u\u0142atwia\u0142y komunikacj\u0119, by\u0142 to r\u00f3wnie\u017c dobry spos\u00f3b na zabicie nudy podczas mro\u017anych miesi\u0119cy. Pozyskana dziczyzna rozdawana by\u0142a r\u00f3wnie\u017c w charakterze podark\u00f3w, zreszt\u0105 bardzo mile widzianych przez obdarowanych. Sk\u00f3ry i futra by\u0142y zazwyczaj sprzedawane, stanowi\u0105c dodatkowy doch\u00f3d rycerstwa. \u015al\u0105scy ksi\u0105\u017c\u0119ta na terenach obfituj\u0105cych w zwierzyn\u0119 budowali rezydencje my\u015bliwskie.<\/span><\/span><\/p>\n

Powstanie zakonu<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie barwn\u0105 postaci\u0105 tamtego okresu by\u0142 legnicki ksi\u0105\u017c\u0119 Ludwik II, kt\u00f3ry a\u017c dwadzie\u015bcia lat \u017cycia po\u015bwi\u0119ci\u0142 na podr\u00f3\u017ce. Podczas jednej z nich, do Ziemi \u015awi\u0119tej, dosta\u0142 si\u0119 nawet do niewoli u Saracen\u00f3w. Ukoronowaniem jego peregrynacji by\u0142a kilkuletnia podr\u00f3\u017c przez Europ\u0119 w orszaku kr\u00f3la rzymskiego Zygmunta Luksemburczyka. W\u0142adca ten powo\u0142a\u0142 do \u017cycia 12 grudnia 1408 r. Zakon Smoka, kt\u00f3rego celem mia\u0142a by\u0107 obrona Europy przed muzu\u0142manami. Ludwik II zosta\u0142 cz\u0142onkiem tego zakonu, a p\u00f3\u017aniej wst\u0105pili do niego tak\u017ce kr\u00f3l Polski W\u0142adys\u0142aw II Jagie\u0142\u0142o i Wielki Ksi\u0105\u017c\u0119 Litewski Witold.<\/span><\/p>\n

Liczne polowania i turnieje wp\u0142yn\u0119\u0142y na decyzj\u0119 ksi\u0119cia Ludwika II o powo\u0142aniu w\u0142asnego zakonu rycerskiego. I tak oto 7 sierpnia A.D. 1413, podczas kr\u00f3tkiej przerwy mi\u0119dzy kolejnymi podr\u00f3\u017cami, wystawiony zosta\u0142 w Legnicy dokument fundacyjny zakonu rycerskiego sygnowany przez ksi\u0119cia legnickiego, a zarazem biskupa wroc\u0142awskiego Wac\u0142awa II, Ludwika II ksi\u0119cia legnicko-brzeskiego, Przemys\u0142awa I ksi\u0119cia opawskiego, ksi\u0105\u017c\u0105t ole\u015bnickich Konrada IV Starszego i Konrada V K\u0105ckiego oraz Jana I ksi\u0119cia \u017caga\u0144skiego. Cz\u0142onkami Zakonu byli mi\u0119dzy innymi ksi\u0105\u017c\u0119 g\u0142ogowski Henryk IX, margrabia brandenburski Jan IV Hohenzollern, Hannus von Zedlitz – Pan na zamku w Prochowicach, Mertin von Buzewoy – Pan na zamku w Grod\u017acu, Heincze von Alczenaf \u2013 marsza\u0142ek dworu, Segmund von Pogrell – Pan na zamku Owiesno, starosta ksi\u0119stwa \u015bwidnicko-jaworskiego, Nickiel von Kittelicz oraz wielu znamienitych rycerzy. Wielu z nich pochodzi\u0142o ze starych \u015bl\u0105skich rod\u00f3w Bo\u017cywoj\u00f3w, Czedlicz\u00f3w, Pogorzeli, Ketlicz\u00f3w, Parchewicz\u00f3w. Zakon przyj\u0105\u0142 nazw\u0119 \u201eR<\/span>\u00fc<\/span>denband\u201d, co w t\u0142umaczeniu dr. hab. Romualda Kaczmarka znaczy \u201eObro\u017ca Psa Go\u0144czego\u201d (Romuald Kaczmarek \u201eStowarzyszenie <\/span>Obro\u017cy Psa Go\u0144czego<\/i><\/span>. Z dziej\u00f3w \u015bwieckich zakon\u00f3w rycerskich na \u015bredniowiecznym \u015al\u0105sku\u201d).<\/span><\/span><\/p>\n

Dokument fundacyjny mia\u0142 charakter statutu, odnalaz\u0142 go i opublikowa\u0142 H. Markgraf w 1915 roku, t\u0142umaczenia dokona\u0142 Jurgen Gretschel. Okre\u015bla\u0142 on, \u017ce odpowiednio do liczby sze\u015bciu ksi\u0105\u017c\u0105t dzieli si\u0119 zakon na sze\u015b\u0107 grup, z kt\u00f3rych ka\u017cda liczy\u0142a po czterech \u201eStarszych\u201d. Cz\u0142onkowie zakonu zobowi\u0105zani byli do pomocy stowarzyszonemu, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 w trudnej sytuacji i nie m\u00f3g\u0142 z niej wybrn\u0105\u0107 o w\u0142asnych si\u0142ach. Sta\u0142o si\u0119 to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w okresie wojen husyckich pustosz\u0105cych ziemie \u015bl\u0105skie. W przypadkach spor\u00f3w cz\u0142onkowie mogli prosi\u0107 o pomoc i os\u0105d ksi\u0119cia b\u0119d\u0105cego cz\u0142onkiem zakonu, uznaj\u0105c bez sprzeciwu jego wyrok. W przeciwnym wypadku grozi\u0142a im kara pieni\u0119\u017cna i utrata cz\u0142onkostwa. Podobne konsekwencje miano wyci\u0105ga\u0107 wobec os\u00f3b post\u0119puj\u0105cych niezgodnie z honorem. Zakon corocznie w niedziel\u0119 po \u015bw. Marcinie (11 listopada) organizowa\u0142 polowania oraz turnieje rycerskie. Odbywa\u0142y si\u0119 one na przemian w Legnicy i w Zgorzelcu, cho\u0107 mo\u017cliwa te\u017c by\u0142o ich organizacja w innym miejscu. Czas turniejowy, obejmuj\u0105cy trzy dni, by\u0142 te\u017c jedynym momentem w roku przewidzianym na przyjmowanie nowych cz\u0142onk\u00f3w, w tym tak\u017ce kobiet! Statut zakonu przewidywa\u0142 roczne op\u0142aty cz\u0142onkowskie. Z pierwszej rocznej op\u0142aty miano ufundowa\u0107 wieczyst\u0105 msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 w legnickiej kolegiacie pod wezwaniem Grobu \u015awi\u0119tego, a uroczyst\u0105 msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 przy udziale wszystkich cz\u0142onk\u00f3w odprawiano tak\u017ce podczas corocznych turniej\u00f3w. Zakon corocznie przeznacza\u0142 pewn\u0105 sum\u0119 dla ko\u015bcio\u0142\u00f3w maryjnych (Franciszek Szafra\u0144ski \u201eLudwik II Brzesko-Legnicki, feuda\u0142<\/span> \u015al\u0105ski z doby p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza\u201d).<\/span><\/span><\/p>\n

Order i jego symbolika<\/b><\/span><\/p>\n

Dokument fundacyjny nakazywa\u0142 noszenie orderu zakonu R<\/span>\u00fc<\/span>denband. Wobec niezachowania si\u0119 autentycznego orderu, jego wizerunku mo\u017ce dostarczy\u0107 ikonografia herbu ksi\u0119stwa legnicko-brzeskiego, zamieszczonego w herbarzu Konrada Grunenberga, uko\u0144czonym w 1483 r. Order stanowi tarcza herbu ksi\u0119stwa otoczona kolczastym \u0142a\u0144cuchem z zawieszonym u do\u0142u, w miejscu gdzie zwykle wisi order, czym\u015b w rodzaju obrotowego karabinka smyczy. Insygnia zakonu R<\/span>\u00fc<\/span>denband umieszczone s\u0105 na herbie ksi\u0119cia legnickiego Fryderyka I. Kolejne wizerunki orderu widniej\u0105 na udostojnionych herbach \u015al\u0105ska i Dolnego \u015al\u0105ska. Herby zosta\u0142y wykonane w roku 1842 i 1855 za czas\u00f3w panowania Wilhelma Fryderyka IV, kr\u00f3la Prus, suwerena i wielkiego ksi\u0119cia \u015al\u0105ska, z dynastii Hohenzollern\u00f3w. Aktualnie order zakonu stanowi tarcza herbu ksi\u0119stwa legnicko-brzeskiego koli\u015bcie otoczona obro\u017c\u0105, umieszczona na krzy\u017cu malta\u0144skim, zako\u0144czonym z\u0142otymi kulkami, emaliowanym na zielono i zwie\u0144czonym mitr\u0105.<\/span><\/span><\/p>\n

Pies go\u0144czy by\u0142 nieod\u0142\u0105cznym towarzyszem rycerzy podczas polowa\u0144, ale r\u00f3wnie\u017c w czasie d\u0142ugotrwa\u0142ych wypraw. Psy bojowe wyposa\u017cone w obro\u017ce z ostrzami sia\u0142y postrach w szeregach wroga. Natomiast obro\u017ce ps\u00f3w go\u0144czych wyposa\u017cone w kolce wystaj\u0105ce na zewn\u0105trz stanowi\u0142y dla nich obron\u0119 przed atakami innych ps\u00f3w i wilk\u00f3w. Zakon, podobnie jak obro\u017ca chroni\u0105ca psa, chroni\u0142 swoich cz\u0142onk\u00f3w. Na p\u0142ycie nagrobnej jednego z za\u0142o\u017cycieli zakonu, ksi\u0119cia i pierwszego Wielkiego Mistrza, biskupa wroc\u0142awskiego Wac\u0142awa II, przy figurze zmar\u0142ego umieszczono wykonane z br\u0105zu aplikacje przedstawiaj\u0105ce par\u0119 ps\u00f3w go\u0144czych.<\/span><\/p>\n

Siedziba zakonu<\/b><\/span><\/p>\n

Ludwik II Brzeski, znany ze swych zami\u0142owa\u0144 do podr\u00f3\u017cy, goszcz\u0105cy na dworach europejskich i b\u0119d\u0105cy pod wp\u0142ywem kultury rycersko-dworskiej, zleci\u0142 16 marca 1416 r. francuskiemu rze\u017abiarzowi rozbudow\u0119 i dekoracj\u0119 legnickich wie\u017c zamkowych. Podwy\u017cszono do prawie pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciometrowej wysoko\u015bci i zaopatrzono w krenela\u017c wie\u017c\u0119 \u015bw. Jadwigi. Odnowiono r\u00f3wnie\u017c znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 tam komnat\u0119 \u015bwi\u0119tej patronki \u015al\u0105ska i Piast\u00f3w. Na szczycie wie\u017cy znalaz\u0142o si\u0119 miejsce pami\u0119ci najczcigodniejszej postaci Zamku Piastowskiego. Jacek Witkowski w ksi\u0105\u017cce \u201eZielona komnata w wie\u017cy \u015bw. Jadwigi zamku ksi\u0105\u017c\u0105t piastowskich w Legnicy\u201d stwierdza, \u017ce koncept ten stanowi\u0142 echo znanej z legend arturia\u0144skich komnaty na szczycie zamku Karbonek, gdzie przechowywane by\u0142y najwi\u0119ksze \u015bwi\u0119to\u015bci Arturowego kr\u00f3lestwa Logres \u2013 \u015awi\u0119ty Graal i \u015awi\u0119ta W\u0142\u00f3cznia. Zewn\u0119trznie wie\u017ca zosta\u0142a upodobniona do wie\u017c zamk\u00f3w francuskich, jak kr\u00f3lewski Luwr, czy zamk\u00f3w ksi\u0119cia Jana de Berry. Komnata na szczycie wie\u017cy \u015bw. Jadwigi by\u0142a miejscem zgromadze\u0144 rycerskiego zakonu R\u00fcdenband (Aleksander Jankowski \u201e\u015aredniowieczne malarstwo na \u015al\u0105sku u progu reformacji\u201d). Podobna do legnickiej komnaty jest okr\u0105g\u0142a komnata umieszczona na szczycie wie\u017cy kr\u00f3lewskiego zamku Windsor, kt\u00f3ra by\u0142a miejscem uroczystych zgromadze\u0144 cz\u0142onk\u00f3w Bractwa Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u Kr\u00f3la Artura, za\u0142o\u017conego przez kr\u00f3la Anglii Edwarda III w 1348 r.<\/span><\/p>\n

Reaktywacja zakonu<\/b><\/span><\/p>\n

W rocznic\u0119 podpisania dokumentu fundacyjnego, dnia 7 sierpnia A.D. 2011 w Lubinie mi\u0142o\u015bnicy ponadczasowych warto\u015bci oraz tradycji rycerstwa i \u0142owiectwa, Janusz Kozerski, Robert Szwed i Marian Stach\u00f3w postanowili przywr\u00f3ci\u0107 do \u017cycia, po prawie sze\u015bciu wiekach, Zakon Obro\u017ca Psa Go\u0144czego, kt\u00f3rego idee i warto\u015bci, mimo up\u0142ywu tylu lat, wci\u0105\u017c s\u0105 \u017cywe. W dzia\u0142alno\u015bci zakonu obowi\u0105zuje regu\u0142a oparta na dokumencie fundacyjnym z 1413 roku i na normach stowarzysze\u0144 obecnie dzia\u0142aj\u0105cych. Funkcjonowanie zakonu okre\u015blaj\u0105 tak\u017ce uchwa\u0142y dorocznego zgromadzenia, kt\u00f3re jest jego najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0105. W\u0142adz\u0105 wykonawcz\u0105 jest Kapitu\u0142a Zakonu i Komisja Rewizyjna, kt\u00f3rych kadencja trwa cztery lata. Zakon, jako stowarzyszenie zwyk\u0142e, zosta\u0142 zarejestrowany przez Starost\u0119 Lubi\u0144skiego Tadeusza Kielana 26 sierpnia 2011 roku. Dwa dni p\u00f3\u017aniej starosta podczas Nadodrza\u0144skiego Festynu \u0141owieckiego w Rudnej uroczy\u015bcie wr\u0119czy\u0142 za\u0142o\u017cycielom dokument potwierdzaj\u0105cy fakt utworzenia stowarzyszenia. 22 wrze\u015bnia 2012 r. na zamku w Grod\u017acu odby\u0142o si\u0119 Walne Zgromadzenie Cz\u0142onk\u00f3w Zakonu, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142o statut i podj\u0119\u0142o uchwa\u0142\u0119 o zarejestrowaniu stowarzyszenia w Krajowym Rejestrze S\u0105dowym, co nast\u0105pi\u0142o 7 marca 2013 r. Zakon posiada liczne insygnia, chor\u0105giew z drzewcem nawi\u0105zuj\u0105cym do \u015bwi\u0119tej w\u0142\u00f3czni, kielich symbolizuj\u0105cy \u015awi\u0119tego Graala, tarcz\u0119, flag\u0119 i p\u0142omie\u0144 zakonu (proporczyk przypinany do tr\u0105bki), miecz ceremonialny, order wielki zakonu oraz fanfar\u0119 Wielkiego Mistrza. My\u015bliwi do mundur\u00f3w zak\u0142adaj\u0105 zielony p\u0142aszcz ze z\u0142otym podbiciem oraz czarny biret z trz\u0119sieniem i pi\u00f3rami. Rekonstruktorzy wyst\u0119puj\u0105 w strojach historycznych i zielonych p\u0142aszczach z naszytym orderem. Dewiza zakonu brzmi \u201eWspiera\u0107 si\u0119 w sprawach s\u0142usznych\u201d.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Celem statutowym odnowionego w 2011 r. Zakonu Obro\u017ca Psa Go\u0144czego jest mi\u0119dzy innymi propagowanie kultury i wiedzy historycznej o Piastach \u015al\u0105skich, propagowanie wielowiekowych zwyczaj\u00f3w rycerskich, krzewienie kultury i tradycji \u0142owieckich.<\/span><\/span><\/p>\n

Obecnie zakon skupia pasjonat\u00f3w historii i kultury \u0142owieckiej, kt\u00f3rzy chc\u0105 podtrzymywa\u0107 tradycj\u0119 narodow\u0105, piel\u0119gnowa\u0107 polsko\u015b\u0107 ziem \u015bl\u0105skich oraz rozwija\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105 i kulturow\u0105. My\u015bliwi b\u0119d\u0105cy cz\u0142onkami zakonu posiadaj\u0105 bogate kolekcje monet \u015bl\u0105skich, wydaj\u0105 medale upami\u0119tniaj\u0105ce Piast\u00f3w \u015al\u0105skich, aktywnie dzia\u0142aj\u0105 w Klubie Kultury i Tradycji \u0141owieckiej<\/span><\/span><\/p>\n

Bie\u017c\u0105ca dzia\u0142alno\u015b\u0107 zakonu<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Cele statutowe zakon realizuje m.in. poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 popularyzatorsk\u0105, ochronn\u0105 (\u015brodowiska i d\u00f3br historycznych) i charytatywn\u0105.<\/span><\/span><\/p>\n

Przy wsparciu le\u015bnik\u00f3w, Klubu Kultury \u0141owieckiej i Kolekcjonera oraz lubi\u0144skich k\u00f3\u0142 \u0142owieckich przygotowano m.in. Nadodrza\u0144ski Festyn My\u015bliwski. Odbywa\u0142 si\u0119 on w ramach imprez \u0142owieckich organizowanych na obszarze Sudeckiej Krainy \u0141owieckiej. W czasie festynu odbywa\u0142y si\u0119 konkursy sygnalist\u00f3w \u201eO miedziany sopel\u201d, konkursy wabienia jeleni, pokazy ps\u00f3w my\u015bliwskich, wystawy klubu kolekcjonera oraz konkursy o tematyce ekologicznej dla dzieci.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Z inicjatywy cz\u0142onk\u00f3w zakonu zorganizowano Hubertusa Miedziowego – wsp\u00f3lne polowanie lubi\u0144skich k\u00f3\u0142 \u0142owieckich, w swej uroczystej oprawie nawi\u0105zuj\u0105ce do historii \u015bredniowiecznej z udzia\u0142em rycerstwa.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Cz\u0142onkowie zakonu w strojach paradnych uczestnicz\u0105 w imprezach \u0142owieckich, mi\u0119dzy innymi w Hubertusie organizowanym na zamku w Kliczkowie, wystawach \u201eMy\u015bliwskie podr\u00f3\u017ce przez cztery kontynenty\u201d w \u0141awszowej, konkursach sygnalist\u00f3w i wabiarzy, wystawach \u0142owieckich i uroczystych mszach hubertowskich. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

1 czerwca 2013 r. na zamku w Grod\u017acu (w sieni palatium) ods\u0142oni\u0119to tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 600. rocznic\u0119 podpisania dokumentu fundacyjnego. W uroczysto\u015bci uczestniczyli zaproszeni go\u015bcie, licznie zebrane bractwa rycerskie, my\u015bliwi oraz tury\u015bci. W 2014 r. w Z\u0142otoryi odby\u0142 si\u0119 IX Kaczawski Konkurs Sygnalist\u00f3w, podczas kt\u00f3rego zorganizowano wystaw\u0119 prezentuj\u0105c\u0105 histori\u0119 zakonu, insygnia, stare nuty z muzyk\u0105 \u0142owieck\u0105 i dworsk\u0105, a uczestnik\u00f3w konkursu i licznie przyby\u0142ych go\u015bci zapoznano z histori\u0105 Zakonu Obro\u017ca Psa Go\u0144czego.<\/span><\/span><\/p>\n

30 wrze\u015bnia 2014 r. cz\u0142onkowie zakonu przyj\u0119li na zamku w <\/span><\/span>Grod\u017acu <\/span><\/span>znamienitych go\u015bci – cz\u0142onk\u00f3w Zakonu Kawaler\u00f3w Orderu Z\u0142otego Jelenia. W jednym miejscu, w zamku za\u0142o\u017conym przez pierwszego Piasta \u015al\u0105skiego Boles\u0142awa I Wysokiego, spotkali si\u0119 wi\u0119c cz\u0142onkowie dw\u00f3ch zakon\u00f3w za\u0142o\u017conych przez ksi\u0105\u017c\u0105t piastowskich. Podczas spotkania zaprezentowano cele statutowe obu zakon\u00f3w, osi\u0105gni\u0119cia oraz poruszono problemy, z jakimi wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie borykaj\u0105 si\u0119 zakony.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

W 2015 r. odby\u0142 si\u0119 pierwszy konkurs szlachetnej sztuki wabienia jelenia \u201eO r\u00f3g zakonu R\u00fcdenband\u201d.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Festyny w Grod\u017acu i Prochowicach<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Zamki piastowskie stanowi\u0105 wielk\u0105 atrakcj\u0119 ziem \u015bl\u0105skich. Z pewno\u015bci\u0105 mi\u0142e s\u0105 \u015bw. Jerzemu i \u015bw. Hubertowi, wi\u0119c warto, \u017ceby zawitali do nich i rycerze, i my\u015bliwi, ale te\u017c i tury\u015bci… W cieniu starych mur\u00f3w zakon na r\u00f3\u017cne sposoby propaguje kultur\u0119 \u0142owieck\u0105. Wsp\u00f3lnie z bractwami rycerskimi organizuje masowe imprezy w Grod\u017acu i Prochowicach. Obok pokaz\u00f3w walk rycerskich, odbywaj\u0105 si\u0119 tam wyst\u0119py zespo\u0142\u00f3w muzyki dawnej oraz teatr\u00f3w \u015bredniowiecznych. W tym wyj\u0105tkowym klimacie \u0142atwo organizowa\u0107 pokazy soko\u0142\u00f3w, wystawia\u0107 trofea my\u015bliwskie i zbiory kolekcjoner\u00f3w. Podczas takich imprez na podzamczach w tradycyjny spos\u00f3b biwakuj\u0105 rycerze wraz z rodzinami, a w licznych kramach mo\u017cna naby\u0107 nie tylko wina i miody pitne, ale wszystko, co \u015bredniowiecznemu spo\u0142ecze\u0144stwu by\u0142o potrzebne. W tej scenerii rycerze, my\u015bliwi i licznie zgromadzeni tury\u015bci mog\u0105 wykaza\u0107 si\u0119 sprawno\u015bci\u0105, strzelaj\u0105c z \u0142uk\u00f3w i rzucaj\u0105c oszczepami do tarcz z sylwetkami zwierz\u0105t. Wieczorami odbywaj\u0105 si\u0119 wsp\u00f3lne biesiady, na kt\u00f3rych serwowana jest dziczyzna. Tego typu imprezy odbywaj\u0105 si\u0119 cyklicznie przy aktywnym wsparciu w\u0142adz lokalnych i sponsor\u00f3w oraz przy du\u017cym zainteresowaniu spo\u0142ecze\u0144stwa. Tradycje rycerskie, je\u017adzieckie i \u0142owieckie maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119, a prezentowane razem na terenie zamk\u00f3w piastowskich integruj\u0105 r\u00f3\u017cne \u015brodowiska, nawet te, nie zawsze przychylne my\u015bliwym.<\/span><\/span><\/p>\n

Tekst: Wielki Mistrz Zakonu Rycerz Janusz Kozerski<\/strong>
\nZdj\u0119cia: Archiwum Zakonu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dla ka\u017cdego Polaka s\u0142owo \u201ePiast\u201d ma szczeg\u00f3lne znaczenie. To przecie\u017c wodzowie i w\u0142adcy z dynastii Piast\u00f3w – od legendarnego Piasta Ko\u0142odzieja poczynaj\u0105c, poprzez Mieszka, Boles\u0142awa Chrobrego, a na Kazimierzu Wielkim …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":867,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,46,22,11],"tags":[],"class_list":["post-865","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-kozerski-janusz","category-niemcy","category-obyczaje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=865"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":870,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/865\/revisions\/870"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}