{"id":94,"date":"2025-02-24T18:22:22","date_gmt":"2025-02-24T17:22:22","guid":{"rendered":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/?p=94"},"modified":"2025-12-28T17:11:52","modified_gmt":"2025-12-28T16:11:52","slug":"niechciany-luzycki-bozek-o-flinsie-i-flinsbergu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/2025\/02\/24\/niechciany-luzycki-bozek-o-flinsie-i-flinsbergu\/","title":{"rendered":"Niechciany \u0142u\u017cycki bo\u017cek – o Flinsie i Flinsbergu"},"content":{"rendered":"

Po\u0142o\u017cone w G\u00f3rach Izerskich niewielkie miasteczko \u015awierad\u00f3w Zdr\u00f3j znane jest g\u0142\u00f3wnie jako stare, licz\u0105ce kilkaset lat uzdrowisko. W wygl\u0105dzie miejscowo\u015bci dominuje okaza\u0142y Dom Zdrojowy z wielk\u0105, pi\u0119kn\u0105 wykonan\u0105 z drewna modrzewiowego Hal\u0105 Spacerow\u0105. Nazwa \u015awierad\u00f3w nie budzi zastrze\u017ce\u0144 obro\u0144c\u00f3w polsko\u015bci i sugeruje jak najbardziej jej polski \u2013 s\u0142owia\u0144ski charakter. Przed II wojna \u015bwiatow\u0105 miasteczko nazywa\u0142o si\u0119 ca\u0142kiem inaczej \u2013 Flinsberg, a w\u0142a\u015bciwie Bad Flinsburg, co wskazywa\u0142o na jego uzdrowiskowy charakter. Nazwa tej miejscowo\u015bci odmienna jest od wielu innych \u015bl\u0105skich i \u0142u\u017cyckich, kt\u00f3re niegdy\u015b by\u0142y t\u0142umaczone z j\u0119zyka staropolskiego na niemiecki, a nast\u0119pnie po wojnie z powrotem na polski, jak chocia\u017cby pobliski L\u00f6wenberg czyli Lw\u00f3wek. Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 wi\u0119c niemiecka nazwa po\u0142o\u017conego nad rzek\u0105 Kwis\u0105 \u015awieradowa ? Bynajmniej nie jest ona w swoim pierwszym cz\u0142onie \u2013 \u201eFlins\u201d nazw\u0105 niemieck\u0105, jedynie niemiecka jest w jej cz\u0142onie drugim, \u201eberg\u201d czyli g\u00f3ra.<\/p>\n

\"\"

wikimedia.org<\/p><\/div>\n

Flins albo te\u017c\u00a0\u00a0 Flyns,\u00a0 znany w \u017ar\u00f3d\u0142ach historycznych, to \u0142u\u017cycki bo\u017cek, czczony przez zamieszkuj\u0105ce te tereny s\u0142owia\u0144skie plemiona takie jak Serbo\u0142u\u017cyczan, Dziadoszan czy Obodryt\u00f3w. Nazwa ta ma wi\u0119c jak najbardziej swoje s\u0142owia\u0144skie koneksje i przez wiele stuleci by\u0142a uszanowana przez plemiona Sas\u00f3w, a nast\u0119pnie Niemc\u00f3w, przetrwa\u0142a d\u0142ugie czasy niemieckiej germanizacji, nie budz\u0105c niczyich wrogich zamiar\u00f3w, nikt nie pr\u00f3bowa\u0142 jej zmienia\u0107 ani zaciera\u0107 jej s\u0142owia\u0144skiego rodowodu.<\/p>\n

Flins by\u0142 bogiem symbolizuj\u0105cym przemijanie i \u015bmier\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c i odrodzenie si\u0119. W \u017ar\u00f3d\u0142ach pisanych po raz pierwszy wskrzesi\u0142 go do \u017cycia brunszwicki kronikarz i urz\u0119dnik Konrad Both, kt\u00f3ry w swojej \u201eKronice Sas\u00f3w\u201d z roku 1492, da\u0142 jego pierwszy opis. Wed\u0142ug Bothego pos\u0105g wyobra\u017caj\u0105cy Flinsa usadowiony by\u0142 na skale, by\u0142a to posta\u0107 zmar\u0142ego m\u0119\u017cczyzny przyodziana w d\u0142ugi p\u0142aszcz, kt\u00f3ry w jednej r\u0119ce trzyma\u0142 zapalon\u0105 pochodni\u0119, za\u015b na jego drugim ramieniu znajdowa\u0142 si\u0119 lew. Zwierz\u0119 to pono\u0107 mia\u0142o wskrzesi\u0107 ludzko\u015b\u0107, gdy zginie ju\u017c ze \u015bwiata ostatni cz\u0142owiek. Ale s\u0105 te\u017c i inne ryciny, przedstawiaj\u0105ce boga jako p\u00f3\u0142 cz\u0142owieka i p\u00f3\u0142 lwa.<\/p>\n

\"\"

wikimedia.org<\/p><\/div>\n

Przyjmuje si\u0119, za innym kronikarzem niemieckim Christophem Maniliusem, kt\u00f3ry w jednym ze swoich dzie\u0142 przekaza\u0142 informacj\u0119 jakoby Flins mia\u0142 sw\u00f3j o\u0142tarz usytuowany na skale nieopodal Budziszyna. Z pocz\u0105tkiem wieku XII, kiedy nasta\u0142 okres zmuszania opornych S\u0142owian z \u0141u\u017cyc do przyj\u0119cia jedynie s\u0142usznej i prawdziwej religii, Flins popad\u0142 w permanentne tarapaty. Najpierw w roku 1106 niemieccy \u201emisjonarze\u201d wrzucili pos\u0105g s\u0142owia\u0144skiego boga do rzeki Sprewy, jednak jego wyznawcy uratowali go od wodnej topieli i wyci\u0105gn\u0119li na brzeg, a nast\u0119pnie przenie\u015bli\u00a0 w miejsce bardziej bezpieczne, aby uchroni\u0107 Flinsa przed wyznawcami Jezusa Chrystusa.\u00a0 Kronika parafialna miasteczka Mirska podaje, \u017ce w czasach poga\u0144skich znajdowa\u0142a si\u0119 w pobli\u017cu \u017ar\u00f3de\u0142 rzeki Kwisy \u015bwi\u0105tynia tego bo\u017cka, a w niej jego figura wykonana ze szczerego z\u0142ota. Mog\u0142a by\u0107 to prawda, bowiem w okolicy G\u00f3r Izerskich i w Karkonoszach powszechnie wydobywano w zamierzch\u0142ych czasach z\u0142oto.<\/p>\n

\"\"

wikimedia.org<\/p><\/div>\n

Ju\u017c pod koniec X w, za czas\u00f3w ksi\u0119cia Mieszka I, r\u00f3wnie\u017c i polscy \u201emisjonarze\u201d chrystianizowali opornych \u0141u\u017cyczan, tak wi\u0119c ich b\u00f3g Flins musia\u0142 ucieka\u0107 w g\u00f3ry w poszukiwaniu bezpiecznego miejsca dla siebie i swoich wyznawc\u00f3w. Niekt\u00f3rzy kronikarze lokalizuj\u0105 miejsce pobytu owej z\u0142otej figury na okolice Lw\u00f3wka \u015al\u0105skiego i to w\u0142a\u015bnie, jak twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy,\u00a0 od owego lwa pr\u0119\u017c\u0105cego si\u0119 na ramieniu \u0142u\u017cyckiego boga pochodzi\u0107 ma nazwa tego miasta i jego herb. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce i tam by\u0142o ju\u017c niezbyt bezpiecznie, dlatego przeniesiono go wy\u017cej w G\u00f3ry Izerskie. Podania, legendy oraz liczne przekazy m\u00f3wi\u0105 o poga\u0144skich tradycjach rejonu G\u00f3r Izerskich.\u00a0 Niemiecka nazwa po\u0142o\u017conego w okolicy \u015awieradowa Izerskich Garb\u00f3w to Weisser Flins. M\u00f3wi si\u0119 te\u017c, \u017ce na S\u0119piej G\u00f3rze i w Bia\u0142ych Ska\u0142ach ko\u0142o Szklarskiej Por\u0119by mia\u0142y odbywa\u0107 si\u0119 religijne misteria po\u015bwi\u0119cone poga\u0144skiemu bogu, niekiedy twierdzi si\u0119, \u017ce \u0141u\u017cyczanie sk\u0142adali jemu ofiary z ludzi, co jest zapewne absolutn\u0105 nieprawd\u0105.<\/p>\n

Istnienie samego boga Flinsa jest przez wielu badaczy kwestionowane, mi\u0119dzy innymi dlatego, \u017ce brak jest materialnych dowod\u00f3w jego istnienia, kt\u00f3rych mog\u0142aby dostarczy\u0107 nam archeologia. Istnieje jednak tradycja, kt\u00f3ra m\u00f3wi, \u017ce istnia\u0142 on a imi\u0119 jego pozosta\u0142o w nazwach geograficznych \u0141u\u017cyc, w tym w \u015awieradowie Zdroju \u2013 Bad Flinsburg. Tak by\u0142o do roku 1945, po wojnie polskie w\u0142adze zmieni\u0142y nazw\u0119 miasteczka z tej jak\u0105 u\u017cywali Niemcy i nadali jej inn\u0105 polsk\u0105 \u2013 Wieniec \u2013 Zdr\u00f3j, aby w roku 1947 przechrzci\u0107 \u00f3w Wieniec na \u015awierad\u00f3w, w ho\u0142dzie chrze\u015bcija\u0144skiemu \u015bwi\u0119temu Andrzejowi \u015awieradowi, s\u0142owackiemu pustelnikowi, kt\u00f3ry pono\u0107 odwiedzi\u0142 te tereny, aby krzewi\u0107 tu wiar\u0119 w Jezusa Chrystusa. Tak wi\u0119c wraz z niemieck\u0105 nazw\u0105 znikn\u0119\u0142a pami\u0105tka po\u00a0 poga\u0144skim bo\u017cku Flinsie, skazuj\u0105c zwi\u0105zan\u0105 z nim s\u0142owia\u0144sk\u0105 tradycj\u0119 na zapomnienie. Szkoda, bo Niemcy jednak potrafili j\u0105 uszanowa\u0107 i nie przysz\u0142o im nawet do ich germa\u0144skich g\u0142\u00f3w, aby j\u0105 zniszczy\u0107.<\/p>\n

Grzegorz Wojciechowski<\/b><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po\u0142o\u017cone w G\u00f3rach Izerskich niewielkie miasteczko \u015awierad\u00f3w Zdr\u00f3j znane jest g\u0142\u00f3wnie jako stare, licz\u0105ce kilkaset lat uzdrowisko. W wygl\u0105dzie miejscowo\u015bci dominuje okaza\u0142y Dom Zdrojowy z wielk\u0105, pi\u0119kn\u0105 wykonan\u0105 z drewna …<\/span> Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,41],"tags":[],"class_list":["post-94","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-wojciechowski-grzegorz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions\/98"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slowo-polskie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}