„Pięć Prawd Polaków” wiernych synów narodu polskiego spod znaku Rodła, które stały się swojego rodzaju drogowskazem Polaków, stanowiącym podstawę ideową działalności Związku Polaków w Niemczech, są dalej aktualne dla zachowania narodowej tożsamości. Dzisiaj, przypominane z Wrocławia, współczesnej stolicy spod Znaku Rodła w XXI wieku, wszystkim Polakom nad Wisłą, Odrą oraz Polonii obecnej na całym świecie, niech będą również odpowiednim kierunkowskazem i antidotum dla Narodu Polskiego, podzielonego wskutek wielu wydarzeń ostatnich lat w polityce krajowej.

W niedzielę, 8 marca 2026 roku, na wrocławskim Ostrowie Tumskim przy kościele św. Marcina odbyła się uroczystość upamiętniająca 88. rocznicę ogłoszenia Pięciu Prawd Polaków spod Znaku Rodła, podczas I Kongresu Polaków w Niemczech 6 marca 1938 roku. Była to już XXII ogólnopolska edycja Święta Polskiej Młodzieży spod Znaku Rodła.

O godzinie 8:30. uroczystość otworzył, Tadeusz Szczyrbak prezes Zarządu Fundacji Rodzina Rodła, który tym razem sprawował też rolę konferansjera i narratora tego wydarzenia patriotycznego. Na wstępie serdecznie przywitał wszystkich zgromadzonych oraz wskazał organizatorów i patronów Wydarzenia m.in.: Instytut Witosa, którego celem jest, aby wartości, które kształtowały Polskę – praca, solidarność i wolność – inspirowały kolejne pokolenia; Fundację Polskie Gniazdo, której najważniejszym celem jest organizowanie mecenatu nad Kulturą Narodową na fundamencie nauczania Jana Pawła II.

W trakcie uroczystości odczytał okolicznościowy list od Władysława Kosiniaka-Kamysza, wiceprezesa Rady Ministrów i ministra Obrony Narodowej. „Prawdy Polaków z ponad 88. lat nie były tylko deklaracją tożsamości, były aktem odwagi wypowiedzianej przez Polaków żyjących pod niemieckim panowaniem w czasach, gdy samo przyznanie się do polskości wymagało determinacji, poświęcenia. Stoi się fundamentem, na którym opór i przetrwanie. Pięć prostych prawd o języku, ziemi, pracy, kultury i wierności okazało się silniejsze niż przemoc i przymus” – napisał minister Kosiniak-Kamysz.

Po odśpiewaniu hymnu państwowego Tadeusz Szczyrbak przyznał, że misja przypominania dziedzictwa, apelowania o jedność, budowania wspólnoty narodowej – nie ma bardziej wartościowego patriotyzmu.

Pięć prawd Polaków spod Znaku Rodła to: „Jesteśmy Polakami! Wiara Ojców naszych jest wiarą naszych dzieci! Polak Polakowi bratem! Co dzień Polak Narodowi służy! Polska Matką naszą – nie wolno mówić o Matce źle!”. Te zdania wciąż aktualne, mądre, uniwersalne, ponadczasowe i bardzo potrzebne dzisiejszym pokoleniom Polaków w Polsce i poza jej granicami. Jednocześnie zaznaczył, że życie pokazuje, że Prawdy Polaków, kto wie czy dzisiaj Anno Domini 2026, nie są nawet bardziej potrzebne polskiemu narodowi niż naszym rodakom 88. lat temu.

Przedstawił tło historyczne mniejszości polskiej w Niemczech w latach 1928-1938 oraz wydarzenie najważniejsze z I Kongresu Polaków w Niemczech, uzupełnione archiwalnym nagraniem, kiedy głos zabrał doktor Jan Kaczmarek, sekretarz generalny Związku Polaków w Niemczech, który powiedział: „W dzień 6 maja1938 roku my, synowie narodu polskiego, wierni synowie spod znaku Rodła, zebrani na Wielkim Kongresie Polaków w Niemczech, ogłaszamy uroczyście pięć prawd Polaków. Prawda pierwsza: Jesteśmy Polakami. Prawda druga: Wiara ojców naszych jest wiarą naszych dzieci. Prawda trzecia: Polak Polakowi bratem. Prawda czwarta: Co dzień Polak narodowi służy. Prawda piąta: Polska jest matką naszą, nie wolno mówić o matce źle” […] „Prawdy nasze nie z rozumu mędrców wielkich się wywodzą, ale z najprostszych serc Ludu Polskiego wydobyte są. I dziś stąd, z Kongresu Polaków w Niemczech. Prawdy te do wszystkich serc polskich w świecie posyłam”.

Sergio Pisano, radny Rady Miejskiej w Miliczu, doradca Artura Jurkowskiego, wicewojewody dolnośląskiego odczytał okolicznościowe listy skierowane do uczestników wydarzenia. List od Stefana Krajewskiego, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w którym nawiązał do znaku Rodła: […] Znak Wisły z zaznaczonym Krakowem symbolizuje więź Polaków, którzy byli poza granicami kraju z macierzą […] oraz list od Miłosza Motyki, Ministra Energii.

Jerzy Ziomek, prezes Fundacji Polskie Gniazdo we Wrocławiu, organizacji polonijnej, przypomniał, że nasi rodacy posługiwali się tymi prawdami na co dzień.

Tadeusz Szczyrbak odczytał upamiętnienie poświęcone Polakom spod Znaku Rodła. Delegacje, wyraziły hołd Polakom spod Znaku Rodła poprzez tradycyjne złożenie kwiatów, przed tablicą „Pięciu Prawd Polaków” umieszczoną na murze kościoła św. Marcina, a młodzież szkolna zapaliła 88. zniczy pamięci, białych i czerwonych, upamiętniając obchodzoną rocznicę.

Pierwszą część uroczystości zakończył, salut kawaleryjski wykonany przez pułkownika Włodzimierza Wowa Brodeckiego z Krakowa, Pierwszego Ułana Rzeczypospolitej – rekonstruktora, który w szyku marszowym poprowadził uczestników do Katedry Wrocławskiej pw. św. Jana Chrzciciela – był to już 11. Marsz Rodła.

Mszy świętej w Katedrze Wrocławskiej przewodniczył i homilię wygłosił ks. bp. prof. dr hab. Ignacy Dec. Oficjalne uroczystości zakończyło spotkanie w Auli Papieskiego Wydziału Teologicznego wraz z bogatym programem artystyczno – merytorycznym. Młodzi artyści zaprezentowali twórczość z okresu międzywojennego oraz patriotyzm w formie tańca i recytacji.

W uroczystości udział wzięli członkowie Fundacji Rodzina Rodła, nauczyciele i uczniowie szkół w tym tzw. mundurowych z Wrocławia i nie tylko, siedem pocztów sztandarowych ze szkół i stowarzyszeń zaprzyjaźnionych z Fundacją Rodziny Rodła oraz mieszkańcy Wrocławia.

Tekst i zdjęcia Andrzej Powidzki
Wrocław, 8 marca 2026 r.