Każdy kolejny rok przynosi okazję do upamiętniania i ponownego namysłu nad wydarzeniami, które ukształtowały polska historię i kulturę, w tym nasze życie osobiste. W tym roku rocznic jest wiele, są to rocznice okrągłe lub z innych powodów ważne i zauważalne. Wszystkie te duże okrągłe, ważne i zauważalne rocznice powodują, że często nie zauważamy, bądź pomniejszamy dzisiaj znaczenie wydarzeń z własnego życia, które kiedyś miały miejsce.

60. lat temu, miało miejsce szczególnie ważne wydarzenie, które nakreśliło moją drogę życiową. Po zdaniu matury w 1966 roku rozpocząłem dalsze kształcenie jako kandydat na oficera zawodowego wojsk chemicznych w Oficerskiej Szkole Wojsk Chemicznych w Krakowie, wówczas będącej dumą społeczności krakowskiej.

Pamiętam i wspominam o tym, ze względu na swój związek z tą uczelnią, której jestem dwukrotnym absolwentem (OSWChem-1968 i WSOWChem-1975).

Była w Krakowie taka uczelnia …

Gdzieś tam w Krakowie, gdzie Długa od Plant począwszy biegnie do Kleparza
W tej bardzo starej, z włoska Wenecją zwanej, krakowskiej dzielnicy,
Tuż za słynnym więzieniem, przy Montelupich, stali wojskowi chemicy.

Szukali miejsca, początki swe we warszawskim wiążąc Rembertowie
Aby po wielu latach kolejnych przemyśleń dojść wreszcie aż do tego,
Że stanie tu błędem jest, takim jak w benzenie wiązanie Kekulego.

Już w rok po odejściu ze świata Józefa Stalina, szkoła stanęła w Krakowie,
Aby szkolić chętną, cywilną młodzież w przeciwchemicznej obronie,
Po dwie gwiazdki im w nagrodę dając na każdym munduru pagonie.

Tak to trwało i biegło przez następne lata ku Ojczyzny chwale
Gdzie z namaszczeniem w kolejne krakowskich podchorążych roczniki
Wkładano do głów młodych przeciwchemicznej obrony nawyki.

W lat kilka nowa przyszła moda gdy nie zmieniając niczego wcale
W pięćdziesiątym ósmym tuż przed Mikołajem w ramach prezentów licznych
Pewien Minister nagle wymyślił Oficerską Szkołę Wojsk Chemicznych.

Ta ważniejszą już rolę pełniąc, nadal w pomaturalnej szkoły ramach,
Techników chemików z patentem oficerskim do służby szkoliła.
A po kilku latach działania nowy, budynek szkolny wystawiła.

Potem było Millennium, liczne wyróżnienia, na wielu gazet łamach
Z dumą wskazywana, aż wreszcie na swój koniec, a była to niedziela
Wrzesień, sześćdziesiąt i siedem, promocja oficerów z ręki Jaruzela.

Ten sam rok, tylko już akademicki daje miastu uczelnię nową,
Oczywiście chemiczną a jakże wojskową, której będzie uzusem,
Dawać, po czterech latach studiów, wszem wojskom, oficerów z cenzusem.

Przez kolejnych dwadzieścia oficerskich promocji szli w świat z otwartą głową
Opuszczając Królewski Kraków młodzieńcy, którym marzyła się kariera
Inżyniera chemika, szarlatana tajemnej wiedzy, być może dowódcy oficera.

Dzięki temu miastu i jego uczonym chłonął podchorąży znakomitą wiedzę
Dziś podpisy sław naukowych w studenckim indeksie wskazywane z dumą,
Są również wspaniałym dowodem wartości uczelni, jej osiągnięć sumą.

Żal serce ściska gdy patrzę na te znajome mury i ze smutkiem śledzę
Ich dalsze losy, jedyna pociecha, że trafiły wspaniale bo w ręce lekarzy
Naukowców, myślę więc z pokorą, Dieu le veut, niech Im zatem darzy.

kmdr ppor. rez. mgr Jerzy NEUKAMPF /absolwent WSOWChem – 1975/

Po zdanych egzaminach wstępnych i złożeniu przysięgi wojskowej 27 listopada 1966 roku, zostałem podchorążym Oficerskiej Szkoły Wojsk Chemicznych w Krakowie. Ze względu na wcześniejszą naukę w Technikum Chemicznym zakończoną maturą, zakwalifikowany zostałem do szkolenia dwuletniego. Szkolenie zakończyłem pomyślnie zdanymi egzaminami i zostałem mianowany na stopień podporucznika w korpusie wojsk chemicznych WP. Uroczysta promocja odbyła się 1 września 1968 roku na krakowskim Rynku Głównym. Symbolicznego aktu pasowania absolwentów na oficerów Wojska Polskiego dokonał wiceminister obrony narodowej generał dywizji Grzegorz Korczyński.

Poniżej prezentuję krótką historię obrony przeciwchemicznej w przedwojennym Wojsku Polskim i powstawanie po wojnie krakowskiej „kuźni kadr” dla Wojsk Chemicznych Wojska Polskiego.

Obrona przeciwchemiczna w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej

W ramach organizowania Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej w jego strukturach również uwzględniono obronę przeciwgazową. Obronę przeciwgazową w wojsku zaczęto organizować już w 1918 roku. W strukturach organizacyjnych Ministerstwa Spraw Wojskowych znajdował się Departament VII Artylerii, a w nim Sekcja Chemiczna – komórka kierująca obroną przeciwgazową w Wojsku Polskim. W marcu 1920 roku w związku z trwającymi działaniami wojennymi (wojna polsko-bolszewicka), nastąpiła reorganizacja Ministerstwa Spraw Wojskowych. Departament VII Artylerii zmienił nazwę na Departament Uzbrojenia, a Sekcję Chemiczną przekształcono w Wydział Chemiczno-Gazowy, który obejmował całokształt problematyki obrony przeciwgazowej, w tym również zagadnienia szkolenia i prac naukowo-badawczych. Wydziałowi Chemiczno-Gazowemu bezpośrednio podlegały: Szkoła Obrony Przeciwgazowej (początkowo jako Szkoła Gazowa, Wojskowa Szkoła Gazowa, Centralna Szkoła Gazowa, Szkoła Broni Chemicznej i ponownie wróciła do nazwy Szkoły Gazowej) i Wojskowy Instytut Przeciwgazowy (początkowo funkcjonował jako Instytut Badawczy Broni Chemicznej, później pod nazwą Wojskowy Instytut Gazowy). Wojskowy Instytut Przeciwgazowy kontynuował prace naukowo-doświadczalne nad ulepszeniem sprzętu i materiałów walki chemicznej i obrony przeciwchemicznej. W pierwszych dniach września 1939 roku Instytut zakończył swą działalność. Obsada instytucji została ewakuowana do Lwowa. Całość wyposażenia wraz ze sprzętem laboratoryjnym znajdującym się w obiekcie została zniszczona.

Szkolenie kadr chemików w okresie międzywojennym

W wojskowych związkach taktycznych i oddziałach za ochronę przed bronią chemiczną byli odpowiedzialni oficerowie i podoficerowie gazowi, których do tego zadania przygotowywała Szkoła Obrony Przeciwgazowej, która zmieniała kilkakrotnie swoją nazwę, ale cały czas kształciła specjalistów z zakresu obrony przeciwchemicznej.

Wszystko zaczęło się po zakończeniu pierwszej wojny światowej od powstania w sierpniu 1919 roku Szkoły Gazowej w Warszawie z siedzibą na Powązkach, przemianowaną rok później na Wojskową Szkołę Gazową (później Centralną Szkołę Gazową). Z dniem 1 stycznia 1923 roku, po zarządzonej przez Ministra Spraw Wojskowych reorganizacji wszystkich szkół wojskowych, zostaje ulokowana w Warszawie na Marymoncie, w budynkach dawnego Instytutu Agronomicznego i Leśniczego i zmienia nazwę na Szkołę Broni Chemicznej, później wróciła do nazwy Szkoła Gazowa.

Szkoła Gazowa wskutek kolejnej reorganizacji, 11 maja 1937 roku zmienia nazwę na Szkołę Obrony Przeciwgazowej. Szkolenia były prowadzone na kursach trwających od 9 dni do 5 miesięcy. Szkolono żołnierzy w zakresie użycia broni chemicznej i obrony przed nią, a co bezpieczniejsze ćwiczenia z bronią chemiczną przeprowadzano na niewielkim placu znajdującym się pomiędzy budynkami dawnego instytutu.

W połowie października 1937 roku szkołę przeniesiono z Warszawy do Trauguttowa koło Brześcia nad Bugiem, gdzie później weszła w struktury organizacyjne utworzonego w wiosną 1938 roku w Brześciu, Centrum Wyszkolenia Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej. W jego strukturach funkcjonowała pod nazwą Szkoła Obrony Przeciwgazowej, aż do chwili wybuchu wojny w 1939 roku.

Szkolenie oficerów chemików podczas II wojny światowej

Oficerowie – chemicy z 1. i 2. Armii Wojska Polskiego byli szkoleni od grudnia 1944 roku w Wyższej Oficerskiej Szkole Wojsk Technicznych w Kuźminkach pod Moskwą. Podoficerów szkolono na kursach organizowanych przy batalionach chemicznych lub jednostkach szkolnych.

W Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie kursy dla oficerów i podoficerów chemików w miarę potrzeb organizowano w centrach polskich ośrodków szkoleniowych w Paryżu (kurs wyższy dla oficerów) i Poitiers (dla oficerów i podoficerów przeciwgazowych), a po klęsce Francji w ośrodku szkoleniowym w Crawford w Wielkiej Brytanii, gdzie prowadzono kursy oficerskie specjalistów wojsk chemicznych.

Historia powstania krakowskiej oficerskiej „kuźni kadr chemików”

Polskie wojska chemiczne należą do najmłodszego rodzaju wojsk. Powstanie a zarazem ich formowanie przypada na okres międzywojenny i zakończyło się wraz z wybuchem II wojny światowej.

Po zakończeniu drugiej wojny światowej, dopiero w 1948 roku na nowo zostaje uruchomiony proces tworzenia służby chemicznej w Wojsku Polskim. Odradzanie się nowego rodzaju służby chemicznej spowodował duże zapotrzebowanie na wykwalifikowaną kadrę dowódczą, przygotowaną do realizacji zadań służby chemicznej, więc rozpoczęto szkolenie w tym zakresie.

Sytuacja polityczna wytworzona po wojnie spowodowała, że polskie wojska chemiczne były formowane i szkolone w oparciu o wzorce i doświadczenia organizacyjno-bojowe Armii Radzieckiej. Przez kolejne powojenne lata struktura i zadania wojsk chemicznych ulegała zmianom, bowiem ciągle była doskonalona broń chemiczna i biologiczna oraz wzbogacano arsenał broni masowej zagłady o nowy środek, jakim była broń jądrowa. Powstała sytuacja kształtowała nowo powstały rodzaj wojsk, co wpływało na proces kształcenia oficerów wojsk chemicznych.

Na podstawie rozkazu Ministra Obrony Narodowej Nr 03/Org. z dnia 7.01.1948 roku sformowano pierwszą jednostkę szkolną dla wojsk chemicznych – Kursu Oficerów Służby Chemicznej (KOSCh) przy 2. Pomorskim Batalionie Miotaczy Ognia w Modlinie.

W styczniu 1949 roku przeformowano KOSCh i zmieniono nazwę na Kurs Oficerów Służby Technicznej (KOST). We wrześniu 1949 roku KOST zostaje przeniesiony z Modlina do Rembertowa, gdzie po ponad pięcioletnim okresie szkolenia, 1 września 1953 roku kończy działalność i zostaje przeformowany.

Rozkazem Ministra Obrony Narodowej Nr 051/Org. z dnia 1.08.1953 r., Kurs Oficerów Służby Technicznej przeformowano na nowy etat oraz zmieniono 1 września 1953 roku jego nazwę na Oficerska Szkoła Obrony Przeciwchemicznej (OSOPChem).

Był to zasadniczy krok zrobiony w kierunku tworzenia nowego modelu kształcenia kandydatów na oficerów zawodowych służby chemicznej. Pierwszy rok szkolny rozpoczęto 1 października 1953 roku. Poprzedzono go egzaminami wstępnymi, w wyniku rekrutacji przyjęto 39. kandydatów na kurs jednoroczny i 30. na kurs dwuletni. Ciekawostką jest fakt, iż wszyscy kandydaci byli żołnierzami zasadniczej służby wojskowej. Po roku istnienia OSOPChem, 2 września 1954 roku odbyła się historyczna pierwsza promocja 23. podchorążych kursu jednorocznego.

Kolejna historyczna data w życiu szkoły została wyznaczona rozkazem Ministra Obrony Narodowej Nr 060/Org. z dnia 3.08.1954 r. na mocy którego Oficerska Szkoła Obrony Przeciwchemicznej 1 października 1954 roku została przeniesiona z Rembertowa do Krakowa i rozmieszczona w obiekcie przy ul. Montelupich 4, tuż przy słynnym więzieniu krakowskim – obiekt szkoły od więzienia oddzielał wysoki mur więziennego ogrodzenia. Po przeprowadzce do Krakowa, już od 15 października 1954 roku wznowiono szkolenie kandydatów na oficerów służby chemicznej. 4 września 1955 roku po raz pierwszy rozpoczęto szkolenie na 3-letnim kursie podchorążych, a w listopadzie 1955 roku rozpoczyna działalność Rada Pedagogiczna OSOPChem.

Jednym z ważnych i uroczystych wydarzeń w historii szkoły było nadanie jej przez Radę Państwa sztandaru. Akt nadania sztandaru został podpisany 4 października 1957 roku. W akcie czytamy: „Rada Państwa na podstawie art. 5 ust. 1 Dekretu z dn. 9.XI.1955 r. o znakach Sił Zbrojnych nadaje Oficerskiej Szkole Obrony Przeciwchemicznej sztandar jako symbol niezłomnej wierności dla Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, honoru, męstwa, sławy wojennej i tradycji jednostki wojskowej”. 13 października 1957 roku na rynku Starego Miasta w Krakowie odbyło się uroczyste wręczenie sztandaru komendantowi OSOPChem. Akt wręczenia szkole sztandaru świadczył o tym, że zdobyła ona sobie pełne uznanie władz partyjnych, wojskowych oraz społeczeństwa krakowskiego.

Rok szkolny 1957/1958 zakończył nabór podchorążych do szkoły pod nazwą Oficerska Szkoła Obrony Przeciwchemicznej. Zostaje zamknięty rozdział funkcjonowania formacji służby chemicznej w Wojsku Polskim. Ze względu na wzrost znaczenia zastosowania broni masowego rażenia, rozbudowy struktur i pododdziałów chemicznych formacja służby chemicznej została przekształcona w Wojska Chemiczne. Podniesienie znaczenia Wojsk Chemicznych miało odzwierciedlenie również w obszarze szkolenia.

Na podstawie zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 0106/Org. z dnia 17.10.1958 r. Oficerską Szkołę Obrony Przeciwchemicznej przeformowano na nowy etat o stanie osobowym 189. wojskowych i 26. pracowników cywilnych oraz przemianowano na Oficerską Szkołę Wojsk Chemicznych (OSWChem). 6 września 1959 roku odbywa się (szósta promocja), a pierwsza promocja w podchorążych uzyskujących świadectwa OSWChem.

W latach 1960 – 1967 w działalności szkoły widać stabilizację, szkoła ukształtowała się dydaktycznie i naukowo, spełniała także rolę ośrodka szkolenia Wojsk Chemicznych. W 1964 roku zakończono trwającą dwa lata budowę tzw. Bloku Szkolnego, w którym zajęcia rozpoczęto we wrześniu 1965 roku. Rozszerzenie zadań szkoleniowych spowodowało wzrost liczebny pracowników szkoły. Łącznie z pododdziałami zabezpieczenia i słuchaczami OSWChem w grudniu 1966 roku liczyła około 500 osób.

W historii OSWChem najliczniejsza grupa absolwentów była promowana na stopień podporucznika 10 września 1967 roku (promocja czternasta). Wówczas mury szkoły opuściło 92. oficerów chemików. Uroczystości promocyjne miały miejsce po raz pierwszy na Rynku Głównym w Krakowie. Aktu promocji dokonał ówczesny szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego generał dywizji Wojciech Jaruzelski.

Wszyscy przyjęci podchorążowie w 1966 roku do Oficerskiej Szkoły Wojsk Chemicznych zostali podzieleni na trzy plutony. Pierwszy i drugi pluton stanowiły pion trzyletni, natomiast w trzecim plutonie byli podchorążowie z maturą zdaną w Technikum Chemicznym, ich szkolenie trwało dwa lata i uczestniczył w nim też autor tego artykułu.

Na szkolenie w pionie dwuletnim przyjęto 30. kandydatów na oficerów zawodowych. W trakcie szkolenia ubyło siedmiu podchorążych. Czterech wykruszyły się przed przysięgą, która odbyła się 27 listopada 1966 roku: dwie osoby zrezygnowały same w okresie unitarnym, a dwie osoby nie zostały dopuszczone do przysięgi, ze względu na słabą odporność psychofizyczną i słabe wyniki egzaminu. W trakcie pierwszego roku szkolnego z nauki zrezygnowały kolejne trzy osoby, przyczyny były różne – nie wynikające z nauki. Wszyscy podchorążowie trzeciego plutonu, którzy ukończyli pierwszy rok nauki, również utrzymali się na drugim roku i zostali 1 września 1968 roku promowani na oficerów – podporuczników Wojska Polskiego.

Mocno zwiększono możliwości szkolenia kandydatów na oficerów za sprawą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 marca 1967 roku w sprawie utworzenia wyższych szkół oficerskich (Dz.U.1967 nr 15, poz.65). Na tej podstawie utworzono 12. wyższych szkół oficerskich, w tym utworzono Wyższą Szkołę Oficerską Wojsk Chemicznych im. Stanisława Ziaji z siedzibą w Krakowie (WSOWChem).

Wyższe szkoły oficerskie prowadziły działalność dydaktyczną o ogólnym kierunku techniczno-organizacyjnym, kształciły wysoko kwalifikowane kadry dowódcze i specjalistów wojskowych przygotowanych do objęcia w Siłach Zbrojnych stanowisk wymagających posiadanie wyższego wykształcenia zawodowego oraz prowadziły badania naukowe, służące przede wszystkim potrzebom Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Absolwenci wyższych szkół oficerskich uzyskiwali tytuł inżyniera wojskowego określonej specjalności. W przypadku absolwentów WSOWChem był to tytuł inżyniera-dowódcy o specjalności wojska chemiczne. Powstanie oficerskiej szkoły, od początku reprezentującej wysoki poziom naukowy przyciągało kandydatów z całego kraju i odmieniło życie Krakowa, dając mu nowy akademicki wymiar i wpływający na jego naukowy, kulturalny i społeczny rozwój – szkoła stała się lokalną dumą.

W dniach od 9 do 16 sierpnia 1967 roku przeprowadzono konkursowy egzamin wstępny na pierwszy rok nauki w WSOWChem. Do egzaminu przystąpiło 132. kandydatów. Po egzaminach do szkoły przyjęto 45. słuchaczy, którzy rozpoczęli naukę 18 września 1967 roku.

Centralne uroczystości inauguracyjne pierwszego roku akademickiego w nowo powstałych uczelniach odbyły się 29 listopada 1967 roku w dniu podchorążego wraz z przysięgą wojskową pierwszego rocznika podchorążych czteroletniego okresu szkolenia. W listopadzie 1967 roku odbyło się ostatnie posiedzenie Rady Pedagogicznej, a na jej miejsce 15 listopada 1967 roku powołano Radę Naukową WSOWChem.

Na Rynku w Krakowie, 7 września 1969 roku odbyła się ostatnia promocja oficerska (szesnasta), absolwentów-podchorążych, którzy byli szkoleni w trzyletniej Oficerskiej Szkole Wojsk Chemicznych. W roku 1970 nie było promocji, wynikało to z przejścia z trzyletniego szkolenia w OSWChem na czteroletnie studia w WSOWChem. Pierwsza promocja podchorążych w Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Chemicznych im. Stanisława Ziaji odbyła się 5 września 1971 roku, promowanych było 31. absolwentów, którzy oprócz stopnia podporucznika uzyskali tytuł inżyniera-dowódcy o specjalności wojska chemiczne.

W ramach procesu restrukturyzacji szkolnictwa wojskowego, na podstawie zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Nr 018/Oper z 10 listopada 1988 roku, Szef Wojsk Chemicznych MON i Szef Wojsk Inżynieryjnych MON wydali w dniu 15 lutego 1989 roku zarządzenie NR PF-2 dotyczące integracji Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Chemicznych z Wyższą Szkołą Oficerską Wojsk Inżynieryjnych we Wrocławiu.

Proces przenoszenia krakowskiej szkoły do Wrocławia, od wydania zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego trwał prawie dwa lata. W pierwszej połowie 1989 roku utworzono w WSOWInż grupę operacyjną do przygotowania bazy socjalnej i szkoleniowej dla krakowskiej uczelni. W tym czasie powstaje także Katedra Wojsk Obrony Przeciwchemicznej i zostaje przeprowadzony nabór na pierwszy rok studiów, a dopiero później przeniesiono skład osobowy z krakowskiej oficerskiej szkoły.

W krakowskiej oficerskiej szkole 26 sierpnia 1990 roku odbyła się ostatnia promocja i pożegnanie Sztandaru Szkoły, a 12 września 1990 roku nastąpiło przeniesienie działalności szkoły do Wrocławia z podchorążymi II, III i IV rocznika. We Wrocławiu od 1 października 1990 roku rozpoczyna działalność dydaktyczną i naukowo badawczą Katedra Wojsk Obrony Przeciwchemicznej, będąca spadkobierczynią dokonań Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Chemicznych przeniesionej z Krakowa.

Patrząc w przyszłość nie zapominajmy o tradycji

O tym, że przez 36. lat w Krakowie była uczelnia wojskowa kształcąca oficerów chemików przypomina mieszkańcom i turystom tablica pamiątkowa umieszczona na ścianie frontowej dawnego budynku koszarowego przy ul. Montelupich 4, obecnie mieści się tam Uniwersytecka Klinika Stomatologiczna.

9 czerwca 2007 roku, w ramach centralnych obchodów Święta Wojsk Chemicznych zorganizowano w Krakowie pierwszy w historii zjazd absolwentów wojskowych uczelni i szkół chemicznych, połączony z piknikiem w ogrodach Kasyna Oficerskiego 5. Pułku Strzelców Podhalańskich. W uroczystości uczestniczyło ponad 260. Gości z całego kraju.

Główną uroczystość poprzedziła Msza św. w krakowskim kościele garnizonowym pw. św. Agnieszki, odprawiona w intencji absolwentów oficerskich szkół chemicznych – krakowskiej i wrocławskiej, w trakcie której poświęcono umieszczoną na ścianie wewnątrz kościoła tablicę dla upamiętnienia odbytego z tej okazji spotkanie kadry, pracowników i absolwentów WSOWChem.

W kościele garnizonowym na uwagę zasługuje widoczny nad ołtarzem witraż, utrzymany w kontrastowej kolorystyce, przedstawiający Matkę Bożą z Dzieciątkiem w otoczeniu znaków formacji wszystkich oddziałów wchodzących w skład Okręgu Korpusu nr V, którego dowództwo miało siedzibę w garnizonie Kraków.

Kościół stanowi również miejsce wiecznego spoczynku doczesnych szczątek „Błękitnego Generała”, generała broni Józefa Hallera.

Punktem kulminacyjnym uroczystości było odsłonięcie i poświęcenie tablicy pamiątkowej umieszczonej na budynku przy ulicy Montelupich. Tablica upamiętnia istnienie w Krakowie, w latach 1954 -1990 oficerskiej szkoły, która funkcjonując przez 36. lat kształciła i szkoliła zawodowe kadry dowódczo – techniczne i rezerw Wojsk Chemicznych dla potrzeb Wojska Polskiego. Jej mury w tym czasie opuściło blisko 1300. absolwentów przygotowanych do służby chemicznej.

Pomysł ufundowania tablicy pamiątkowej zrodził się wśród członków Stowarzyszenia Chemików Wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej i był niezwykle trafny. Wydarzenie ma bez wątpienia wymiar historyczny i pokazuje, że członkowie Stowarzyszenia są wierni hasłu: „Patrząc w przyszłość, nie zapominajmy o tradycji”.

[…] Tablica na murze szkoły ma upamiętniać naszą bytność i obecność w krakowskim grodzie, wyrażać podziękowanie nauczycielom i wychowawcom, świadczyć o wkładzie kadry zawodowej i pracowników cywilnych w umacnianiu obronności kraju. Ma także być wyrazem naszej wdzięczności dla mieszkańców Krakowa za dowody sympatii, jaką obdarzano nas podczas studiów oraz symbolem trwałego Śladu, który w nas pozostał w wyniku kontaktu z bogactwem kulturowym miasta. Cieszę się, że doszło do takiego spotkania, że będziemy w tym dniu radośni, że TEN dzień przysporzy nam nowych ciekawych doznań że będziemy mile go wspominać.

Po wielu latach nasze wnuki, nowe pokolenie, zatrzymają się przed tą tablicą swoich dziadków bądź wujów, przypominając sobie ich wspominki przy rodzinnych spotkaniach – jak to kiedyś w Szkole przy Montelupich bywało […] – mówił w swoim wystąpieniu płk dypl. rez. Feliks Sawicki, ówczesny prezes Stowarzyszenia Chemików Wojskowych RP.

Andrzej Powidzki
Wrocław,13 listopad 2026 r.

ŹRÓDŁO:
– Biuletyn „Chemik” nr 3/2007- wydanie specjalne, wyd. SChW RP;
– Biuletyn „Chemik” nr 4/2008, wyd. SChW RP;
– Krzysztof Cygan – Kształcenie kandydatów na oficerów zawodowych służby i wojsk chemicznych do 1969 roku. Wyd. AWL – Wrocław 2022;
– pl.wikipedia.org.

Data publikacji: 2026-11-14