Konrad Góra, Piotr Matywiecki, Aga Zano – to tegoroczni laureaci Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius, która jest przyznawana od 2008 roku. Podczas uroczystej gali towarzyszącej 11. Międzynarodowemu Festiwalowi Poezji Silesius przyznano również Nagrodę Ossolineum za Przekład Poetycki – ta trafiła do Agnieszki Rembiałkowskiej.

Już po raz dziewiętnasty uwaga twórców i publiczności literackiej skierowała się ku stolicy Dolnego Śląska w oczekiwaniu na werdykt kapituły Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius. Od samego początku, czyli od 2008 roku, statuetki wręczane są w 3 kategoriach – za całokształt twórczości (100 tys. zł), książkę roku (50 tys. zł) i debiut (15 tys. zł). Fundatorem nagrody jest Miasto Wrocław.

– Jest to ważny dzień dla stolicy Dolnego Śląska, ponieważ Wrocław zawsze był miejscem kultury, a kulturę tworzycie Wy – dlatego z tego miejsca głównie brawa dla Was. Nie ma narodu bez kultury. My jako Miasto Wrocław będziemy na pewno szczególną uwagę poświęcać temu, abyście rozwijali swoje skrzydła. Chciałbym wszystkim laureatom i nominowanym życzyć powodzenia i wytrwałości – zwrócił się do poetów i poetek podczas gali Mateusz Żak, wiceprezydent Wrocławia.

Laureaci i laureatki Silesiusa

Nazwisko laureata Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius za całokształt twórczości było znane już od kilku tygodni – wyróżnienie trafiło w tym roku do Konrada Góry, który w 2020 r. został uhonorowany Silesiusem w kategorii „Książka roku”. Przewodniczący kapituły konkursu, Paweł Próchniak, w uzasadnieniu zwrócił uwagę na to, że poezję Góry można „czytać bez zażenowania wczoraj i jutro, w tym coraz bardziej chorym, coraz mocniej wydrążonym świecie, w którym żyjemy, dopóki są z nami wiersze”.

– Jestem poetą tak małego języka, że na pewno jestem jego ostatnim użytkownikiem – a być może pierwszym – mówił przy odbiorze nagrody Konrad Góra, autor siedmiu książek poetyckich.

Konrad Góra dołączył do grona wybitnych poetów, którzy otrzymali Silesiusa za całokształt pracy twórczej w poprzednich edycjach konkursu – byli to m.in. Tadeusz Różewicz (2008), Andrzej Sosnowski (2017), Ewa Lipska (2019) czy Ryszard Krynicki (2021).

Silesiusa w kategorii „Książka roku” otrzymał za tom „Epika” Piotr Matywiecki, którego twórczość charakteryzuje „wyostrzony słuch, wywrotowy ruch wyobraźni i mądrość poetycka podszyta ironią”. Tym samym Matywiecki został pierwszym w historii Silesiusa poetą, który wygrał dwukrotnie w kategorii „Książka roku”. Pierwszy raz wyróżnienie takie odebrał 16 lat temu.

– Jeśli pisze się tyle lat poezję, ile ja piszę – wydaje się może aż nadmiernie wiele tomików wierszy – to cały czas ma się ten elementarny lęk w sobie: „Czy ja się nie powtarzam?”. Bo powtarzanie się dla każdego artysty jest jego końcem – więc jeśli jury uznało, że jest w tej poezji z mojego nowego tomu „Epika” cokolwiek nowego w mojej wyobraźni, myśli, to jestem z tego powodu najbardziej szczęśliwy – podkreślił Piotr Matywiecki.

Laureatką w kategorii „Debiut” została autorka tomu „czwarte wymieranie” – Aga Zano, która na scenie literackiej od lat znana była do tej pory jako tłumaczka z języka angielskiego.

– Jest to tym bardziej miłe, że pracując w literaturze tak długo, można wciąż robić w niej coś na nowo, po raz pierwszy, po raz inny i wciąż szukać w niej przestrzeni, które mogą dać coś nie tylko innym, ale być może też mnie – wyznała Aga Zano.

Po 5 tys. zł otrzymali wszyscy autorzy i autorki nominowanych książek:

DEBIUT

• Dominika Filipowicz, „Gap”, Wydawnictwo Wspólny Pokój

• Natalia Roguz, „Gdzie rzeki płyną pod ziemią”, Wydawnictwo Austeria

• Aga Zano, „czwarte wymieranie”, Wydawnictwo Warstwy

KSIĄŻKA ROKU

• Justyna Kulikowska, „Wnyki dla światła”, Wydawnictwo WBPiCAK w Poznaniu

• Piotr Matywiecki, „Epika”, Biuro Literackie

• Marcin Mokry, „Solarysze”, Fundacja na Rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza

• Kasper Pfeifer, „Zna swoje miejsce”, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Dom Literatury w Łodzi

• Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, „Przeszłość zagarnia swoje piękne dzieci”, Wydawnictwo Znak

Wyboru laureatów dokonało jury w składzie: Paweł Próchniak (przewodniczący), Wojciech Browarny, Dariusz Czaja, Anna Kałuża, Piotr Śliwiński, Agnieszka Waligóra i Joanna Zach.

Funkcję biura Nagrody pełni Wrocławski Dom Literatury.

Nagroda Ossolineum

Podczas gali przyznano także – po raz trzeci – Nagrodę Ossolineum za Przekład Poetycki. Statuetka i 10 tys. zł trafiły do Agnieszki Rembiałkowskiej za przekład „Listy obecności” Birutė Jonuškaitė.

– Chciałam bardzo podziękować kapitule nagrody za zwrócenie uwagi na książkę, która niekoniecznie mieści się w głównym nurcie i panujących trendach, za zwrócenie uwagi na literaturę litewską i za długą dyskusję – mówiła Agnieszka Rembiałkowska.

Wrocławski tydzień z poezją

Odbywająca się we Wrocławskim Teatrze Współczesnym gala była punktem kulminacyjnym jedenastej edycji Międzynarodowego Festiwalu Poezji Silesius. Tematem przewodnim w tym roku uczyniono „konflikt”, a gościem honorowym była Słowenia. W dniach 17–24 maja Wrocław stał się przestrzenią rozmów i debat o literaturze, głośnych czytań poezji – w tym zmarłej w ubiegłym roku Urszuli Kozioł, a także premier książek poetyckich.

ap

Zdjęcia Tomasz Hołoda