Warszawa, 23.10.2026

Pięć publikacji na krótkiej liście Nagrody Medialnej im. Tadeusza Mazowieckiego

Jury wybrało pięć publikacji, które znalazły się na krótkiej liście Nagrody Medialnej im. Tadeusza Mazowieckiego.

Publikacje przedstawiamy w kolejności alfabetycznej.

1. Reportaż Andreasa Bocka pt. „Ost Kurwa” („Wschodnia trybuna”) opublikowany w magazynie 11FREUNDE z fotografiami Jonasa Berndta

Jury doceniło to „studium środowiskowe” za oryginalne wykorzystanie kultury futbolowej do opowieści o wzajemnych wyobrażeniach Polski i Niemiec oraz przemianach społecznych po obu stronach granicy. Autor nie tylko opisuje polskie środowiska kibicowskie, ale również poddaje krytycznej refleksji niemiecką fascynację „dzikim Wschodem” i pokazuje, jak stereotyp egzotycznej, brutalnej Polski zderza się z obrazem kraju nowoczesnego i coraz mniej odpowiadającego zachodnim fantazjom.

2. Reportaż radiowy „W ukryciu” autorstwa Hanny i Adama Bogoryja-Zakrzewskich, powstały we współpracy Studia Reportażu Polskiego Radia i Inicjatywy Twórczej Torba Reportera i Podcastera

„W ukryciu” to mocny reportaż o Polkach decydujących się na przerwanie ciąży za granicą oraz o lekarzach w Polsce, którzy z obawy przed odpowiedzialnością karną odmawiają wykonania zabiegu lub zwlekają z decyzją. Materiał ma wyraźny wymiar polsko-niemiecki: pokazuje, jak restrykcyjne polskie prawo i praktyka medyczna wypychają kobiety do niemieckiego szpitala w Prenzlau, gdzie szukają pomocy mimo bariery językowej, kosztów i psychicznego obciążenia.

W opinii jury „W ukryciu” to absolutnie porywający, ważny i niezwykle bliski ludziom reportaż. Jego siła tkwi również w doskonale zrealizowanej warstwie dźwiękowej: pełne skrępowania szepty w klinice, załamujące się głosy kobiet, łzy. Głęboko poruszający.

3. Reportaż prasowy „Der letzte SS-Wachmann” („Ostatni strażnik SS”) Johannesa Böhme, opublikowany w redakcji „Die Zeit” z fotografiami Robina Hinscha

Znakomity reportaż historyczny, łączący losy niemieckiego strażnika obozu Sachsenhausen Gregora Formanka i polskiego ocalałego Jerzego Zawadzkiego. Autor z dużą precyzją rekonstruuje biografie bohaterów oraz okoliczności jednego z ostatnich postępowań przeciwko sprawcom zbrodni nazistowskich.

W ocenie jury siłą tekstu jest połączenie rzetelnej pracy dokumentacyjnej, wysokiej wartości literackiej i subtelności w opowiadaniu o sprawach moralnie najtrudniejszych. Reportaż stawia ważne pytanie o granice niemieckiego rozliczenia z nazizmem i o znaczenie sprawiedliwości przychodzącej po wielu dziesięcioleciach. Polska i niemiecka perspektywa spotykają się tu w sposób organiczny, a nie jedynie jako historyczne tło.

4. Artykuł Mateusza Mazziniego „W programie Tuckera Carlsona można usłyszeć, że Ameryka w II wojnie powinna przyłączyć się do Hitlera” opublikowany w dodatku „Ale Historia” do weekendowego wydania „Gazety Wyborczej”

Artykuł opisuje zjawisko normalizacji nazizmu w środowiskach współczesnej amerykańskiej reakcyjnej prawicy. Na konkretnych przykładach pokazuje, jak rozpad tradycyjnych mediów, rosnąca rola internetowych twórców i indywidualizacja norm moralnych przyczyniają się do zacierania granic i rewizjonizmu historycznego.

Jury doceniło osadzenie problematyki polsko-niemieckiej w szerszym, globalnym kontekście. Publikacja pokazuje, że sposób przedstawiania II wojny światowej w amerykańskiej debacie publicznej ma znaczenie nie tylko dla polskiej i niemieckiej pamięci historycznej, ale też europejskiej. Pozwala zobaczyć nasze doświadczenia w międzynarodowym obiegu idei, wpływów i interesów politycznych. Umiejętność zmiany perspektywy i łączenia pozornie odległych zjawisk jury uznało za jeden z najważniejszych atutów tekstu Mazziniego.

5. Dodatek specjalny do „Tygodnika Powszechnego”, (nr 46/2025) pt. „Orędzie pojednania 60 lat później” – praca zbiorowa pod redakcją Wojciecha Pięciaka

Wartościowe przedsięwzięcie redakcyjne przypominające jedno z najważniejszych wydarzeń w historii pojednania polsko-niemieckiego. W opinii jury jego szczególną zaletą jest ukazanie Orędzia biskupów z 1965 roku nie tylko jako aktu religijnego i moralnego, ale również jako gestu o dalekosiężnych konsekwencjach politycznych. Publikacja pozwala zrozumieć, że pojednanie było wynikiem odwagi konkretnych ludzi, wieloletniej pracy i przekonania, że porozumienie z Niemcami leży także w polskim interesie. Łączy perspektywę historyczną ze współczesnym pytaniem o trwałość tego dziedzictwa. Choć jest to publikacja zbiorowa, na wyróżnienie zasługuje spójna koncepcja redakcyjna i wysoka wartość edukacyjna całego przedsięwzięcia, szczególnie w czasie, gdy pamięć o fundamentach polsko-niemieckiego pojednania słabnie.

W konkursie przyznaje się nagrodę dla jednej zwycięskiej publikacji i do czterech wyróżnień.

W roku 2026 laureat/ka Nagrody Medialnej im. Tadeusza Mazowieckiego zostanie ogłoszony/a w ramach uroczystości 35-lecia FWPN 27 listopada w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Jury Nagrody Medialnej im. Tadeusza Mazowieckiego tworzą dziennikarze i dziennikarki oraz osobistości życia publicznego z Polski i Niemiec: Peter Frey, Grzegorz Gauden, Basil Kerski, Olaf Kühl, Magdalena Parys, Kaja Puto, Paweł Reszka, Emilia Smechowski. Przewodniczącą jury i przedstawicielką fundatorki jest Dominika Kozłowska, członkini Zarządu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Fundatorką Nagrody Medialnej im. Tadeusza Mazowieckiego jest Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej. Partnerką Nagrody Medialnej im. Tadeusza Mazowieckiego jest ZEIT STIFTUNG BUCERIUS.

Więcej informacji o Nagrodzie: https://fwpn.org.pl/nagroda-medialna-im-tadeusza-mazowieckiego/

Red.

Data publikacji: 2026-10-24